පුවත්

නවදිල්ලිහි පැවති India Today Conclave 2026 සමුළුවේ දී ශ්‍රී ලංකා දේශපාලනඥ නාමල් රාජපක්ෂ ඉන්දියන් සාගර කලාපයේ ආරක්ෂාව සම්බන්ධයෙන් රටවල් අතර වැඩි සහයෝගිතාවක් සහ සංවාදයක් අවශ්‍ය බව පෙන්වා දුන්නේ ය. ශ්‍රී ලංකා මුහුදු සීමාවට ආසන්නව ඉරාන නාවික නෞකාවක් ගිලී යෑමෙන් කලාපීය ස්ථාවරත්වයට බලපෑම් ඇතිවිය හැකි බවට ද ඔහු අනතුරු ඇඟවී ය.

“The Indian Ocean Faultline: Sri Lanka’s Geopolitical Balancing Act” යන මාතෘකාවෙන් පැවති මෙම සංවාදය Rajdeep Sardesai සහ Nagarajan Dwarkanath විසින් මෙහෙයවනු ලැබී ය.

ඉරාන නෞකාව සම්බන්ධ සිද්ධිය

නවතම සිදුවීමක් ලෙස, බටහිර ආසියාවේ පවතින ගැටුම් තත්ත්වය අතරතුර ශ්‍රී ලංකා වෙරළට ආසන්න මුහුදේ දී IRIS Dena නමැති ඉරාන නාවික නෞකාව ගිලී යෑම පිළිබඳව ද නාමල් රාජපක්ෂ සඳහන් කළේ ය.

මෙම නෞකාව මීට පෙර ඉන්දියානු නාවික හමුදාව සමග විසාකපට්ටම් අසල නාවික අභ්‍යාසවලට ද සහභාගී වී තිබූ බව වාර්තා වේ. මෙම සිද්ධියෙන් ඉරාන නාවිකයින් 80කට අධික පිරිසක් මියගොස් ඇති බවත්, ජීවිත බේරාගත් කිහිප දෙනෙක් ගාල්ල සහ කොළඹ නගරවල රෝහල්වල ප්‍රතිකාර ලබමින් සිටින බවත් සඳහන් කෙරිණි.

“ඉන්දියන් සාගරය දිගුකාලයක් තිස්සේ ජාත්‍යන්තර වෙළඳාම සඳහා ආරක්ෂිත කලාපයක් ලෙස සැලකුණා. විදේශීය නෞකාවකට එල්ල වූ මෙම ප්‍රහාරය කලාපයට අලුත් හා කනස්සල්ල ජනක තත්ත්වයක් නිර්මාණය කර තිබෙනවා,” යැයි ඔහු පැවසී ය.

කලාපීය ක්‍රියාමාර්ග අවශ්‍යයි

ඉන්දියාව, ශ්‍රී ලංකාව සහ මාලදිවයින ඇතුළු කලාපීය රටවල් එක්ව මුහුදු ආරක්ෂාව තහවුරු කිරීමට වැඩ කළ යුතු බව ද ඔහු අවධාරණය කළේ ය.

එසේම Colombo Security Conclave වැනි කලාපීය ආරක්ෂක සංවිධාන හරහා සහයෝගිතාව වැඩි කිරීම වැදගත් බව ද ඔහු පෙන්වා දුන්නේ ය. ආර්ථික හා යුද ශක්තිය හේතුවෙන් ඉන්දියාවට මෙහි නායකත්ව භූමිකාවක් ඉටු කළ හැකි නමුත්, කලාපයේ සියලු රටවල් එක්ව ක්‍රියා කිරීම අවශ්‍ය බව ද ඔහු පැවසී ය.

ශ්‍රී ලංකාවට පිළිතුරු ඉල්ලීමේ අයිතිය

මෙම සිද්ධිය පිළිබඳව පැහැදිලි කිරීමක් ඉල්ලීමේ අයිතිය ශ්‍රී ලංකාවට ඇති බව ද නාමල් රාජපක්ෂ සඳහන් කළේ ය.

“අපගේ මුහුදු සීමාවට ආසන්නව සිදු වූ දේ නොසලකා හැරිය නොහැකි ය. එහි සිදු වූයේ කුමක්දැයි විමසීමට ශ්‍රී ලංකාවට අයිතියක් තිබෙනවා,” යැයි ඔහු පැවසී ය.

ආර්ථිකයට ඇති බලපෑම

බටහිර ආසියාවේ ගැටුම් තත්ත්වය ශ්‍රී ලංකා ආර්ථිකයටද දැඩි බලපෑමක් ඇති කළ හැකි බව ඔහු අනතුරු ඇඟවී ය. ඉන්ධන ආනයනය, විදේශ රැකියා මුදල් ප්‍රේෂණ සහ සංචාරක කර්මාන්තය සඳහා ශ්‍රී ලංකාව බටහිර ආසියාව මත බෙහෙවින් රඳා පවතින බව ද ඔහු පැවසීය. එමෙන්ම Strait of Hormuz වටා ඇති උණුසුම් තත්ත්වය ගෝලීය බලශක්ති සැපයුමට ද බලපානු ඇති බවද ඔහු සඳහන් කළේ ය.

මධ්‍යස්ථ විදේශ ප්‍රතිපත්තිය

ඉරාන ජීවිත බේරාගත් නාවිකයන් නැවත ඔවුන් ගේ රටට යැවීම පිළිබඳව ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය ශ්‍රී ලංකාවට ඉල්ලීමක් කර ඇතැයි වාර්තා වීම සම්බන්ධයෙන් ද ඔහු ප්‍රතිචාර දැක්වී ය.

“වෙනත් රටවල් ඉල්ලීම් ඉදිරිපත් කළ හැකි යි. නමුත් ශ්‍රී ලංකාව තම මූලධර්ම සහ මානවීය වගකීම් අනුව තීරණ ගත යුතුයි,” යැයි ඔහු පැවසී ය. ශ්‍රී ලංකාව සෑමවිටම අනුගමනය කර ඇත්තේ මධ්‍යස්ථ විදේශ ප්‍රතිපත්තියක් බව ද ඔහු සඳහන් කළේ ය.

කලාපීය දේශපාලන ගැටලු

ඉන්දියාව සමග සම්බන්ධතා සහ කච්චතිවු දූපත පිළිබඳ ගැටලුව ද ඔහු සම්මුඛ සාකච්ඡාවේ දී සඳහන් කළේ ය. 1974 ගිවිසුම අනුව එම දූපත ශ්‍රී ලංකාවට අයත් බව ද ඔහු කියා සිටියේ ය. එමෙන්ම ධීවර ගැටලුව යනාදි කරුණු විසඳීමට තමිල්නාඩු සමග වැඩි සංවාදයක් අවශ්‍ය බවද ඔහු පැවසී ය.

සාක් සහ අනාගත සහයෝගිතාව

දකුණු ආසියානු කලාපීය සහයෝගිතා සංවිධානය වන සාක් පිළිබඳව ද ඔහු අදහස් දක්වමින් එහි අරමුණ තවමත් වැදගත් වුව ද එහි කාර්යක්ෂමතාව පිළිබඳ ප්‍රශ්න මතුවී ඇති බව පැවසී ය. නව අභියෝග හමුවේ නව කලාපීය සහයෝගිතා ක්‍රමවේද අවශ්‍ය විය හැකි බව ද ඔහු සඳහන් කළේ ය.

අවසන් අදහස්

ශ්‍රී ලංකාව තුළ චීන බලපෑම පිළිබඳව ඇති චෝදනාද ඔහු ප්‍රතික්ෂේප කළේය. චීනය විසින් යටිතල පහසුකම් ව්‍යාපෘති සඳහා ආයෝජනය කර තිබුණ ද, විදේශ යුද කඳවුරු ශ්‍රී ලංකාව තුළ පිහිටුවීමට ඉඩ නොදෙන බව ද ඔහු පැවසී ය.

සංවාදය අවසාන යේ සැහැල්ලු මොහොතක් ද එක් කරමින්, තම ප්‍රියතම නළුවා ලෙස විජයි සඳහන් කළ අතර, ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයින් ලෙස Abhishek Sharma සහ සංජු සැම්සන් පිළිබඳව ද තම ප්‍රශංසාව පළ කළේ ය.