V2025

විශේෂාංග

රාජකීය තනතුරු ගැලවුණු සිනීනාත්ට යළිත් රාජකීය තනතුරු !

තායිලන්තයේ මහා වජිරලොංකොර්න් රජු (Vajiralongkorn) විසින් මෙයින් වසරකට ආසන්න කාලයකට පෙර හිටි අඩියේම රාජකීය තනතුරුවලින් ඉවත්කරන ලද සිය වල්ලභ කාන්තාවක් වූ සිනීනාත් වොන්වජිරාපක්දි (Sineenat Wongvajirapakdi) යළිත් එම තනතුරුවල පිහිටුවා ඇත.

රජතුමා විසින් කලින් ඇය සතුව පැවති තනතුර සහ පදවි සියල්ල බදාදා (සැප්තැම්බර් 02) සිය හිටපු වල්ලභ කාන්තාවට යළි ප්‍රදානය කළ බව තායිලන්ත රජ මාළිගය මගින් නිකුත්කරන ලද ගැසට් පත්‍රිකාවක සඳහන් වෙයි.සිනීනාත් සතුව පැවති රාජකීය තනතුරු සියල්ල ඉවත්කරන ලද්දේ 2019 ඔක්තෝබර් මාසයේය. ඒ වනවිට ඇය තායිලන්ත රජතුමාගේ වල්ලභ කාන්තාවක් ලෙස ප්‍රකාශයට පත්කරනු ලැබ මාස කීපයක් ගතවුණා පමණි.

එපරිද්දෙන් ඇය සතුව පැවැති රාජකීය පදවිය සහ තත්වයන් ඉවත්කරනු ලැබීමට හේතුව හැටියට තායිලන්ත රජමාළිගය ප්‍රකාශයට පත්කරන ලද්දේ ''සිනීනාත් රජතුමාගේ අගබිසවට සමාන තත්වයකින් කටයුතු කිරීමට උත්සාහ කරනු ලැබීමට දඬුවමක් වශයෙන්'' එවැනි පියවරක් ගත් බවය.

සියවසකට ආසන්න දීර්ඝ කාලයක් තුළ, තායිලන්ත රජතුමාගේ බිරිඳට අතිරේකව ''හවුල්කාරියක්'' (a partner) යන යෙදුමෙන් හඳුන්වන ලද පළමු රාජකීය වල්ලභ ස්ත්‍රිය සිනීනාත් වන්නීය.

ඇය එකී පදවිවලින් පහකෙරෙන බව ප්‍රකාශයට පත්කරන ලද රාජකීය නිවේදනයෙහි ''ඇය රාජ්‍යත්වයට එරෙහිව යමින් අවනත නොවී කටයුතු කිරීම සහ වැරදි හැසිරීම'' සම්බන්ධයෙන් ද චෝදනා එල්ල කර තිබුණි.ඉන් අනතුරුව ඇය ප්‍රසිද්ධියේ දක්නට නොවූ අතර, ඇය ජීවත්වන්නේ කොතැනකද යන්න පවා තහවුරු නොවූ මට්ටමක පැවතුණි. ප

 114229983 a20dce30 3c0d 4cbf bb34 c608641f4aeaමූලාශ්‍රය,AFP/GETTYඡායාරූප ශීර්ෂ වැකිය,මහා වජිරලොංකොර්න් රජු සිය කාලයෙන් වැඩිහරියක් ජර්මනියේ ගතකරයි. ඔහුගේ සමස්ත දරුවන් සංඛ්‍යාව හත්දෙනෙකි.

රජතුමා විසින් ගන්නා ලද අළුත්ම ක්‍රියාමාර්ගයේ තේරුම "සිනීනාත් වොන්වජිරාපක්දි අවමානයකට පත් නොවී සිටීම'' යයි තායිලන්ත රජ මාළිගය විසින් නිකුත්කර ඇති ගැසට් පත්‍රයේ සඳහන් වෙයි.''සීනිනාත් ඇය සතුව පැවති යුදමය තනතුරු සහ රාජකීය පදක්කම්වලින් කිසිදාක ඉවත්කරන ලද බවක් මින් ඉදිරියට නොසැලකෙනු ඇත.''1985 වසරේ උපත ලබා ඇති සීනිනාත් උතුරු තායිලන්ත කාන්තාවකි. වජිරලොංකොර්න් ඔටුන්න හිමි කුමරා ලෙස පසුවෙන අවධියෙහි ඔවුන් මුණගැසෙන තෙක් ඇය හෙදියක්ව සිටියාය.

පසුව ශාරීරික ආරක්ෂක නිලධාරිනියක්, ගුවන් නියමුවරියක් සහ පැරෂුට් පනින්නියක් බවට පත්ව සිටි සීනිනාත් අවසානයෙහි රාජකීය ආරක්‍ෂක අංශයට එක්වූවාය.

2019 වසරේ දේ අය මේජර් ජනරාල් නිලයට උසස්කරනු ලැබුණි.2019 ජූලි මාසයේ දී ඇයට ''පළමු රාජකීය වල්ලභ උත්තමාවිය'' යන නිල නාමය පිරිනමන ලද්දේ වජිරලොංකොර්න් රජතුමා සිය සිව්වෙනි බිරිඳ හැටියට සුතිදා (Suthida) රැජින විවාහකර ගැනීමෙන් කෙටිකලකට පසුවය. සුතිදා ඒවනවිට රජතුමාගේ පෞද්ගලික ආරක්‍ෂක අංශයේ නියෝජ්‍ය නායිකාව වී සිටියාය.

එයින් මාස කීපයකට අනතුරුව, ඔක්තෝබර් මාසයේ දී සිනීනාත්ගේ රාජකීය තනතුරු සියල්ල හිටිඅඩියේ ඉවත්කරන ලද අතර, එදා එම තීන්දුව කෙරෙහි බලපෑ හේතූන් කවරේද? යන්න සම්බන්ධයෙන් පුළුල් මට්ටමින් අනුමාන පළවෙමින් පැවතුනි.එහෙත් සීන්නිනාත් එලෙස රාජකීය තනතුරුවලින් ඉවත්කිරීමට මෙන්ම එම තනතුරුවල ඇය යළි පිහිටුවීම කෙරෙහි තුඩුදුන් සැබෑ හේතුව කිසිදාක හෙළිදරව් නොවීමට ඉඩකඩ ඇත. ඊට හේතුව තායිලන්ත රජමාළිගයට අදාළ තොරතුරු අතිරහස්‍ය මට්ටමින් පවත්වාගෙන යාමේ සම්ප්‍රධායයි.තායිලන්ත රජතුමා විවේචනයට ලක්කරනු ලැබීම, අවමන් කිරීම එරට අපරාධ නීතිය යටතේ දඬුවම් ලැබිය හැකි වරදක් වන අතර එම නීතිය උල්ලංඝනය කරනු ලබන්නන් බරපතල සිරදඬුවම්වලට යටත් කරනු ලැබෙයි.

 114229984 069dcb29 6269 4ccc a227 8ea342935167රජතුමා සුතිදා රැජින හිසෙහි ශුද්ධ ජලය ඉසිමින්

2019 වසරේ දී සිනීනාත් පදවිවලින් ඉවත්කරනු ලැබීම රජතුමාගේ පූර්ව භාර්යාවන් දෙදෙනෙකුට අත් ඉරණම යළි සිහි කැඳවීමක් ද විය. තායිලන්ත රජතුමාගේ දෙවැනි බිරිඳ 1996 දී ඉවත්කරන ලද අතර ඇය ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයට පළා ගියාය.

එසේම ඇයට ඇය ලද පුතුන් සිව්දෙනා ද අහිමි කරනු ලැබුණි.බිරියන් හතරයි; දරුවන් හතයිරජතුමාගේ තුන්වෙනි බිරිඳ වූ ශ්‍රී රශ්මි සුවාදී (Srirasmi Suwadee ) 2014 වසරේ දී රාජකීය තනතුරුවලින් ඉවත්කරනු ලැබුණි.

අනතුරුව ඇය රජමාළිගයෙන් නෙරපා හරිනු ලද අතර එම තෙවන බිරිඳගෙන් ලද පුත්‍රයා රජු භාරයට පත් කෙරිණ. එම පුත්‍රයා ජර්මනියේ සහ ස්විට්සර්ලන්තයේ නතරකරමින් රජතුමා භාරයේ ඇතිදැඩි කරන ලදී.මහා වජිරලොංකොර්න් රජු සිය කාලයෙන් වැඩිහරියක් ජර්මනියේ ගතකරයි. ඔහුගේ සමස්ත දරුවන් සංඛ්‍යාව හත්දෙනෙකි.තායිලන්ත ගුවන් සේවයේ හිටපු උපස්ථායිකාවක් වූ වත්මන් බිරිඳ, සුතිදා රැජින (Queen Suthida) රජතුමා සමඟ වසර ගණනාවක් එකට කල්ගෙවන ආකාරය දක්නට ලැබුණ නමුත් රජු ඇය විවාහ කරගන්නා තෙක් ඔවුන්ගේ සම්බන්ධය නිල මට්ටමින් කිසිදාක පිළිගෙන නොතිබුණි.

රජතුමා සුතිදා රැජින විවාහ කරගනු ලැබීමෙන් පසුවත්, සිනීනාත් ඇයට පිරිනමන ලද රාජකීය පට්ටම් ඉවත්කර දමන තෙක්ම රජමාළිගයේ උත්සවවලට නිරන්තරයෙන් සහභාගි වෙමින් සිටියාය.සියවස් ගණනක් ඉතිහාසය පිරික්සනවිට තායිලන්ත රජවරුන්ට රටපුරාම බිරියන් හෝ වල්ලභ ස්ත්‍රීහු සිටියහ.

එහෙත් 1920 වසරින් පසුව, 2019 වසර වනතෙක් තායි රජකු සඳහා නිල මට්ටමින් පිළිගන්නා ලද වල්ලභ ස්ත්‍රියක් පත්කොට නැත.1932 වසරේ තායිලන්තය ව්‍යවස්ථාපිත රාජාණ්ඩුක්‍රමයක් බවට පත්කරනු ලැබීමෙන් පසු එවැනි තනතුරක් පිරිනමා නොතිබුණි.

බදාදා (සැප්තැම්බර් 02) මෙහි මුලින් කී රාජකීය නිවේදනය ප්‍රකාශයට පත්කෙරුණේ තායිලන්තයේ ආණ්ඩුවිරෝධී මහජන උද්ඝෝෂණ පෙරට යමින් පවතින අතරය.

2014 වසරේ සිදුවූ යුද හමුදා කුමන්ත්‍රණයක් මගින් එරට දේශපාලන ක්‍රමය අතික්‍රමණය කරනු ලැබ ඇත.රාජකීය ධනසම්පත් රජතුමාගේ පෞද්ගලික දේපොළ හැටියට ප්‍රකාශයට පත්කර ගැනීම සඳහා රජතුමා විසින් ගන්නා ලද තීන්දුවට එරෙහිව විරෝධතාවාදීහු අභියෝග කරති.

ඒ සමඟ තායි රජතුමා රටේ විශාලතම ධනහිමියා බවට පත්වීම වැළකුණි. එම ධනය මේදක්වා ජාතික මට්ටමින් පාලනය කෙරෙන්නේ මහජන ශුභසාධනය සඳහා යොදාගනු ලබන අරමුදලක් ලෙස පවත්වා ගනී.

බැංකොක් අගනුවර මූලස්ථාන කරගත් රටේ සියළු හමුදා සේනාංක තම පෞද්ගලික අණසක යටතට ගැනීමට මහා වජිරලොංකොර්න් රජතුමා විසින් ගන්නා ලද තීන්දුව සම්බන්ධයෙන් ද ප්‍රශ්න මතුවී ඇත.

රටේ යුද හමුදා බලය රාජ්‍යත්වය අත සංකේන්ද්‍රගත වීම නවීන තායිලන්තයේ මින්පෙර නොවූ තත්වයකි.වජිරලොංකොර්න් තායිලන්ත කිරුල හිමිකර ගන්නා ලද්දේ ඔහුගේ ආදරණීය පියාණන් වූ භූමිපාල් අතුලතේජ් (Bhumibol Adulyadej) රජතුමා 2016 වසරේ අභාවප්‍රාප්ත වීමෙන් අනතුරුවය.

භූමිපාල් අතුලතේජ් වසර හැත්තෑවක් සිහසුන දැරූ අතර, මරණයට පත්වන විට ඔහු ලෝකයේ ඒවනවිට වැඩිම කාලයක් රාජ්‍යත්වය දැරූ පාලකයා විය.

(බීබීසී )

Comment (0) Hits: 159

පශ්චාත් කොරෝනා වසංගතයෙන් මතුවන චීන අර්බුදය...

පසුගිය දශකය තුළ ආර්ථිකයේ වර්ධන ප්‍රමාණය දෙගුණ කිරීම සටහන් කරමින් 2020 වර්ෂය ආර්ථික වර්ධනයේ සැමරුම් උත්සවයක් පැවත්වීමට හැකිවනු ඇතැයි චීනයේ නායකත්වය අපේක්ෂා කළේය. එහෙත් නව කිරීටක වෛරසය එම අපේක්ෂාව බොඳ කර දමා ඇත.

අපේක්ෂා කළ කාලයට වඩා කඩිනමින් චීනය තුළ වෛරස් වසංගතය පාලනය කර ඇතත්, සත්‍ය වශයෙන්ම සිදු වී ඇත්තේ වෛරසය පැතිරීමේ ප්‍රමාණය හා වේගය චීන සමාජය අංශභාග තත්ත්වයට පත් කර තිබීමය.

චීනයේ වසංගතය මන්දගාමී වූයේ පෙබරවාරි මැද භාගයේ දී රට පුරා සිදු කළ වසා දැමීම් නිසාය. මාර්තු 10 වන දින ජනාධිපති ෂී ජින්පින් , හුවෙයි පළාතේ අගනුවර වන වුහාන් හී සංචාරය කළේය. මාර්තු 19 වන විට චීනය තුළ සොයා ගන්නා ලද කොරෝනා ආසාදිතයන්ගේ සංඛ්‍යාව සීග්‍ර ලෙස පහල ගියේය.

වසංගතයේ නව කේන්ද්‍රස්ථානය හා වෛරසය පැතිරීමේ වේගවත්ම ස්ථානය ලෙස ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය පත් වූ විට , ඇමරිකාවේ ජීවත්වීමට වඩා චීනයේ ජීවත්වීම ආරක්ෂිත බවට මතයක් ඇති වන්නට විය.

එය එසේ වුවද, මෙම වෛරසයෙන් ආර්ථික වශයෙන් දරුණුම හානියට පත් වී ඇත්තේ චීනය ය. මූල්‍ය ආධාරයකින් වුවද චීනයට යථා තත්ත්වයට පත්වීමට හැකි වෙතැයි යන අපෙක්ෂාව තබා ගැනීමට පවා මේ වන විට අවිනිශ්චිතය.

චීනයේ ඵලදායිතාවය තිරසාරව යථා තත්ත්වයට පත් කිරීමට නම්, ඇමරිකා එක්සත් ජනපද ඉල්ලුම, යළිත් යථා තත්ත්වයට පත් කිරීම අත්‍යාවශ්‍ය ය.

චීනය විසින් මෑතක දී ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද ආර්ථික දර්ශක, වෙළඳපොල නිරීක්ෂකයන් විසින් මීට පෙර පුරෝකථනය කරන ලද ප්‍රමාණයට වඩා බෙහෙවින් දුර්වලය. සිල්ලර විකුණුම් 20.5% න් ද, කාර්මික නිෂ්පාදන 13.5% න් ද පහත වැටී ඇත.

ආර්ථික විශ්ලේෂකයින් විසින් චීන ආර්ථිකය පිළිබඳ ඔවුන්ගේ දෘෂ්ටිවාදය මේ වන විට දක්වා තිබේ. ඊට අනුව, ප්‍රධාන මූල්‍ය උත්තේජනයක් සහ පොලී අනුපාතය කප්පාදු කිරීමක් කර තිබියදීත්, 2020 වර්ධනය සඳහා ඇස්තමේන්තු මුල් ඉලක්කය වූ 6% ආර්ථික වර්ධනය 4% සිට 1% දක්වා පහත වැටීමක් සිදුවනු ඇතැයි ඔව්හූ පුරෝකථනය කර ඇත.

සාර්ස් ( SARS ) වෛරසය හේතුවෙන් 2002- 2003 වසර වල චීන ආර්ථික ප්‍රකෘතිය, වී (V) හැඩයක් ගත් අතර, චීනය ඒ අවධියේ සිය කෙටි කාලීන අලාභයන් සියල්ලම පියවා ගත්තේ බටහිර රටවල ශක්තිමත් පාරිභෝගික ඉල්ලුමට කඩිනමින් ප්‍රවේශ වීමෙන්ය.

2008 දී පැවැති ලෝක ආර්ථික අර්බුදයේදී ද , අනෙකුත් රට වලට සාපෙක්ෂව චීනය බලපෑමකට ලක් නොවූ අතර, ගෝලීය නිෂ්පාදන සහ සැපයුම් ජාල අඛණ්ඩව ක්‍රියාත්මක වූ නිසා වේගවත් ආර්ථික වර්ධනයක් පවත්වාගෙන යෑමට චීනයට හැකි විය.

නව කොරෝනා වෛරසයේ බලපෑම හේතුවෙන් ප්‍රධාන යුරෝපීය ආර්ථිකයන් සියල්ලම පාහේ අවුල් ජාලයකට පත්වී ඇති අතර, චීනයේ ආර්ථිකය ද නැවත ආරම්භ වෙමින් පවතින්නේ මන්දගාමීවය.

බටහිර රටවල් හරහා ප්‍රමාණවත් ගණු දෙනු කරුවන් සොයා ගැනීමට චීනයට අරගලයක් කිරීමට සිදුවී ඇත. වෙනත් රටවල නැගී එන වෙළඳ පොලවල් යුරෝපයේ මෙන් චීනයේ හානිය අවම කර ගැනීමට ප්‍රමාණවත් නැත.

කොරෝනා වෛරස් වසංගතයත් සමඟ ප්‍රධාන බටහිර සමාගම් සිය නිෂ්පාදන වසා දැමූ බැවින් , සැපයුම් දාම කඩාකප්පල් වී තිබේ. වසංගතය නිසා දැඩි ලෙස බලපෑමට ලක් වූ අංශ යටතට , මෝටර් රථ නිෂ්පාදන සහ සංනිවේදන උපකරණ නිෂ්පාදන ද ඇතුළත් ය.

කොරෝනා වසංගතය ව්‍යාපතවීම පාලනය නොකිරීම සම්බන්ධයෙන් , ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය ප්‍රමුඛ බටහිර රටවල් විසින් චීනයට කරන චෝදනා බරපතලය. එය උපයෝගී කර ගනිමින් වෙළඳ හා ආයෝජන ප්‍රථිසංස්කරණ සඳහා චීනයට බලපෑම් කිරීමට ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය විසින් තීරු බදු පුළුල් ලෙස භාවිතා කිරීම පදනම් කරගත් තර්කණය නැවත විමර්ශනය කිරීමට බල කර ඇත.

පසුගිය ජනවාරි මාසයේ දී ඇමරිකාව් චීනය සමඟ ඇති කර ගත් වෙළඳ ගිවිසුම මේ වන විට අක්‍රීය වී තිබේ. තීරු බදු වෙළඳ සීමාවන් සමඟ සම්බන්ධ කිරීමේ එක්සත් ජනපද උපාය මාර්ගය වැනි ප්‍රවේශ , චීන ඇමරිකා වෙළඳ ගිවිසුමේ ප්‍රමුඛතා සමඟ නොගැලපෙන තැනට පත් වී ඇත.

වඩා හොඳ වුවත්, වඩා නරක වුවත් , ගෝලීය ආර්ථිකය පදනම් වී ඇත්තේ සම්බන්ධතා මතය. චීනයේ හා බටහිර රටවල අාර්ථික වර්ධනය නැවත පණ ගැන්වීමට නම්, ලෝක වෙළඳාම සහ හොඳින් ක්‍රියාත්මක වන සැපයුම් ජාලයන් හී පුණර්ජීවනය අත්‍යාවශ්‍ය කරුණක් බවට පත් වී ඇත.

කොමියුනිස්ට් පක්ෂ පාලනයේ රාමුවක් සහිත " රාජ්‍ය ධනවාදය " මඟින් , චීනය වෙළඳපොල ආර්ථිකයක් බවට පත් කළ ඩෙන්ග් ෂියාඕපින්ග් ගෙන් ආරම්භ වූ චීන ආර්ථික වර්ධනය, පදනම් වූයේ ලාභ ශ්‍රමය සහ අති විශාල වූ බටහිර වෙළඳපොල මතය.

" බළලුන් මීයන් අල්ලා ගන්නේ නම්, බළලාගේ වර්ණය සොයන්නේ කුමකට ද? " යැයි ඩෙන්ග් ෂියාඕපින් ඇසුවේ , ඔහු ඇමරිකාව සමඟ ගිවිසුම් ගැසූ මුල් අවධියේ දීය.

මානව හිමිකම් සහිත බටහිර පන්නයේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය කෙරෙහි එතරම් උනන්දුවක් නොදැක්වූ ඩෙන්ග් ෂියාඕපින් , එම ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය සැලකුවේ කොමියුනිස්ට් පක්ෂ පාලනයට එල්ලවිය හැකි තර්ජනයක් ලෙසය.

වත්මන් චීන නායක ෂී ජින්පින් , ඩෙන්ග් ෂියාඕපින්ටත් වඩා එම ප්‍රතිපත්තියේ පිහිටා ඊටත් වඩා ඒකාධිපති ස්වරූපයකින් පාලනය ගෙන යන්නෙකි.

චීනය තුළ ශ්‍රමය සූරාකෑමෙන් ගොඩ නඟා ගත් අතිරික්ත මූල්‍ය ප්‍රාග්ධනය, ලොව පුරා වපුරමින්, එසේම බටහිරයන්ට අභියෝග කරමින් , සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල් වල ,සමාජ ,ආර්ථික, දේශපාලන සහ භූමිය පවා හැසිරවීමට පටන් ගෙන ඇති චීනයට ,එම මාර්ගය ඔස්සේ බාධාවකින් තොරව ඉදිරියට ගමන් කළ නො හැකි වටපිටාවක් මේ වන විට මතුවෙමින් තිබේ.

කොරෝනා වෛරස් වසංගත අර්බුදය තුළ ඇමරිකාව ප්‍රමුඛ බටහිර රටවල්, චීන භාණ්ඩ මිලදී ගැනීම අවම කිරීමටත්, චීනය තුළ පවත්වාගෙන යන මහා පරිමාන බටහිර ව්‍යවසායන් චීනයෙන් ඉවත් කර ගැනීමටත්, සැලසුම් කර තිබීම හේතුවෙන් චීනය බලවත් ආර්ථික අර්බුදයකට පත්වීම නො වැලැක්විය හැකිය.

චීන කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ ඉහළ පෙළ නිලධාරීන් අතලොස්සකගේ අභිමතය පරිදි රාජ්‍ය පාලනයක් ගෙනයමින්, රටේ ධනයෙන් අති විශාල ප්‍රමාණයක් 1% ක් තරම් වූ පිරිසක් විසින් අත්පත් කරගනිමින් ,පොදු ජනතාව අතර නිසි පරිදි ආදායම් බෙදීමක් සිදු නොකොට ශ්‍රමය කුණු කොල්ලයට ලබා ගන්නා රටකට මෙම අර්බුදය අභ්‍යන්තර ගැටලු තිව්‍ර කිරීමට හේතු විය හැකිය.

එසේම ලාභ ශ්‍රමය මත නිෂ්පාදනය කරන භාණ්ඩ, අඩු මිලකට බටහිර වෙළඳ පොල තුළට පිවිසීම අවම වීමේන්, බටහිර පාරිභෝගිකයන්ට භාණ්ඩ සඳහා පෙර කලට සාපේක්ෂව අධික මිලක් ගෙවන්නට සිදුවිය හැක.

එහෙත් චීනය තුළ පවතින බටහිර ව්‍යවසායන් ඉන්දියාව වැනි වෙනත් ආසියාතික රටවලට ගමන් කිරීමෙන් පසුව එකී රටවල ලාභ ශ්‍රමය මත පදනම්ව නිපදවන භාණ්ඩ නැවතත් බටහිර වෙළඳ පොල තුළට පිවිසීමෙන් එම ගැටලුව විසඳා ගැනීමට බටහිර රාජ්‍යයන් සමත්වනු ඇත.

මාඕ සේතූං ගේ " ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ආඥාදායකත්ව" පාලන විධි ක්‍රමය ප්‍රතිසංස්කරණයකට ලක් කළ ඩෙන්ග් ෂියාඕපින් චීනයට හඳුන්වා දුන් " එක් රටක් පද්ධති දෙකක්" යන මූලධර්මය, එනම් එකම දේශපාලන අධිකාරියක් යටතේ කොමියුනිස්ට්වාදය සහ ධනවාදය සහජීවනයෙන් පවත්වාගෙන යෑම යන මූලධර්මය ඉදිරියේ දී අර්බුදයට ගමන් කරනු ඇත.

ෂී ජින්පින් ගේ නායකත්වය යටතේ වත්මන් චීනය වඩාත් ඒකාධිපති ස්වරූපයක පාලනයකට නතුවී ඇති අතර, ලෝක බලවතුන්ට අභියෝග කරමින් , පරිධියේ රටවල් තම අණසකට නතු කර ගැනීමට යන ගමන කෙලවරවනු ඇත්තේ " එක් රටක් පද්ධති දෙකක්" යන මූලධර්මය සුණුවිසුනු වීමෙන් විය හැක.

ppසුනිල් ගාමිණී

Comment (0) Hits: 298

ජනපති නියරේරේ ගේ පුතුට බුද්ධාගම ඉගැන්වූ : කස්සප හිමියන් ඉදිකරන - යුරෝපයේ විශාලම මහා විහාරය !

"මට මේවා යනකොට ගෙනියන්න බැහැ මහත්තයෝ. මේවා ඉතින් අනාගත පරපුරට තමයි. පුරාණ රජවරු මහා දාගැබ් ඉදි කළා. ඒවාට ගිය වියදම දැන් කවුරුවත් අහන්නේ නැහැනේ. ලක්ෂ ගානක් මිනිස්සු එතනට ගිහිල්ල දෑත් ඔසවල වඳිනවා. මේවත් තව අවුරුදු සීයක් විතර ගියාම ඒ පරපුරට වටිනවා."

"ගමයි පන්සලයි, වැවයි දාගැබයි කියා කියා ඉන්නවා මිසක් අපි මොනවද කරලා තියෙන්නේ? අතීත ශ්‍රී විභූතිය ගැන විතරක් උදම් අනල වැඩක් නැහැ. අපිත් මොනවා හරි කරලා යන්න ඕනනේ."

බර්මිංග්හැම් බෞද්ධ මහා විහාරයේ, විහාරාධිපති, අචාර්ය පූජ්‍ය විතාරන්දෙණියේ කස්සප නායක හිමියන් සමඟ මා කළ කතාබහ ආරම්භ වූයේ එලෙසිනි.

එක්සත් රාජධානියේ උප ප්‍රධාන සංඝ නායක බර්මින්හැම් මහා විහාරයේ විහාරාධිපති අචාර්ය විතාරන්දෙණියේ කස්සප නායක හිමියන්

ඡායාරූප මූලාශ්‍රය,BIRMINGHAM BUDDHIST MAHA VIHARA

එක්සත් රාජධානියේ උප ප්‍රධාන සංඝ නායක බර්මිංග්හැම් මහා විහාරයේ විහාරාධිපති අචාර්ය පූජ්‍ය විතාරන්දෙණියේ කස්සප නායක හිමියන්

"මේ මහා විහාරය මහල් හතරකින් සමන්විතයි. ඊට ඉහළින් තමයි චෛත්‍යය ඉදිවෙන්නේ. මේක තමයි යුරෝපයේ විශාලතම ථේරවාදී බෞද්ධ මහා විහාරය."

"දාන ශාලාව, බුදු මැදුර, පුස්තකාලය, චෛත්‍යය විතරක් නොවෙයි වන්දනා මාන කරන්න එන අයට නැවතීමේ පහසුකම් පවා මෙහි තිබෙනවා."

උන් වහන්සේ විස්තර කළ පරිදි මෙහි බුදු මැදුර තුළ අඩි පහක් උසැති බුදු පිළිම වහන්සේ විසි අට නමක් වැඩම කර සිටිති.

ග්‍රන්ථ විසි දහසකින් සමන්විත පුස්තකාලයක් ද බුදු දහම හැදෑරීමට කැමති සියලු ජාතීන්ට විවෘතව පවතී.

චෛත්‍යය ඇතුළත වැඩ නිමවීමෙන් පසු දිස්වන අයුරු දැක්වෙන ත්‍රිමාන සටහනක්

ඡායාරූප මූලාශ්‍රය,BIRMINGHAM BUDDHIST MAHA VIHARA

චෛත්‍යය ඇතුළත වැඩ නිමවීමෙන් පසු දිස්වන අයුරු දැක්වෙන ත්‍රිමාන සටහනක්

සියලු පහසුකම් සහිත කාමර දහයක් ඉදි කර ඇති අතර සංඝයා වහන්සේ සඳහා වෙන් කර ඇත්තේ ඉන් කාමර දෙකක් පමණි. ඉතිරි කාමර අට ම ඈත පළාත්වල හෝ වෙනත් රටවල සිට පැමිණෙන වන්දනාකරුවන් වෙනුවෙන් සැලසුනු පහසුකම් ය.

"ඒ උදවියට හෝටල් කාමර වෙන් කරගන්න උවමනාවක් නැහැ. දැන් පන්සලේම නැවතිලා ධර්මය හදාරන්න පුළුවන්, වන්දනා කරන්න පුළුවන්, පූජා සහ දාන මාන කටයුතු කරන්න පුළුවන්." කස්සප නායක හාමුදුරුවෝ පැවසූහ.

බර්මිංග්හැම් බෞද්ධ මහා විහාරය දුටු විට කළුතර බෝධිය ඉදිරිපස ඇති විහාර ගොඩනැගිල්ල සිහිපත් වෙයි. ඉහළ මාළයේ ඉදිවන්නේ රුවන්මැලි සෑයට සමාන හැඩයකින් යුත් චෛත්‍යයකි.

"මේ පන්සලේ ජාති භේද, ආගම් භේද නැහැ. සිංහල, දමිල, මුස්ලිම් හැම දෙනාම අපිට උදව් කරනවා.

ඡායාරූප මූලාශ්‍රය,BIRMINGHAM BUDDHIST MAHA VIHARA

"මේ පන්සලේ ජාති භේද, ආගම් භේද නැහැ. සිංහල, දමිල, මුස්ලිම් හැම දෙනාම අපිට උදව් කරනවා"

මෙම ප්‍රදේශය අවට බුදු දහම අදහන ඉන්දියානුවන් ද සිටින බැවින් ඔවුන් සඳහා දේවාලයක් ද මෙම විහාරය තුළ ම ඉදි කර ඇති බව විහාරාධිපති හිමියෝ පැවසූහ.

"මේ පන්සලට එන්නේ ශ්‍රී ලාංකිකයන් පමණක් නොවෙයි. විවිධ ජාතීන් එනවා. ඒ නිසා තමයි මේ වැඩ කටයුතු සාර්ථක කරගන්න පුළුවන් වෙලා තියෙන්නේ. මේ ගොඩනැගිල්ල මිලදී ගන්නත් මුලින්ම පවුම් පනස් දහසක ආධාරයක් කළේ මේ රටේ සමාගමක් තමයි.

බර්මිංග්හැම් මහා විහාරය ඉදිකිරීම සඳහා මෙම භූමිය සහ ගොඩනැගිල්ල මිල දී ගෙන ඇත්තේ 2005 වසරේ දීය. ඉහළ මහලේ චෛත්‍යය හැරුණු කොට බුදු මැදුර, දාන ශාලාව, පුස්තකාලය ආදී අනෙකුත් සියලු අංග මේ වන විට ඉදි කොට හමාරය.

චෛත්‍යය ඉදි කිරීම සඳහා මුල් ගල් තැබීම සිදු කෙරුණේ ශ්‍රී ලංකාවේ බ්‍රිතාන්‍ය මහ කොමසාරිස්වරිය වන සරෝජා සිරිසේන ගේ ප්‍රධානත්වයෙනි

ඡායාරූප මූලාශ්‍රය,HIGH COMMISSION OF SRI LANKA - LONDON

ශ්‍රී ලංකාවේ බ්‍රිතාන්‍ය මහ කොමසාරිස්වරිය වන සරෝජා සිරිසේන ගේ සහභාගිත්වය

චෛත්‍යය ඉදි කිරීම සඳහා මුල් ගල් තැබීම සිදු කෙරුණේ ශ්‍රී ලංකාවේ බ්‍රිතාන්‍ය මහ කොමසාරිස්වරිය වන සරෝජා සිරිසේන ගේ ප්‍රධානත්වයෙනි. මෙම අවස්ථාවට සංඝයා වහන්සේ බොහෝ නමක් වැඩම කර සිටියහ.

ඇසල පුන් පොහෝ දවසේ පිරිත් සජ්ඣායනා මධ්‍යයේ සිදු කෙරුණු එම මුල්ගල් තැබීමේ වතාවත් සඳහා ශ්‍රී ලංකාවේ සිට එංගලන්තයට වැඩම කර සිටි බෙල්ලන, ශ්‍රී ධර්මපාල මහා පිරිවෙනෙහි අධ්‍යක්‍ෂ, රාජකීය පණ්ඩිත විද්‍යාපති පූජ්‍ය කඹුරාවල සිරි රේවත නාහිමියන් සමඟ කතාබහ කිරීමට මට අවස්ථාව උදා විය.

මෙම ධර්ම ව්‍යාපෘතිය පිළිබඳව අදහස් දක්වමින් උන්වහන්සේ කියා සිටියේ "ලෝකයාට බුදුදහම කියාදීම සඳහාත් භාවනා පුහුණුව සඳහාත්" මෙම විහාරයෙන් සිදුකළ හැකි සේවය අති විශාල බවය.

රාජකීය පණ්ඩිත විද්‍යාපති පූජ්‍ය කඹුරාවල සිරි රේවත නාහිමියන්

ඡායාරූප මූලාශ්‍රය,BIRMINGHAM BUDDHIST MAHA VIHARA

රාජකීය පණ්ඩිත විද්‍යාපති පූජ්‍ය කඹුරාවල සිරි රේවත නාහිමියන්

"එක්සත් රාජධානියේ උපප්‍රධාන සංඝනායක බර්මිංග්හැම් මහා විහාර සමුහයේ විහාරාධිපති අචාර්ය විතාරන්දෙණියේ කස්සප මහා ස්වාමින්ද්‍රයන් වහන්සේ විසින් අරඹන ලද යුරෝපයේ විශාලතම ථේරවාද විහාරය, විදේශීය ධර්මදූත මෙහෙවරෙහි ඓතිහාසික සනිටුහනක්. බර්මිංග්හැම් නගර මධ්‍යයේ, අහස් කුසෙහි විරාජමාන වන දාගැබ් වහන්සේ ආගමික සහජීවනයේ සංකේතයක්."

"මෙම විහාරය බොදුනුවන්ට පමණක් නොව ලෝක ආගමික නායකයින්ට අන්තර් ආගමික සහජීවනය පිළිබඳව කතා කිරීමට, ඉගැන්වීමට අධ්‍යාපනික මධ්‍යස්ථානයක්. විවිධ ජාතීන්ට තම සංස්කෘතික අනන්‍යතාව විදහා දැක්විය හැකි සංස්කෘතික මධ්‍යස්ථානයක්. ථෙරවාදී බොදුනුවන්ට ගමේ පන්සලක්." රාජකීය පණ්ඩිත විද්‍යාපති, කඹුරාවල සිරි රේවත නාහිමියෝ පැවසූහ.

බර්මිංග්හැම් මහා විහාරයේ ඉදිකිරීම් සහ නඩත්තු කටයුතු සඳහා හින්දු, මුස්ලිම් සහ ක්‍රිස්තියානි භක්තිකයන් ගේ ආධාර උපකාර ද නොඅඩුව ලැබුණු බව එහි විහාරාධිකාරී, කෙහෙල් ඕවිටිගම නන්දාලෝක හිමියෝ පවසති.

විහාරාධිකාරී, කෙහෙල් ඕවිටිගම නන්දාලෝක හිමියෝ

ඡායාරූප මූලාශ්‍රය,BIRMINGHAM BUDDHIST MAHA VIHARA

විහාරාධිකාරී, කෙහෙල් ඕවිටිගම නන්දාලෝක හිමියෝ

"මේ පන්සලේ ජාති භේද, ආගම් භේද නැහැ. සිංහල, දමිල, මුස්ලිම් හැම දෙනාම අපිට උදව් කරනවා. ඒ වගේම ඉංග්‍රීසින් ඇතුළු යුරෝපීය ජාතිකයන් වගේම තායි, චීන, ජපන් ඉන්දියානු වැනි ආසියාතිකයන් පවා මේ විහාරයට ආධාර කරනවා. ඒ හැම කෙනෙක් ම පන්සලට එනවා. ජාතීන් අතර වගේම ආගම් අතර සංහිඳියාව පවත්වාගෙන යාම සඳහා මේක හොඳ මධ්‍යස්ථානයක් වෙලා තියෙනවා."

කෙහෙල් ඕවිටිගම නන්දාලෝක හිමියන් තවදුරටත් කියා සිටියේ විවධ ජාතීන් සහ විවිධ ආගම්වලට අයත් පිරිස බුදු දහම පිළිබඳව දැනුමක් ලබා ගැනීම සඳහා බර්මිංග්හැම් මහා විහාරයට පැමිණෙන බවය.

ජනාධිපති පුතා

ලෝක බෞද්ධ සම්මේලනයේ ආරාධනාවෙන් 1983 දී ටැන්සානියාවට වැඩම කළ අචාර්ය විතාරන්දෙණියේ කස්සප නාහිමියෝ එවක් පටන් අද දක්වා විදේශීය ධර්ම දූත මෙහෙවරෙහි යෙදී සිටිති.

Birmingham Buddhist Maha Vihara

ඡායාරූප මූලාශ්‍රය,BIRMINGHAM BUDDHIST MAHA VIHARA

 'ටැන්සානියාවේ පන්සලේ බණ අහන්න පැමිණි අපූරු තරුණයෙකු' පිළිබඳව උන්වහන්සේ සිහිපත් කළේ, ධර්ම දූත සේවයේ ආරම්භය පිළිබඳව මා විමසූ අවස්ථාවේදී ය.

"මේ තරුණයා සෑහෙන කාලයක් තිස්සේ පන්සලට ඇවිත් බණ අහනවා. කවදාවත් කිව්වේ නැහැ එයා කාගේ කවුද කියල. සැලකිය යුතු කාලයක් ගෙවුනට පස්සේ මෙයා දවසක් මට කිව්වා ශ්‍රී ලංකාවේ ජනාධිපතිගේ නමත් එයාගේ තාත්තගේ නමට සමානයි කියල. එයා ලංකාවේ ජනාධිපතිගේ නම කිව්වේ ජූනියස් කියල. ඒ කිව්වේ ජේ ආර් ජයවර්ධනගේ මුල් නම. මේ ළමයාගේ තාත්තගේ නම ජූලියස්. ඉතින් මම ඇහුවා තාත්තගේ සම්පුර්ණ නම. බැලුවම මේ එවකට ටැන්සානියාවේ ජනාධිපති ජූලියස් නියරේරේ ගේ පුතා, ඇන්ඩෲ නියරේරේ."

වැඩි දුර බුදු දහම හැදෑරීම සඳහා තමන් ශ්‍රී ලංකාවට ගෙන යන ලෙස මෙම ජනාධිපතිවරයාගේ පුත්‍රයා කස්සප හිමියන්ගෙන් ඉල්ලීමක් කර තිබේ.

චාල්ස් කුමරු අතින් O.B.E. ගෞරව නාමය පැළඳි අවස්ථාව

ඡායාරූප මූලාශ්‍රය,BIRMINGHAM BUDDHIST MAHA VIHARA

චාල්ස් කුමරු අතින් O.B.E. ගෞරව නාමය පැළඳි අවස්ථාව

"මම යෝජනා කළා ලංකාවට යන්න කලින් පියාගේ කැමැත්ත විමසා බැලුවොත් හොඳයි නේද කියල. පස්සේ මාව අරගෙන ගියා ජනාධිපති මන්දිරයට. ජනාධිපති නියරේරේ කිව්වා ඔහුගේ කිසිම අකමැත්තක් නැති බව. පස්සේ මම 1985 දී කොළඹ ගංගාරාම පන්සලට එක්කරගෙන ගිහින් ඔහුට බුදු දහම තවදුරටත් ඉගැන්නුවා." කස්සප හිමියෝ අතීතය ආවර්ජනය කළහ.

කස්සප හිමියන් ද පැවිදි ජීවිතයට අවතීර්ණ වී ඇත්තේ ගංගාරාම විහාරස්ථානයේ දීය. එවක උන්වහන්සේ එකොළොස් හැවිරිදි වූහ.

කස්සප නායක හිමියන්ගේ ධර්ම දූත මෙහෙවර

ඡායාරූප මූලාශ්‍රය,BIRMINGHAM BUDDHIST MAHA VIHARA

කස්සප නායක හිමියන්ගේ ධර්ම දූත මෙහෙවරෙහි මතක සටහනක්

කස්සප හිමියන් එංගලන්තයට වැඩම කළේ 1986 දීය. එවක් පටන් උන්වහන්සේ ජාත්‍යන්තර මට්ටමින් සිදු කර ඇති සමාජ සත්කාරයන් ඇගැයීමට ලක් කරමින් 2008 දී බ්‍රිතාන්‍යයේ එලිසබත් රැජින විසින් O.B.E. ගෞරව නාමය පුද කරනු ලැබිණ.

ජාති හෝ ආගම් භේදයකින් තොරව සිදු කෙරෙන මෙම සමාජ සත්කාරයන් හේතුවෙන්, උන්වහන්සේ ගේ මූලිකත්වයෙන් පවත්වාගෙන යන International Buddhist Relief Organisation පුණ්‍යායතනයට, එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ විශේෂ පිළිගැනීමක් (UN Special Status) හිමි විය.

Birmingham Buddhist Maha Vihara

ඡායාරූප මූලාශ්‍රය,BIRMINGHAM BUDDHIST MAHA VIHARA

බර්මිංග්හැම් මහා විහාරය රාත්‍රී කාලයට දිස්වන අයුරු දැක්වෙන ත්‍රිමාන සටහනක්

Birmingham Buddhist Maha Vihara

ඡායාරූප මූලාශ්‍රය,BIRMINGHAM BUDDHIST MAHA VIHARA

බර්මිංග්හැම් මහා විහාරයට විවිධ ජාතීන්ගේ සහාය

 

(බීබීසී)

Comment (0) Hits: 307

හාර්ට් ඇටෑක්........

මේ ලෙඩා ආවේ දවල් 1ට විතර.

හදිසි ප්‍රතිකාර ඒකකය එහෙමත් නැතිනම් ETU එකේ දී ගහපු ECG එකකුත් එක්කයි මෙයා ඇවිත් හිටියේ. පපුවෙ කැක්කුමයි ලු. වම් අත දිගේ කැක්කුම පැතිරෙනවා ලු. ඒ මදිවට දාඩියත් දාලා.

මේවා හාට් ඇටෑක් එකක රෝග ලක්ෂණ හන්ද අපි පමා නොකර ම ගහල තිබ්බ ECG එක දිග ඇරගත්තා.

දරුණු හාට් ඇටෑක් එකක දී පෙන්වන ලක්ෂණ සියල්ල ම මේ ECG එකේ සටහන් වෙලා තිබ්බා.

ඒ කියන්නේ මේ ලෙඩාට දරුණු හාර්ට් ඇටෑක් එකක් ඇවිත්... !

මෙන්න මෙයා ඒ පාර කලන්තෙ වගේ කියලා කියනවා.

pressure එක බැලින්නම් 60/40යි. අපි මෙයාගෙ pressure එක වැඩි වෙන්න ප්‍රතිකාර කළා. නාඩි වේගෙ විනාඩියට 37යි. හොඳටම අඩුයි. (සාමාන්‍යයෙන් මේක විනාඩියට 60-100 අතර තියෙන්න ඕනි.)

ජයවර්ධනපුර කියන්නේ විශේෂිත හෘදරෝග ඒකකයක් තිබෙන රෝහලක්.

මේ වගේ ලෙඩ්ඩුන්ට ප්‍රතිකාර කරන්න ඕනි පහසුකම් සියල්ල අපේ රෝහලේ තිබෙනවා.

මේ වෙලාවට කරන්න ඕනි නිවැරදි ම ප්‍රතිකාරය තමයි නාඩි වේගය පාලනය කරන මැශින් එකක්, සරලව කීවොත් pace maker එකක් තාවකාලිකව ලෙඩාට සවිකරන එක.

ඉතින් අපි ලෙඩාව ඉක්මනට ම operation theater එකට (හරියට ම කිව්වොත් cath-lab එකට ) ඇරන් ගිහින් මෙයාට මේ කියන pace maker එකක් සෙට් කලා.

කියන්න අමතක උනා. මේක කරන්න හිරිවට්ටලා කකුලෙ බල නහරෙන් පොඩි වයර් එකක් ඇතුල් කරලා ඒක හදවත ට එනකන් යවලා.

ඒක දැම්මා විතරයි මෙයාගේ නාඩි වේගය ආපහු හරි වේගයට ආවා.

ඒ ප්‍රශ්නෙ දැන් හරි.

අපි මෙයාගේ හාට් ඇටෑක් එකට මුකුත් ම කලේ නැහැනේ.

හාට් ඇටෑක් එකකදී වෙන්නේ ලේ කැටියක් ගිහින් හදවතේ නහරයක් block කරන එක. එතකොට හදවතේ එක පැත්තකට යන ලේ ප්‍රමාණය නැවතිලා හදවතේ පේශි මියයනකොට තමයි ලෙඩාට කැක්කුම එන්නේ. හාට් ඇටෑක් එකකදී බෙහෙත් දෙනවා කියලා ප්‍රධාන වශයෙන් ම කරන්නේ මේ කියන ලේ කැටිය දිය කරන එක. මේකෙදි වඩා සාර්තක වන්නේ මේ ලේ කැටිය හයි වෙන්න කලින් එතෙන්න කම්බියක් යවලා ලේ කැටිය ඉවත්කරලා දාන එක. මේකට තමයි stent දානවා කියලා කියන්නේ. එතකොට අරකියන අවහිරය ඉක්මනටම ඉවත් වෙන හන්දා ආය රුධිර ගමනාගමනය පටන් ගන්න හන්දා හදවත ට වෙන damage එක අඩුයි. හැබැයි මේ ක්‍රමයේ තියෙන අවාසිය තමයි ලෙඩා හාට් ඇටෑක් එක හැදිච්ච ගමන් ම වගේ රෝහලට එන්න ඕනි. ඒ වගේම ඒ රෝහලේ මේ කියන stent දාන පහසුකම තියෙන්නත් ඕනි. කියන්න කනගාටුයි. ලංකාවේ සීමිත රෝහල් ප්‍රමාණයක තමයි මේ පහසුකම තියෙන්නේ. කොළඹ ජාතික රෝහල, මහනුවර, ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර, ගාල්ල කරාපිටිය වගේ...

වාසනාවට වගේ අපේ රෝහලෙත් මේ පහසුකම තියනවා.

ඉතින් තවත් ප්‍රමාද නොකර අපි මේ රෝගියාට stent දාන්න කලින් එයාගේ block එක තියෙන්නේ කොහෙද කියලා හොයාගන්න angiogram පරීක්ෂණයක් සිදු කරනවා.

එහිදී අනාවරනය වන්නේ නම් ටිකක් විතර දුක හිතෙන දෙයක්.

මෙයාගේ හදවතේ ප්‍රධාන රුධිර නාල සියල්ලම වගේ හොඳටම block වෙලා.

බයිපාස් එකක් කරනවා ඇරෙන්න වෙන කිසිම විසඳුමක් නැති තරමට ම මේ block වීම දරුණුයි.

stent එකක් දාන එක හීනයක් විතරයි.
ඉතින් අපි මේ ලෙඩාව බයිපාස් list එකට දැම්මා...

ඇයි ඉතින් මෙයාට මෙහෙම වෙලා තියන්නේ ...

ඩොක්ටර් මං කිසිම ලෙඩකට බෙහෙත් ගත්තේ නැහැ. අරක්කු සිකරට් කටේ තියලාවත් නෑ...

එතකොට ???

මේ විදියට නහර නහර block වෙන්නට එහෙමත් නැතිනම් අවහිර වීමට හේතු බොහොමයක් බලපානවා.

රුධිරයේ කොලෙස්ටෙරෝල් අගය වැඩිවීම, විශේෂයෙන් ම LDL කොලෙස්ටෙරෝල් එහෙමත් නැත්නම් නරක කොලෙස්ටෙරෝල් වැඩි වීම් සහ හොඳ HDL කොලෙස්ටෙරෝල් අඩු වීම් මෙසේ රුධිර නාල අවහිර වීමට බලපාන එක් ප්‍රධාන හේතුවක්.

අවාසනාවට කිසිම ලෙඩක් නැහැ කියලා කීවාට මෙයා කවදාවත් ම රුධිරයේ කොලෙස්ටෙරෝල් අගය පරීක්ෂා කරලා තිබුණේ නැහැ.

ශාරීරිය ව්‍යායාම මදකමත් මෙසේ රුධිර ගත කොලෙස්ටෙරෝල් මට්ටම ඉහල නැංවීමට සහ ඒ ඔස්සේ නහර අවහිර වීම වැඩි කරන්නට බලපාන තවත් හේතුවක්. අපේ මේ ලෙඩා හවසට කඩේට යන්නත් තමන්ගේ යතුරු පැදිය එහෙමත් නැතිනම් කාර් එක භාවිත කල කෙනෙක්. ව්‍යායාම කෙසේ වෙතත් නිකමට ඇවිදින්නේවත් නැතිලු. ඒ මදිවට කොහෙ හරි ගියොත් එතැන lift එකක් තියනවා නම් එක තට්ටුව වුණත් යන්නෙ lift එකෙන් ම ලු !

අහිතකර ආහාර පුරුදු නිසාත් ඔබගේ රුධිරයේ කොලෙස්ටෙරෝල් අගය වැඩිවනවා මෙන්ම රුධිරයේ සීනි මට්ටම සහ අධි රුධිර පීඩනය ඇතිවීමට බලපාන සාධක වනවා. මේ ලෙඩා කාලා තියෙන්නේ ම තෙල් වැඩි කෑම, ඒ මදිවට ඔය ලොකු ලොකු නම් තියන බටහිර අවන්හල් වලටත් නිතරම යනවාලු...

ඉතින් මේ හේතු හන්දා තමයි අපේ මේ කිසිම ලෙඩක් නැතුව හිටපු ලෙඩා එයා දන්නේවත් නැතිවම heart patient කෙනෙක් වෙලා තියන්නේ.

ඔයාලත් කොලෙස්ටෙරෝල් එහෙම චෙක් කරලා නැතිනම් හෙට ම චෙක් කරලා දාන්න... තවත් ප්‍රමාද කරන්නේ නැතිව...

මීට අමතරව මෙසේ රුධිර නාල අවහිර වීමට

1. අධිරුධිර පීඩනය
2. දුම් පානය සහ මත්පැන් පානය
3. දියවැඩියාව
4. ස්ථුලතාවය
5. වයස් ගත වීම මෙන්ම

පවුලේ කෙනෙකුට අඩු වයසින් මෙවන් රෝග තත්ත්වයකට ගොදුරු වී තිබීම ද හේතු වනවා.

ඉතින් ආයෙත් කියන්නම් ඔයාට කිසි ලෙඩක් නැහැ කියන්න කියා ඉන්නේ නැතිව වසරකට වතාවක් වත් සීනි, කොලෙස්ටෙරෝල්, ප්‍රෙශර් එක පරීක්ශා කරගන්න.

සිගරට් බොනවා නම්, අරක්කු බොනවා නම් ඒක නවත්වලා දාන්න.

අමතක උනා. ඔය මොන දේ නොකලත් එක්සයිස් කරන එක දැන්ම ම පටන් ගන්න. අඩු ගානේ දවසට පැය භාගයක් වත්, දවසක් ඇර දවසක් වත්...

ඒවාගේ ම කෑම පාලනය කරන්න. විශේෂයෙන් ම තෙල් කෑම, අධිකව සීනි සහ ලුණු සහිත කෑම ගැනීම අඩු කරන්න.

මේ තත්ත්වය කලින් හඳුනා ගන්න තියන රෝග ලක්ෂණ මොනවද.

වෙනදා නැති මහන්සි ගතියක් දැනෙනවා නම් වැඩක් කරන්න බැරි තෙහෙට්ටු ගතියක්, පපුව රිදෙන ගතියක් තියනවා නම් ඩොක්ටර් කෙනෙක් හම්බවෙන්න පුළුවන් නම් ඒක තමයි සුදුසු ම. මොකද මේ තත්ත්වයට බලපාන තවත් හේතුන් බොහොමයක් තියනවා ... එහෙම බෑ වගේ නම් අඩුම ගණනේ සීනි, cholesterol වත් බලා ගන්න. තවත් ප්‍රමාද වෙන්න කලින්.

හැබැයි අමාරු මුකුත් නැහැ කියලා මේ සරල පරීක්ෂණ වසරකට වතාවක් වත් නොකර ඉන්නත් එපා. ලෙඩක් තියෙනවා කියලා ඔයාට තේරෙනකොට පරක්කු වැඩිවෙයි. හරියට අපේ ලෙඩාට වගේ...

පොස්ට් එක හොඳ නම් like කරන්න comment කරන්න වගේ ම තව කෙනෙක් ට කියවන්න පොස්ට් එක share කරන්න අමතක කරන්නත් එපා...

උපුටා ගැනීම
-වෛද්‍ය ජයසංඛ නවෝද් -
 ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර මහා රෝහල

Comment (0) Hits: 703

කාන්තාවන් පැහැරගෙන ආදරේ ඉල්ලන සමාජයක් !

සුම්බා' දූපතේ පවතින ''මනමාලියන් පැහැරගැනීමේ'' චාරිත්‍රය `නතරකරන බවට ඉන්දුනීසියානු බලධාරීන් ප්‍රතිඥාවක් දී ඇත.

දැඩි විවාදයකට බඳුන්ව ඇති ''මනමාලියන් පැහැර ගැනීමේ චාරිත්‍රය ක්‍රියාත්මක වන 'සුම්බා' යනු බාලි දූපතෙහි නැගෙනහිර දෙසින් පිහිටි තවත් දූපතකි..

මනමාලියන් කර ගැනීමට කාන්තාවන් පැහැර ගනු ලබන ආකාරය දැක්වෙන වීඩියෝපට නැරඹීමට ලැබීමත් සමඟ එම චාරිත්‍රය ඉන්දුනීසියාව තුළ ජාතික මට්ටමේ උණුසුම් විවාදයක් බවට පත්ව ඇත.

එම හිරිහැරයට ගොදුරු වූ කාන්තාවකට ඇයගේ අනන්‍යතාව රැකදීම සඳහා අපි ඇයට 'සිත්‍රා' (Citra) යයි කියමු.

ඉන්දුනීසියාවට අයත් සුම්බා දූපතේ පිහිටීමඉන්දුනීසියාවට අයත් සුම්බා දූපතේ පිහිටීම

ඇයට නිලධාරීන්ගෙන් කැඳවීමක් ලැබුණු අතර, සිත්‍රා පවසන පරිදි ඇය සිතුවේ එය රැකියාවට අදාළ හමුවක් ලෙසිනි. තමන් ආණ්ඩුවේ ප්‍රාදේශීය නිලධාරීන් යයි හඳුන්වා දුන් පුද්ගලයන් දෙදෙනෙක්, සිත්‍රා විසින් මෙහෙයවනු ලබන ප්‍රාදේශීය ආධාර ආයතනයකට අදාළ ව්‍යාපෘතියක වැය පක්ෂය ඉහළයාම (over budgets) සම්බන්ධයෙන් පරීක්ෂා කිරීමට අවශ්‍ය බව දැනුම් දී තිබිණි.

එම රැස්වීමට තමා පමණක් තනිවම සහභාගී වීමට සිදුවීම සම්බන්ධයෙන් විසිඅට හැවිරිදි සිත්‍රා තුළ එක්තරා බයාදු ගතියක් ද විය. එහෙත් සිය සේවාව තුළ වූ ගරුත්වය පිළිබඳ හැඟීම් විසින් ඇයගේ එම බයාදු හැඟීම් පරාජය කරන ලදුව දැනුම් දී තිබූ රැස්වීමට සහභාගීවීමට සිත්‍රා තීන්දු කළාය.

සාකච්ඡාව පැයක පමණ කාලයක් පෙරට යමින් තිබිණි. ඉන් අනතුරුව ඊට සහභාගී වෙමින් සිටි පුද්ගලයන් දෙදෙනා යෝජනා කළේ 'එම සාකච්ඡාව වෙනත් ස්ථානයක දීර්ඝ වශයෙන් පැවැත්විය යුතු' බවය. එම ස්ථානය කරා ඔවුන්ගේ මෝටර් රථයෙන් ගමන් ගැනීමට ඔවුහු ආරාධනා කළහ. තමා සිය යතුරු පැදියෙන් ගමන් ගන්නා බව කියා සිටිමින් සිත්‍රා යතුරු පැදිය පණගැන්වීමට එහි යතුර ස්විචයට ඇතුළු කරත්ම, හදිසියේ කඩා වැදුනු වෙනත් කණ්ඩායමක් ඇය ඔවුන්ගේ ග්‍රහණයට ගෙන පැහැර ගත්හ.

''මම ඔවුන්ට පා පහර එල්ල කරමින් කෑ ගසන්නට පටන් ගත්තා. ඒත් එක්කම ඔවුන් මාව කාර් එක ඇතුළට තල්ලු කෙරුව. මම අසරණ වුණා. කාර් එක ඇතුළේ දෙන්නෙක් මාව හිරකරගෙන හිටියා.'' සිත්‍රා පවසුවාය.

''මට තේරුණා සිද්ධවෙන්න යන්නේ මොකක්ද කියල''

පැහැර ගැනීමට ලක්වූ සිත්‍රාට කිසිවකු සමඟ විවාහ වෙන ලෙස නියෝග කරනු ලැබිණි.

'සුම්බා' දූපතේ පවතින ''මනාලියන් පැහැර ගැනීමේ'' ඊනියා චාරිත්‍රය හඳුන්වනු ලබන්නේ 'කවින් ටන්ග්කප්' (kawin tangkap) යනුවෙනි. මනමාලියක් සොයන පුරුෂයන්ගේ පවුල්වල ඥාතීන් හෝ ඔවුන්ගේ මිතුරන් විසින් කාන්තාවන් බලහත්කාරයෙන් ගෙන යනු ලැබීමේ මෙම චාරිත්‍රයේ ආරම්භය සම්බන්ධයෙන් විවාදයක් පවතී.

එම ඊනියා චාරිත්‍රය තහනම් කරන ලෙස කාන්තා අයිතිවාසිකම් වෙනුවෙන් පෙනීසිටින කණ්ඩායම් දිගුකලක පටන් ඉල්ලීම් කරමින් ඇතත් 'සුම්බා' දූපතේ කළාප කිහිපයක එය තවමත් ක්‍රියාත්මක වේ.

එහෙත් පසුගියදා ''මනමාලියන්'' දෙදෙනෙක් පැහැරගනු ලබන ආකාරය දැක්වෙන වීඩියෝ පටයක් සමාජ මාධ්‍ය ජාලයේ විශාල වශයෙන් හුවමාරු වෙන්නට පටන් ගැනීමත් සමඟ ඉන්දුනීසියානු මධ්‍යම ආණ්ඩුව එම චාරිත්‍රය අවසන් කරන ලෙස ඉල්ලීමක් ඉදිරිපත් කර ඇත.

''මට දැනුණේ මම මියැදෙමින් සිටිනවා වගේ ''

පැහැර ගැනීමට ලක්ව මෝටර් රථයකින් ගෙනයමින් සිටියදී සිය පෙම්වතාට සහ දෙමව්පියන්ට පණිවුඩයක් යැවීමට සිත්‍රා සමත් වූවාය. පැහැර ගත් පුද්ගලයන් විසින් ඇය ගෙන යන ලද්දේ ශිඛරයක් සහිත උස වහළක් සහ දැවමය කුළුණු සහිත සාම්ප්‍රදායික මන්දිරයක් වෙතය. ඇය පැහැර ගනු ලැබ තිබුණේ සිය පිය පාර්ශ්වයේ දුර නෑකමක් සහිත කණ්ඩායමක් විසින් බව සිත්‍රා තේරුම් ගත්තාය.

'' විශාල පිරිසක් අපි බලාපොරොත්තුවෙන් එතැන හිටියා. මම එම ස්ථානයට රැගෙන එනවත් එක්කම ඔවුන් යකඩ තැටියකට ගහන්න පටන් ගත්තා. ඒත් එක්කම විවාහ චාරිත්‍ර පටන්ගත්තා.''

සුම්බා දුපතේ පිරිමින් එක්වන උත්සව අවස්ථාවක්

සුම්බා දුපතේ පිරිමින් එක්වන උත්සව අවස්ථාවක්

'සුම්බා' දූපතේ ජනතාව ඉස්ලාම් හෝ කිතුනු දහම අදහන අතර ඊට අමතරව බොහෝදෙනෙකු විසින් අදහනු ලබන වෙනත් දහමක් ද ඇත. එය 'මරපු'(Marapu) දහමයි. ආත්මවාදී ධර්මයක් වන 'මරපු' අදහන ජනයා ජීවී-අජීවී සෑම දෙයකටම ආත්මයක් ඇතැයි පිළිගනිති. ලෝකය සමතුලිතව පවත්වා ගැනීම වෙනුවෙන් ඔවුහු උත්සව සහ යාගහෝම පුදපූජා පවත්වමින් අද්භූත ආත්ම පිනවීමට කටයුතු කරති.

''කෙනෙකුගේ නළලට වතුර ඉස්සාම ඔහුට හෝ ඇයට නිවසෙන් පිටවෙන්න බැරිය කියන විශ්වාසයක් 'සුම්බා' දූපතේ ජනතාව අතර තියෙනව'' සිත්‍රා ප්‍රකාශ කළාය.

''මොකක්ද සිද්ධ වෙන්න යන්නේ කියල මම හොඳ අවධානයකින් හිටියා. ඔවුන් මගේ නළලට වතුර දාන්න උත්සාහ කරන කොට අන්තිම මිනිත්තුවෙදී මම වහාම ඉවත හැරිලා ඒක මග හැරිය''

මේ අතර සිත්‍රා පැහැර ගත්තවුන් දිගින් දිගටම උත්සාහ කළේ එවැන්නක් සිදුකරන ලද්දේ ආදරය නිසා බව ඇයට ඒත්තු ගැන්වීමටය. ඒ අතරම ඔවුහු විවාහය සඳහා සිත්‍රාගේ කැමැත්ත දිනා ගැනීමට යත්න දරමින් සිටියහ.

''මම මගේ උගුරකට වේලෙනකම් ඇඬුව. පොළොවේ හැපුණා. මම මගේ මෝටර් සයිකලයේ යතුර බඩ අස්සේ හංගගෙනයි හිටියේ. යතුරට බඩ හීරිලා තිබුණා. මම මගේ ඔලුව විශාල ලී කණුවල හප්ප ගත්තා. මට ඕනෑ කෙරුවේ ඒ විවාහය මට අනවශ්‍ය බව ඔවුන්ට ඒත්තු ගන්වන්න. මම හිතුව ඔවුන් මට අනුකම්පා කරාවි කියල''

සුම්බා දූපතේ සම්ප්‍රදායික නිවාස ඇති ගම්මානයක්

සුම්බා දූපතේ සම්ප්‍රදායික නිවාස ඇති ගම්මානයක්

එහෙත් පැහැරගත් කණ්ඩායම සිත්‍රා තවත් දවස් හයක් ඔවුන්ගේ අත්අඩංගුවේ තබා ගත්හ. ඇය ඔවුන්ගේ නිවසේ සිරකාරියක් බවට පත්වූවාය. ඇයට එම ගෙදර සාලයේ නිදාගැනීමට සිදුවිය.

''රාත්‍රිය පුරාම මම කෙරුවේ අඬන එක. නිදාගත්තෙම නැහැ. මට දැනුන මම මරණය කරා ළඟාවෙමින් ඉන්නව කියල''

සිත්‍රා එම පවුලේ උදවිය විසින් දෙනු ලබන ආහාරපාන ප්‍රතික්ෂේප කළාය. ඊට හේතුව එම ආහාර බුදීමෙන් තමා ''බන්ධනයකට'' හසුවේය යන සැකය ය.

'' ඒ ආහාර අනුභව කළොත් ඒකෙ තේරුම විවාහයට 'කැමැත්ත'' දුන්න කියන එකයි''

මේ අතර සිත්‍රාට ආහාර සහ වතුර සැපයීමට සමත් වූ ඇයගේ සොහොයුරිය කාන්තා අයිතිවාසිකම් සංවිධානයක ද උපකාරය ඇතිව වෘද්ධ ගම්වාසීන් සහ විවාහය බලා සිටින මනමාලයාගේ පවුලත් සමඟ ඇය මුදා ගැනීම සඳහා සාකච්ඡා ආරම්භ කළාය.

සිය මුතුන් මිත්තන්ගේ සොහොනක චාරිත්‍ර ඉටුකරන සුම්බා දූපතේ කාන්තාවන් පිරිසක්

සිය මුතුන් මිත්තන්ගේ සොහොනක චාරිත්‍ර ඉටුකරන සුම්බා දූපතේ කාන්තාවන් පිරිසක්

''සාකච්ඡාවට සූදානමක් නැහැ ''

ඉහත කී ආකාරයට ''මනමාලියන් කර ගැනීම සඳහා'' පසුගිය අවුරුදු හතරක කාලය තුළ කාන්තාවන් පැහැරගනු ලැබීම් හතක් සම්බන්ධයෙන් 'Peruati' නම් කාන්තා අයිතිවාසිකම් සංවිධානය තොරතුරු වාර්තා කරයි. එවැනි තවත් පැහැරගැනීම් දූපතේ හුදෙකලා කළාපයන්හි බෙහෙවින් සිදුවනු ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ.

එවැනි පැහැර ගැනීම්වලට ගොදුරු වූ සිත්‍රා ඇතුළු කාන්තාවන් තිදෙනෙක් නිදහස් වීමට සමත් වූහ. පසුගිය ජූනි මාසයේ ප්‍රසිද්ධියට පත් වීඩියෝ පටයක සටහන්වූ පැහැර ගැනීමට ලක්වූ කාන්තාවන් දෙදෙනාගෙන් එක් තැනැත්තියකගේ කතාව නිමවන්නේ තමා අවශ්‍ය කළ පුද්ගලයා සමඟ විවාහවීමට ඇයට සිදුවීමෙනි.

''ඔවුන් ඒ විදිහට රැඳී ඉන්නවා.මොකද, ඔවුන්ට වෙනත් තෝරා ගැනීමක් නැති නිසා'' උපදේශිකාවක වන 'අප්රිස්සා ටරනෝ' (Aprissa Taranau) පෙන්වා දෙන්නීය. ඇය 'Peruati' කාන්තා අයිතිවාසිකම් සංවිධනයේ ප්‍රාදේශීය නායිකාවය.

'''කවින් ටන්ග්කප්' (kawin tangkap) චාරිත්‍රය යොදා ගෙන ඇතැම්විට යෝජිත මට්ටමින් විවාහ සිදුකරන්නත් පුළුවන්. කාන්තාවන්ට සාකච්ඡා මගින් තීන්දුවක් ගන්න පුළුවන් පසුබිමක් නැහැ '' අප්රිස්සා පවසන්නීය.

අකැමැති විවාහ යෝජනාවලට පිටුපාන කාන්තාවන්ට ඔවුන්ගේම සමාජය විසින් නිතරම ගර්හා කරන බව ද ඇය පෙන්වා දෙයි.

මෑතදී සුම්බා දූපතේ කරන ලද පැහැරගැනීමක් සමාජ මාධ්‍ය ඔස්සේ ඉන්දුනීසියාව තුළ වේගයෙන් ව්‍යාප්ත විය.

මෑතදී සුම්බා දූපතේ කරන ලද පැහැරගැනීමක් සමාජ මාධ්‍ය ඔස්සේ ඉන්දුනීසියාව තුළ වේගයෙන් ව්‍යාප්ත විය.

'' බලහත්කාර විවාහයට අකැමැති කාන්තාවක් පහත්ය කියල ඔවුන්ට අවනම්බු කරමින් හංවඩු ගහනවා. ඇයට විවාහයක් කර ගැනීමට හෝ දරුවන් ලැබීමට බැහැයි කියල කියනව. එවැනි නින්දාවකට ලක්වීමට තියෙන බිය නිසා සමහර කාන්තාවන් බලහත්කාර විවාහ තුළ රැඳී ඉන්නවා'' ඇය වැඩිදුරටත් සඳහන් කළාය.

සිත්‍රා මෙසේ සඳහන් කළාය.

''දෙවියන්ට පිං සිද්ධවෙන්න ඕන. මම දැන් මගේ පෙම්වතා එක්ක විවාහවෙලා ඉන්නවා. අපට දැන් අවුරුද්දක පුතෙක් ඉන්නවා''

සිත්‍රා සිනා මුහුණින් යුතුව එසේ සඳහන් කළේ තමා මුහුණ දුන් අමිහිරි සිදුවීමෙන් වසර තුනකට පසුවය.

තහනම් කරන බවට පොරොන්දුවක්

''මනමාලියන් කර ගැනීමට කාන්තාවන් පැහැරගනු ලැබීම'' 'සුම්බා' දූපතේ උසස් සංස්කෘතික සම්ප්‍රදායක් නොවන බව පවසන එම දූපතේ වෘද්ධ වැසියකු සහ ඉතිහාසඥයකු වන ෆ්‍රාන්ස් වෝරා හෙබි (Frans Wora Hebi) එය සිදුකරනු ලබන්නේ වැදගැම්මකට නැති මිනිසුන් විසින් බව ද කියා සිටී.

ආරක්ෂාව භාර නායකයන් විසින් දැඩි පියවර නොගන්නා හෙයින් එම පුරුද්ද ඔවුන් දිගටම ගෙන යන බව ද ඔහු පෙන්වා දෙයි.

''එම ක්‍රියාව පාලනය කිරීමට නීති නැහැ. ඇතැම් වේලාවල සිද්ධ වෙන්නේ කාන්තාවන් පැහැරගත්ත පුද්ගලයන්ට සමාජය විසින් තර්ජනය කරනු ලැබීම විතරයි. නමුත් නෛතික හෝ සංස්කෘතිකමය අවහිර කිරීමක් සිද්ධ කෙරෙන්නේ නැහැ'' ෆ්‍රාන්ස් වෝරා හෙබි පවසයි.

කාන්තාවන් පැහැරගෙන යාමේ ක්‍රියාවට එරෙහිව ජාතික මට්ටමින් විරෝධය පළවීමත් සමඟ 'සුම්බා' දූපතේ ප්‍රාදේශීය නායකයන් විසින් එය තහනම් කෙරෙන ඒකාබද්ධ ප්‍රකාශනයකට මෙම ජූලි මාසය මුලදී අත්සන් තබනු ලැබ ඇත.

එම අවස්ථාවට සහභාගීවීම සඳහා ඉන්දුනීසියාවේ කාන්තාවන් සවිබලගැන්වීම පිළිබඳ ඇමතිනී බින්ටන්ග් පුෂ්පයෝගා

(Bintang Puspayoga) ජකර්තා අගනුවර සිට සුම්බා දූපත කරා ගුවන් මගින් පැමිණ සිටියාය.

එම උත්සවයෙන් අනතුරුව මාධ්‍ය ඉදිරියේ අදහස් දැක්වූ ඇමතිවරිය මෙසේ සඳහන් කළාය.

මනාලියන් කරගැනීමට කාන්තාවන් පැහැර ගැනීම අවසන් කරන බවට ඇමතිනි බින්ටන්ග් පුෂ්පයෝගා ප්‍රතිඥා දුන්නාය.

මනාලියන් කරගැනීමට කාන්තාවන් පැහැර ගැනීම අවසන් කරන බවට ඇමතිනි බින්ටන්ග් පුෂ්පයෝගා ප්‍රතිඥා දුන්නාය.

''විවාහකර ගනු ලැබීම සඳහා කාන්තාවන් බලහත්කාරයෙන් පැහැරගෙන යාමේ බෙහෙවින් සිදුකෙරෙන නමුත් එය 'සුම්බා' සංස්කෘතියට අයත් උසස් අංගයක් නොවන බව ප්‍රාදේශීය නායකයන්ගෙන් සහ ආගමික නායකයන්ගෙන් අපට අසන්නට ලැබුණා.''

අත්සන් කරන ලද ඒකාබද්ධ ප්‍රකාශනය එම පුරුද්ද නතරකර ගැනීම සඳහා ආණ්ඩුව දරන උත්සාහයක ආරම්භක පියවර වනු ඇතැයි ප්‍රතිඥාවක් ද දුන් ඇමතිවරිය, මනමාලියන් කර ගැනීමට කාන්තාවන් පැහැරගෙන යාම විග්‍රහ කළේ 'කාන්තා හිංසනයක්' ලෙසිනි.

ඉහත කී පියවර අගය කරන අතරම මානව හිමිකම් සංවිධාන පෙන්වා දෙන්නේ එය '' දීර්ඝ ගමනක සමාරම්භක පියවරක් '' වන බවය.

''කාන්තාවන් පැහැරගෙන යාම'' වැලැක්වීම සඳහා ආණ්ඩුවේ අවධානය යොමුවීම අතිශයින් වැදගත් පියවරක්'' යයි සිත්‍රා ප්‍රකාශ කළාය.

එම ක්‍රියාමාර්ගයේ ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන් වෙනත් කිසිදු කාන්තාවකට තමා මුහුණදුන් අමිහිරි අත්දැකීමට ගොදුරුවීමට සිදු නොවනු ඇතැයි ඇය බලාපොරොත්තු පළ කරන්නීය.

''මෙය අපේ මුතුන්මිත්තන්ගෙන් පැවත එන සංස්කෘතික අංගයක් කියල කෙනෙකුට තර්ක කරන්න පුළුවන්. ඒත් දැන් ඒක යල්පැන ගිය චාරිත්‍රයක්. ඒක දැන් නතරවිය යුතුයි. මොකද එම ක්‍රියාව කාන්තාවන්ට බරපතල හානිකරයි''

සිත්‍රා සිය අදහස් දැක්වීම අවසන් කරමින් සඳහන් කළාය.

(බීබීසී )

Comment (0) Hits: 205

චීන " අඳුරු ණය " උගුලේ සිර වූවන් වෙත යොමුවන බටහිර ඇස..

ගෝලීය යටිතල පහසුකම් සහ සම්බන්ධතා වැඩ සටහන (BRI ) යටතේ චීනය විසින් සිදු කරණු ලබන " අඳුරු ණයදීම " හේතුවෙන් වැඩිම ණය අවදානමකට ගොදුරු වී ඇත්තේ උප සහරා අප්‍රිකාවයි.

චීන ජාතිකයන්ගේම වාර්තා වලට අනුව BRI හී විෂය පථයට අයත් රටවල් 68 ක් හඳුනාගෙන තිබේ. මෙම රටවල් කලාප අනුව කාණ්ඩ 4 කට වෙන් කර ඇත.

නැගෙනහිර සහ අග්නිදිග ආසියානු කලාපය යටතට රටවල් 14 ක් ද , මධ්‍යම හා දකුණු ආසියානු කලාපය යටතට ශ්‍රී ලංකාව ඇතුළුව රටවල් 13 ක් ද, මැද පෙරදිග සහ අප්‍රිකානු කලාපය යටතට රටවල් 17 ක් සහ යුරෝපා සහ යුරේසියානු කලාපය යටතට රටවල් 24 ක් ද ලෙස කාණ්ඩ කොට තිබේ.

මෙම රටවල් හැට අටේ වාර්ෂික ආර්ථික නිෂ්පාදනය දළ වශයෙන් ඩොලර් ට්‍රිලියන 25 ක් ලෙස ගණන් බලා තිබේ.

චීනයේ මෙම " අඳුරු ණයදීම" හේතුවෙන්, මෙම රටවල් 68 අතුරින් රටවල් 23 ක් ඉහළම පීඩනයකට ලක් වී තිබේ. එම රටවල් 23 ඉහතින් දැක්වූ කලාප හතරම නියෝජනය කරයි.

නැගෙනහිර හා අග්නිදිග ආසියානු කලාපයේ රටවල් වන්නේ කාම්බෝජය, මොන්ගෝලියාව සහ ලාඕසය ය.

මධ්‍යම සහ දකුණු ආසියානු කලාපයට අයත් වන රටවල් වන්නේ ශ්‍රී ලංකාව ,පකිස්ථානය, මාලදිවයින, භූතානය, කිර්ගිස්තානය සහ ටජිකිස්තානය වේ.

මැද පෙරදිග සහ අප්‍රිකානු කලාපය තුළ පිහිටි ඊජිප්තුව, ඉරාකය, ජෝර්දානය, ලෙබනනය, කෙන්යාව , ඉතියෝපියාව සහ ජිබ්‍රට් යන රටවල් ද මීට ඇතුලත්ය.

යුරෝපා සහ යුරෙසියානු කලාපයේ රටවල් වන්නේ, ඇල්බේනියාව, ආර්මේනියාව, බෙලාරුස්, බොස්නියාව, හර්සගොවිනා, මොන්ටිනිග්‍රෝ සහ යුක්‍රේනය ය.

චීනයේ මතය වන්නේ BRI යටතේ , යටිතල පහසුකම් සංවර්ධනය කිරීම සඳහා සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවලට ලබා දෙන පිටුබලය හේතුවෙන් , වඩා හොඳ ගෝලීය පාලනයකට තමන් සහයෝගය දක්වනවා යන්නය. ඒ සඳහා විවිධ තර්ක ඉදිරිපත් කිරීමට ද චීනය උත්සාහයක යෙදී සිටියි

එහෙත් බටහිර හා ආසියාවේ ඇතැමුන් දරන්නේ ඊට හාත්පසින්ම වෙනස් මතයකි. ඔවුන් පවසන්නේ , චීනය සිය ණය දීමේ ප්‍රතිපත්තියෙන් ,සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවලට වඩා ආර්ථික හා භූ දේශපාලන උත්තේජනයක් තමන්ට ලබා ගැනීමට චීනය උත්සාහ කර ඇති බවය.

ලතින් ඇමරිකාව ,අප්‍රිකාව සහ ආසියාව තුළ චීනය සිදු කරමින් සිටින්නේ කොල්ලකාරී ණය දීමක් බව එක්සත් ජනපදයේ නිළධාරීන්ගේ මතය වී තිබේ.

එසේම සංවර්ධනය වෙමින් පවතින බොහෝ රටවල ප්‍රජා ක්‍රියාකාරීන්, රජයේ නිළධාරීන් සහ පර්යේෂකයින්, චීන ණය දීම පිළිබඳව දරන්නේ යහපත් ප්‍රතිචාරයක් නොවේ.

චීනය විසින් මෙහෙයවනු ලබන බොහෝ වාණිජ ව්‍යාපෘතිවල මූල්‍ය, පාරිසරික, සමාජීය සහ දේශපාලන තිරසාර භාවය ගැන මොව්හු කනස්සල්ලට පත් වී සිටිති.

ඇතැම් අවස්ථාවල දී චීනය, මෙවැනි විවේචනයන්ට සවන් දෙන නමුත්, ඒ සඳහා සැබවින්ම කැපවීමක් හෝ ඒ වෙනුවෙන් ක්‍රියාත්මකවීමක් හෝ මෙතෙක් සිදු කොට නොමැත.

ඒ වෙනුවට ඔවුන් සිදු කරමින් සිටින්නේ BRI ලේබලය යටතේ, යටිතල පහසුකම් සහ සම්බන්ධතා කෙරෙහි වැඩි අවධානය යොමු කරමින් ජාත්‍යන්තර සංවර්ධනයේ ප්‍රමුඛයෙකු ලෙස කැපී පෙනීමට ක්‍රියා කිරීම පමණය.

ජාත්‍යන්තර සංවර්ධනය සඳහා බටහිර සහ චීන ප්‍රවේශයන් අතර ඇත්තේ විශාල වෙනසක් සහ පරතරයකි. කවරෙකුගේ ආකෘතිය වඩා හොඳින් ක්‍රියාත්මක වේද යන්න පිළිබඳව ගැටීමේ ප්‍රභවයක් මේ වන විට මතුවී තිබේ.

බහු පාර්ශවීය ආයතනවල සංවර්ධන න්‍යාය පත්‍රයට බලපෑම් කිරීමට චීනය උත්සාහ දරන අතර, යම් අවස්ථාවලදී එක්සත් ජාතීන්ගේ තිරසර සංවර්ධන ඉලක්ක වැනි ඉහළ අරමුණුවල ස්වරය සහ අන්තර්ගතය හැඩගැස්වීමට පවා චීනය උත්සාහ දරයි.

තාක්ෂණය හා නවෝත්පාදනයන් හී ගෝලීය නායකයෙකු වීමේ අභිලාෂය මෙන්ම, ජාත්‍යන්තර ආර්ථික හා ආරක්ෂක ආයතනවලට අභියෝග කිරීමට ද චීනය වැඩි කැමැත්තක් දක්වයි.

චීනයේ සංවර්ධන ආකෘතිය සහ එහි බලපෑම පිළිබඳ විවාදයක් ඇතිවී ඇති අතර, එම විවාදය නැඹුරු වී ඇත්තේ, විදේශ ආර්ථික ප්‍රතිපත්තිය සඳහා චීන රජය විසින් මෙහෙයවනු ලබන, ධනවාදී ප්‍රවේශය පිළිබඳවය.

චීන රජයේ සියළු තීරණ ගනු ලබන්නේ, පුද්ගලික ව්‍යවසායකයන් සහ බැංකු නොවන ව්‍යාපාර මගිනි. නිෂ්පාදනය පාලනය කරනු ලබන්නේ ද ඔවුන් විසිනි.

මේ තත්ත්වය තුළ, ජාත්‍යන්තර සංවර්ධනය සඳහා චීනයේ ප්‍රවේශය පිළිබඳව මේ වන විට ගැටලු රාශියක් උත්සන්න වී තිබේ. ඒ නිසාම චීනය සහ හවුල්කාර රටවල් නැවත සාකච්ඡා කිරීමට සහ ඉගෙනීමට තීරණාත්මක ලෙස අවතීර්ණවීමේ කාලපරිච්ඡේදය උදාවී තිබේ. ඒ අනුව ණය කොන්දේසි සහ ඉඳිකිරීම් කාල නියමයන් පිළිබඳව නැවතත් සාකච්ඡා කිරීමට පටන් ගෙන තිබේ.

චීනයේ ජාත්‍යන්තර සංවර්ධන අභිලාසයන් සමඟ සම්බධ වී සිටින අාණ්ඩු, ව්‍යාපාර, සිවිල් සමාජ සංවිධාන සහ ලෝකයේ විවිධ ප්‍රදේශවල පර්යේෂකයන් සියල්ලෝම එකිනෙකා සමඟ ,චීනයේ මෙම ප්‍රවේශය පිළිබඳව වැඩි දුරටත් සාකච්ඡා කිරිමට අවශ්‍ය පරිසරය මේ වන විට ගොඩ නඟමින් සිටිති.

වර්ධනය වෙමින් පවතින චීන ගෝලීය භූමිකාව, දේශීය හා විදේශීය වශයෙන් දැඩි ප්‍රතිපත්ති කෙරෙහි අවධානය යොමු කරන විට , ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය සහ අනෙකුත් බටහිර ආණ්ඩු , සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල් තුළ වයාප්ත වන චීනයේ බලපෑම කෙරෙහි අවධානය යොමු කිරීමට පටන් ගෙන තිබේ.

චීන කොමියුනිස්ට් පක්ෂය, සිය ඒකාධිපති ආකෘතිය ප්‍රචලිත කිරීමට සහ ලොව පුරා සංවර්ධනය වෙමින් පවතින ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයට හිතාමතාම හෝ වක්‍රව හෝ හානි කිරීමට දරන උත්සාහයේ ස්වභාවය පිළිබඳව ද දැඩි විවාදයක් මතුවී තිබේ.

ඉන්දු - පැසිෆික් උපාය මාර්ගය යටතේ වර්ධනය වන චීන බලපෑමට මුහුණ දෙන, සංවර්ධනය වෙමින් පවතින කලාපීය රටවල, නීතියේ ආධිපත්‍ය සහ මානව හිමිකම් ශක්තිමත් කිරීමට තමන් මැදිහත්වන බව ඇමරිකාව පසුගිය නොවැම්බරයේ දී ප්‍රකාශ කර තිබුණි.

මෙවැනි රටවලට චීනය විසින් කරන බලපෑම විසඳිය හැකි හොඳම ආකාරය පිළිබඳව වොෂින්ටනය සලකා බලමින් සිටින බව ඇමරිකාව ප්‍රකාශ කොට තිබේ.

චීනයේ විදේශ ප්‍රතිපත්තියේ ආක්‍රමණශීලී භාවය මුළුමනින්ම පැවරී ඇත්තේ ෂී ජින්පින් වෙතය. අන් කවරදාකවත් නොවූ ආකාරයේ ඒක පුද්ගල පාලනයකට චීනය සමීප කිරීම ඔහු විසින් සිදු කර තිබේ.

සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල් තුළ චීනයේ බලපෑම වේගවත් කිරීම සඳහා ෂී ජින්පින් තම බලය, විදේශ ප්‍රතිපත්ති සම්පාදනයේ ඉහළින්ම භාවිතා කර ඇත.

අනෙක් අතට චීන කොමියුනිස්ට් පක්ෂය, නිදහස් වෙළඳපොල ප්‍රතිසංස්කරණ වැඩ පිළිවෙල තම රට තුළ දිගටම පවත්වාගෙන යන අතර, රට ස්ථාවරව තබා ගන්නා තාක් කල් චීනයේ ,නව ධනවාදී මධයම පංතිය, වත්මන් පාලන තන්ත්‍රය සමඟ දිගටම ඉදිරියට යෑමට සූදානම් යන්න පෙන්වා තිබේ.

ඇතැම් ප්‍රවීනයන් පෙන්වා දී ඇත්තේ , 2025 වන විට චීනය ලෝකයේ විශාලතම මධ්‍යම පංතිය සහිත රට බවට පත්වනු ඇති බවය.

එහෙත් කොරෝනා වෛරසයත් සමඟ ඇති වුණු අනපේක්ෂිත ගෝලීය බලපෑම හමුවේ, සැබැවින්ම චීනයට එම ඉලක්ක සපුරා ගැනීමට හැකිවේ ද යන්න පිළිබඳව දැඩි අවිනිශ්චිතතාවයක් මේ වන විට පවතින බවට කරුණු දිගහැරෙමින් තිබේ. ඒවා මොනවා ද යන්න වෙනම විමසිය යුතු වේ.

සුනිල් ගාමිණීචීන " අඳුරු ණය " උගුලේ සිර වූවන් වෙත යොමුවන බටහිර ඇස..

ගෝලීය යටිතල පහසුකම් සහ සම්බන්ධතා වැඩ සටහන (BRI ) යටතේ චීනය විසින් සිදු කරණු ලබන " අඳුරු ණයදීම " හේතුවෙන් වැඩිම ණය අවදානමකට ගොදුරු වී ඇත්තේ උප සහරා අප්‍රිකාවයි.

චීන ජාතිකයන්ගේම වාර්තා වලට අනුව BRI හී විෂය පථයට අයත් රටවල් 68 ක් හඳුනාගෙන තිබේ. මෙම රටවල් කලාප අනුව කාණ්ඩ 4 කට වෙන් කර ඇත.

නැගෙනහිර සහ අග්නිදිග ආසියානු කලාපය යටතට රටවල් 14 ක් ද , මධ්‍යම හා දකුණු ආසියානු කලාපය යටතට ශ්‍රී ලංකාව ඇතුළුව රටවල් 13 ක් ද, මැද පෙරදිග සහ අප්‍රිකානු කලාපය යටතට රටවල් 17 ක් සහ යුරෝපා සහ යුරේසියානු කලාපය යටතට රටවල් 24 ක් ද ලෙස කාණ්ඩ කොට තිබේ.

මෙම රටවල් හැට අටේ වාර්ෂික ආර්ථික නිෂ්පාදනය දළ වශයෙන් ඩොලර් ට්‍රිලියන 25 ක් ලෙස ගණන් බලා තිබේ.

චීනයේ මෙම " අඳුරු ණයදීම" හේතුවෙන්, මෙම රටවල් 68 අතුරින් රටවල් 23 ක් ඉහළම පීඩනයකට ලක් වී තිබේ. එම රටවල් 23 ඉහතින් දැක්වූ කලාප හතරම නියෝජනය කරයි.

නැගෙනහිර හා අග්නිදිග ආසියානු කලාපයේ රටවල් වන්නේ කාම්බෝජය, මොන්ගෝලියාව සහ ලාඕසය ය.

මධ්‍යම සහ දකුණු ආසියානු කලාපයට අයත් වන රටවල් වන්නේ ශ්‍රී ලංකාව ,පකිස්ථානය, මාලදිවයින, භූතානය, කිර්ගිස්තානය සහ ටජිකිස්තානය වේ.

මැද පෙරදිග සහ අප්‍රිකානු කලාපය තුළ පිහිටි ඊජිප්තුව, ඉරාකය, ජෝර්දානය, ලෙබනනය, කෙන්යාව , ඉතියෝපියාව සහ ජිබ්‍රට් යන රටවල් ද මීට ඇතුලත්ය.

යුරෝපා සහ යුරෙසියානු කලාපයේ රටවල් වන්නේ, ඇල්බේනියාව, ආර්මේනියාව, බෙලාරුස්, බොස්නියාව, හර්සගොවිනා, මොන්ටිනිග්‍රෝ සහ යුක්‍රේනය ය.

චීනයේ මතය වන්නේ BRI යටතේ , යටිතල පහසුකම් සංවර්ධනය කිරීම සඳහා සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවලට ලබා දෙන පිටුබලය හේතුවෙන් , වඩා හොඳ ගෝලීය පාලනයකට තමන් සහයෝගය දක්වනවා යන්නය. ඒ සඳහා විවිධ තර්ක ඉදිරිපත් කිරීමට ද චීනය උත්සාහයක යෙදී සිටියි

එහෙත් බටහිර හා ආසියාවේ ඇතැමුන් දරන්නේ ඊට හාත්පසින්ම වෙනස් මතයකි. ඔවුන් පවසන්නේ , චීනය සිය ණය දීමේ ප්‍රතිපත්තියෙන් ,සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවලට වඩා ආර්ථික හා භූ දේශපාලන උත්තේජනයක් තමන්ට ලබා ගැනීමට චීනය උත්සාහ කර ඇති බවය.

ලතින් ඇමරිකාව ,අප්‍රිකාව සහ ආසියාව තුළ චීනය සිදු කරමින් සිටින්නේ කොල්ලකාරී ණය දීමක් බව එක්සත් ජනපදයේ නිළධාරීන්ගේ මතය වී තිබේ.

එසේම සංවර්ධනය වෙමින් පවතින බොහෝ රටවල ප්‍රජා ක්‍රියාකාරීන්, රජයේ නිළධාරීන් සහ පර්යේෂකයින්, චීන ණය දීම පිළිබඳව දරන්නේ යහපත් ප්‍රතිචාරයක් නොවේ.

චීනය විසින් මෙහෙයවනු ලබන බොහෝ වාණිජ ව්‍යාපෘතිවල මූල්‍ය, පාරිසරික, සමාජීය සහ දේශපාලන තිරසාර භාවය ගැන මොව්හු කනස්සල්ලට පත් වී සිටිති.

ඇතැම් අවස්ථාවල දී චීනය, මෙවැනි විවේචනයන්ට සවන් දෙන නමුත්, ඒ සඳහා සැබවින්ම කැපවීමක් හෝ ඒ වෙනුවෙන් ක්‍රියාත්මකවීමක් හෝ මෙතෙක් සිදු කොට නොමැත.

ඒ වෙනුවට ඔවුන් සිදු කරමින් සිටින්නේ BRI ලේබලය යටතේ, යටිතල පහසුකම් සහ සම්බන්ධතා කෙරෙහි වැඩි අවධානය යොමු කරමින් ජාත්‍යන්තර සංවර්ධනයේ ප්‍රමුඛයෙකු ලෙස කැපී පෙනීමට ක්‍රියා කිරීම පමණය.

ජාත්‍යන්තර සංවර්ධනය සඳහා බටහිර සහ චීන ප්‍රවේශයන් අතර ඇත්තේ විශාල වෙනසක් සහ පරතරයකි. කවරෙකුගේ ආකෘතිය වඩා හොඳින් ක්‍රියාත්මක වේද යන්න පිළිබඳව ගැටීමේ ප්‍රභවයක් මේ වන විට මතුවී තිබේ.

බහු පාර්ශවීය ආයතනවල සංවර්ධන න්‍යාය පත්‍රයට බලපෑම් කිරීමට චීනය උත්සාහ දරන අතර, යම් අවස්ථාවලදී එක්සත් ජාතීන්ගේ තිරසර සංවර්ධන ඉලක්ක වැනි ඉහළ අරමුණුවල ස්වරය සහ අන්තර්ගතය හැඩගැස්වීමට පවා චීනය උත්සාහ දරයි.

තාක්ෂණය හා නවෝත්පාදනයන් හී ගෝලීය නායකයෙකු වීමේ අභිලාෂය මෙන්ම, ජාත්‍යන්තර ආර්ථික හා ආරක්ෂක ආයතනවලට අභියෝග කිරීමට ද චීනය වැඩි කැමැත්තක් දක්වයි.

චීනයේ සංවර්ධන ආකෘතිය සහ එහි බලපෑම පිළිබඳ විවාදයක් ඇතිවී ඇති අතර, එම විවාදය නැඹුරු වී ඇත්තේ, විදේශ ආර්ථික ප්‍රතිපත්තිය සඳහා චීන රජය විසින් මෙහෙයවනු ලබන, ධනවාදී ප්‍රවේශය පිළිබඳවය.

චීන රජයේ සියළු තීරණ ගනු ලබන්නේ, පුද්ගලික ව්‍යවසායකයන් සහ බැංකු නොවන ව්‍යාපාර මගිනි. නිෂ්පාදනය පාලනය කරනු ලබන්නේ ද ඔවුන් විසිනි.

මේ තත්ත්වය තුළ, ජාත්‍යන්තර සංවර්ධනය සඳහා චීනයේ ප්‍රවේශය පිළිබඳව මේ වන විට ගැටලු රාශියක් උත්සන්න වී තිබේ. ඒ නිසාම චීනය සහ හවුල්කාර රටවල් නැවත සාකච්ඡා කිරීමට සහ ඉගෙනීමට තීරණාත්මක ලෙස අවතීර්ණවීමේ කාලපරිච්ඡේදය උදාවී තිබේ. ඒ අනුව ණය කොන්දේසි සහ ඉඳිකිරීම් කාල නියමයන් පිළිබඳව නැවතත් සාකච්ඡා කිරීමට පටන් ගෙන තිබේ.

චීනයේ ජාත්‍යන්තර සංවර්ධන අභිලාසයන් සමඟ සම්බධ වී සිටින අාණ්ඩු, ව්‍යාපාර, සිවිල් සමාජ සංවිධාන සහ ලෝකයේ විවිධ ප්‍රදේශවල පර්යේෂකයන් සියල්ලෝම එකිනෙකා සමඟ ,චීනයේ මෙම ප්‍රවේශය පිළිබඳව වැඩි දුරටත් සාකච්ඡා කිරිමට අවශ්‍ය පරිසරය මේ වන විට ගොඩ නඟමින් සිටිති.

වර්ධනය වෙමින් පවතින චීන ගෝලීය භූමිකාව, දේශීය හා විදේශීය වශයෙන් දැඩි ප්‍රතිපත්ති කෙරෙහි අවධානය යොමු කරන විට , ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය සහ අනෙකුත් බටහිර ආණ්ඩු , සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල් තුළ වයාප්ත වන චීනයේ බලපෑම කෙරෙහි අවධානය යොමු කිරීමට පටන් ගෙන තිබේ.

චීන කොමියුනිස්ට් පක්ෂය, සිය ඒකාධිපති ආකෘතිය ප්‍රචලිත කිරීමට සහ ලොව පුරා සංවර්ධනය වෙමින් පවතින ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයට හිතාමතාම හෝ වක්‍රව හෝ හානි කිරීමට දරන උත්සාහයේ ස්වභාවය පිළිබඳව ද දැඩි විවාදයක් මතුවී තිබේ.

ඉන්දු - පැසිෆික් උපාය මාර්ගය යටතේ වර්ධනය වන චීන බලපෑමට මුහුණ දෙන, සංවර්ධනය වෙමින් පවතින කලාපීය රටවල, නීතියේ ආධිපත්‍ය සහ මානව හිමිකම් ශක්තිමත් කිරීමට තමන් මැදිහත්වන බව ඇමරිකාව පසුගිය නොවැම්බරයේ දී ප්‍රකාශ කර තිබුණි.

මෙවැනි රටවලට චීනය විසින් කරන බලපෑම විසඳිය හැකි හොඳම ආකාරය පිළිබඳව වොෂින්ටනය සලකා බලමින් සිටින බව ඇමරිකාව ප්‍රකාශ කොට තිබේ.

චීනයේ විදේශ ප්‍රතිපත්තියේ ආක්‍රමණශීලී භාවය මුළුමනින්ම පැවරී ඇත්තේ ෂී ජින්පින් වෙතය. අන් කවරදාකවත් නොවූ ආකාරයේ ඒක පුද්ගල පාලනයකට චීනය සමීප කිරීම ඔහු විසින් සිදු කර තිබේ.

සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල් තුළ චීනයේ බලපෑම වේගවත් කිරීම සඳහා ෂී ජින්පින් තම බලය, විදේශ ප්‍රතිපත්ති සම්පාදනයේ ඉහළින්ම භාවිතා කර ඇත.

අනෙක් අතට චීන කොමියුනිස්ට් පක්ෂය, නිදහස් වෙළඳපොල ප්‍රතිසංස්කරණ වැඩ පිළිවෙල තම රට තුළ දිගටම පවත්වාගෙන යන අතර, රට ස්ථාවරව තබා ගන්නා තාක් කල් චීනයේ ,නව ධනවාදී මධයම පංතිය, වත්මන් පාලන තන්ත්‍රය සමඟ දිගටම ඉදිරියට යෑමට සූදානම් යන්න පෙන්වා තිබේ.

ඇතැම් ප්‍රවීනයන් පෙන්වා දී ඇත්තේ , 2025 වන විට චීනය ලෝකයේ විශාලතම මධ්‍යම පංතිය සහිත රට බවට පත්වනු ඇති බවය.

එහෙත් කොරෝනා වෛරසයත් සමඟ ඇති වුණු අනපේක්ෂිත ගෝලීය බලපෑම හමුවේ, සැබැවින්ම චීනයට එම ඉලක්ක සපුරා ගැනීමට හැකිවේ ද යන්න පිළිබඳව දැඩි අවිනිශ්චිතතාවයක් මේ වන විට පවතින බවට කරුණු දිගහැරෙමින් තිබේ. ඒවා මොනවා ද යන්න වෙනම විමසිය යුතු වේ.

සුනිල් ගාමිණී

Comment (0) Hits: 326

ලොව පුරා දරු උපත්වල විශාල පහළ යාමක් !

ගෝලීය මට්ටමින් දරු උපත් පහළ යාම සම්බන්ධයෙන් ලෝකයේ නිසි සූදානමක් නොවීම නිසා විශාල වශයෙන් සාමාජයීය බලපෑම් ඇති කිරීමට ඉඩ තිබෙන බව පර්යේෂකයෝ පෙන්වා දෙති.

සාඵල්‍යතා වේග (Fertility rates) පහළ යාම නිසා මේ සියවස අගදී සෑම රටකම පාහේ ජනගහනය සංකෝචනය වීමට ඉඩ ඇත.

2100 වන විට ස්පාඤ්ඤය සහ ජපානය ඇතුළු රටවල් 23 ක ජනගහනය අඩකින් අඩු වෙතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.

රටවල උපත්වලට වඩා අවුරුදු 80 කරා ළඟා වන සංඛ්‍යාව විශාල වශයෙන් වැඩි වනු ඇත.

සිදු වෙමින් පවතින්නේ කුමක්ද?

එහි ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන්, මේ සියවස අවසානයේ ලොව ජනගහනය බිලියන 8.8 (කෝටි 880) දක්වා පහළ යනු ඇති බවත් ඊට පෙර වසර 2064 පමණ වන විට එම අගය එහි උපරිමයට එනම් බිලියන 9.7 ට (කෝටි 970) ළඟා වනු ඇති බවත් පර්යේෂකයෝ අපේක්ෂා කරති.

Baby and granddad

ඡායාරූප මූලාශ්‍රය,GETTY IMAGES අඩු වයසේ සිට වැඩිහිටියන් අධික සමාජයක් කරා

"මේක බැරෑරුම් දෙයක්. ලෝකයේ වැඩි කොටසක් ස්වභාවික ජනගහන පහළ යාමක් දෙසට ගමන් කරමින් සිටිනවා," පර්යේෂකයෙකු වන මහාචාර්ය ක්‍රිස්ටෝපර් මුරේ බීබීසී වෙත පැවසීය.

"මම හිතන්නේ මේ ගැන සිතීම සහ මෙය කෙතරම් බැරෑරුම් ද යන්න හඳුනා ගැනීම අතිශය අමාරු දෙයක්. එය සුවිශේෂී තත්ත්වයක්. අප සමාජයන් ප්‍රතිසංවිධානය කළ යුතු වෙනවා."

සාඵල්‍යතා වේගය එනම් එක් කාන්තාවක් බිහි කරන දරුවන් සංඛ්‍යාවේ සාමාන්‍යය, පහළ යමින් පවතී.

එම අගය දල වශයෙන් 2.1 ට අඩු අගයක් ගන්නේ නම් ජනගහනය සංඛ්‍යාත්මක වශයෙන් පහළ යාම ආරම්භ වේ.

1950 දශකයේ කාන්තාවන් සිය ජීවිත කාලය තුළ බිහි කළ දරුවන් සංඛ්‍යාවේ සාමාන්‍යය 4.7 ක් විය.

වොෂිංටන් විශ්වවිද්‍යාලයේ සෞඛ්‍ය ප්‍රමිතික සහ අගැයීම් පිළිබඳ ආයතනයේ පර්යේෂකයන් පෙන්වා දෙන පරිදි 2017 වසරේදී ගෝලීය සාඵල්‍යතා වේගය 2.4 දක්වා, එනම් අඩකින් අඩු වී ඇත. ඒ සම්බන්ධයෙන් ඔවුන් කළ අධ්‍යයනය මගින් ප්‍රක්ෂේපනය කර ඇත්තේ වසර 2100 වන විට ගෝලීය සාඵල්‍යතා වේගය 1.7 ට පහළ අගයක් ගනු ඇති බවය.

සාඵල්‍යතා වේග පහළ යමින් ඇත්තේ ඇයි?

සාඵල්‍යතා වේග

සරුබව හෝ දරුඵල පිළිබඳ කතා කිරීමේ දී සාමාන්‍යයෙන් මතු වෙන කාරණා සහ සාඵල්‍යතා වේග පහළ යාම අතර සම්බන්ධයක් නොමැත.

ඒ වෙනුවට ඊට හේතු වී ඇත්තේ කාන්තාවන් වැඩි වැඩියෙන් අධ්‍යාපනයට සහ රැකියා වෙත යොමු වීම මෙන්ම පහසුවෙන් උපත් පාලන ක්‍රමවේද වෙත පිවිසීමේ හැකියාවයි. එබැවින් දරුවන් අඩු සංඛ්‍යාවක් බිහි කිරීමට කාන්තාවන් නැඹුරු වේ.

සාඵල්‍යතා වේග පහළ යාම විධි ගණනාවකින් සාර්ථක කතාවකි.

වැඩිම බලපෑමකට ලක් වන රටවල් මොනවාද?

2017 වසරේදී මිලියන 128 (කෝටි 12.8) ක උපරිමයකට ළඟා වූ ජපානයේ ජනගහනය මේ සියවස අගදී මිලියන 53 කටත් (කෝටි 5.3) අඩු වෙතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.

ඒ හා සමානව ඉතාලියේ ජනගහනය ද එම කාල රාමුව තුළදී මිලියන 61 (කෝටි 6.1) සිට මිලියන 28 (කෝටි 2.8) දක්වා විශාල වශයෙන් පහළ යනු ඇති බව ඇස්තමේන්තු කෙරේ.

Decision to increase Hungarian population

ඡායාරූප මූලාශ්‍රය,GETTY IMAGES - සාඵල්‍යතා වේගය යනු එක් කාන්තාවක් බිහි කරන දරුවන් සංඛ්‍යාවේ සාමාන්‍යයයි

ඉහත සඳහන් රටවල් 23 අතර සිටින ජපානය සහ ඉතාලියට අමතරව ඊට ඇතුළත් ස්පාඤ්ඤය, පෘතුගාලය, තායිලන්තය සහ දකුණු කොරියාව යන රටවල ද ජනගහන අඩකටත් අඩු ප්‍රමාණයකින් පහළ යතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.

දැනට ලොව වැඩිම සංඛ්‍යාවක් වෙසෙන චීනයේ ජනගහනය වසර හතරක් ඇතුළත එහි උපරිමයට එනම් බිලියන 1.4 ට (කෝටි 140) ළඟා වනු ඇති අතර වසර 2100 වන විට එම සංඛ්‍යාව අඩකින් පමණ, එනම් මිලියන 732 (කෝටි 73.2) දක්වා පහළ යනු ඇතැයි ගණනය කර තිබේ. චීනය වෙනුවට ඉන්දියාව වැඩිම ජනගහනයක් සහිත රට බවට පත් වනු ඇත.

එක්සත් රාජධානිය වසර 2063 පමණ වන විට ජනගහනයේ උපරිමයට, එනම් මිලියන 75 ට (කෝටි 7.5) ළඟා වනු ඇති අතර වසර 2100 වන විට එම අගය මිලියන 71 (කෝටි 7.1) දක්වා පහළ යනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.

කෙසේ නමුත් රටවල් 195 කින් 183 කම සාඵල්‍යතා වේග අඩකින් අඩු වීම සත්‍ය වශයෙන්ම ගෝලීය ගැටළුවක් වනු ඇත.

මෙය ගැටලුවක් වන්නේ ඇයි?

GETTY IMAGES

ඡායාරූප මූලාශ්‍රය,GETTY IMAGES

ඉහත කී තත්ත්වය නිසා පරිසරයට හොඳක් වනු ඇතැයි ඔබට සිතිය හැක. ජනගහනය අඩු වන විට කාබන් විමෝචනය මෙන්ම ගොවිබිම් සඳහා කැලෑ එළිපෙහෙළි කිරීම ද අවම වීමට ඉඩ ඇත.

"උඩු යටිකුරු වූ වයස් ඛාණ්ඩවල ව්‍යුහය (තරුණ වයසේ අයට වඩා වයස්ගත පුද්ගලයන් වැඩි වීම) සහ උඩු යටිකුරු වූ වයස් ඛාණ්ඩවල ව්‍යුහය නිසා ඇතිවන නොදන්නා අයහපත් ප්‍රතිවිපාක හැර ඉහත කී කාරණය ඇත්තක් විය හැකියි," යනුවෙන් මහාචාර්ය මුරේ පවසයි.

අධ්‍යයනයෙන් ප්‍රක්ෂේපිත කරුණු:

  • 2017 වසරේදී මිලියන 681 ක්ව (කෝටි 68.1) තිබූ අවුරුදු 5 ට අඩු පුද්ගලයන් සංඛ්‍යාව වසර 2100 වන විට මිලියන 401 (කෝටි 40.1) දක්වා පහළ යනු ඇත.
  • 2017 වසරේදී මිලියන 141 ක් වූ (කෝටි 14.1) අවුරුදු 80 ඉක්මවූ පුද්ගලයන් සංඛ්‍යාව වසර 2100 වන විට මිලියන 866 (කෝටි 86.6) දක්වා ඉහළ යනු ඇත.

"එය දැවැන්ත සමාජයීය වෙනසක් ඇති කරාවි. මෙය මා කනස්සල්ලට පත් කරන්නක්, මොකද මට අවුරුදු අටක දියණියක් ඉන්නවා. ලෝකය මොන වගේ වේවිදැයි මම කල්පනා කරනවා," මහාචාර්ය මුරේ වැඩිදුරටත් සඳහන් කරයි.

විශාල වශයෙන් වැඩිහිටියන් වෙසෙන ලෝකයක බදු ගෙවනු ලබන්නේ කවුරුන් විසින්ද? වැඩිහිටියන් රැක බලා ගන්නේ කවුරුන්ද? ඒ වන විට මිනිසුන්ට විශ්‍රාම යා හැකි වෙයිද?

"අපට මෘදු ප්‍රවේශයක් අවශ්‍ය කරනවා," මහාචාර්ය මුරේ පවසයි.

මේ සඳහා විසඳුම් තිබේද?

සිය ජනගහන ඉහළ දමා ගැනීමට සහ පහත යන සාඵල්‍යතා වේගයන්ට හිලව්වක් වශයෙන් එක්සත් රාජධානිය ඇතුළු රටවල් සංක්‍රමණිකයන් යොදා ගනිති.

කෙසේ නමුත් ලොව සෑම රටකම පාහේ ජනගහනය පහළ යන විට සංක්‍රමණ තවදුරටත් ඒ සඳහා විසඳුමක් නොවනු ඇත.

"ජනගහනය ප්‍රමාණවත් නොවීමත් සමග දේශ සීමා විවෘත කිරීම හෝ නොකිරීම කියන තේරීමේ සිට සංක්‍රමණිකයන් වෙනුවෙන් සෘජු තරගයක් ලබා දීම දක්වා අපිට යන්න වේවි," මහාචාර්ය මුරේ පෙන්වා දෙයි.

දරුවෙකු ලැබීමෙන් පසු මව්වරුන්ට සහ පියවරුන්ට දෙනු ලබන නිවාඩු වැඩි කිරීම, ළමුන් සඳහා නොමිලේ සේවා සැපයීම, මූල්‍ය දිරිදීමනා සහ වැඩිපුර සේවක අයිතීන් ලබා දීම වැනි ප්‍රතිපත්ති ඇතැම් රටවල් විසින් ක්‍රියාත්මක කරනු ලැබ තිබේ. නමුත් මේ සඳහා පැහැදිලි පිළිතුරක් නොමැත.

ස්වීඩනය සිය සාඵල්‍යතා වේගය 1.7 සිට 1.9 දක්වා ගෙන ගොස් ඇතත් ඒ සඳහා සැලකිය යුතු උත්සහයක් දැරූ සෙසු රටවලට එය අභියෝගයක් වී ඇත. සිංගප්පූරුවේ සාඵල්‍යතා වේගය තවමත් 1.3 ක පමණ අගයක් ගනී.

"මම දැක තිබෙනවා මිනිස්සු හිනා වෙලා නිකන් ඉන්නවා. මෙය ඇත්තක්‌ විය හැකි බව ඔවුන් සිතන්නේ නැහැ. වැඩියෙන් දරුවන් හදනවා කියා කාන්තාවන් තීන්දුවකට ඒවි යයි ඔවුන් සිතනවා," මහාචාර්ය මුරේ කියා සිටී.

"විසඳුමක් සොයා ගන්න බැරි වුනොත් ක්‍රමයෙන් මිනිස්සු නැතිව යාවි. නමුත් ඒක වෙන්න තව ශතවර්ෂ ගණනක් තිබෙනවා."

කාන්තා අධ්‍යාපනය සහ උපත් පාලන ක්‍රමවේද වෙත පිවිසීමේ පහසුකම් සම්බන්ධයෙන් ලබා ඇති ප්‍රගතිය ආපස්සට හැරවීමට එරෙහිව පර්යේෂකයෝ අනතුරු අඟවති.

බොහෝ රටවල ජනගහනය පහළ යාමට ප්‍රතිචාර දැක්වීම සඳහා වන ප්‍රතිපත්ති යටපත් වීමට ඉඩ ඇතත් කාන්තාවන්ගේ ප්‍රජනන සෞඛ්‍ය හෝ කාන්තා අයිතීන් ඉහළ දැමීමේ උත්සාහය ඊට කැප නොකළ යුතු බව මහාචාර්ය ස්ටෙයින් එමිල් වොල්සෙට් පෙන්වා දෙයි.

අප්‍රිකාවේ තවත්ත්වය කුමක් වෙයිද?

වසර 2100 වන විට බිලියන තුන (කෝටි 300) ඉක්මවා උප සහරා අප්‍රිකානු කලාපයේ ජනගහනය තුන් ගුණයකින් ඉහළ යතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.

ඉහත කී අධ්‍යයන වාර්තාවට අනුව නයිජීරියාව ලොව වැඩිම ජනගහනයක් සහිත රටවල් අතර දෙවන ස්ථානයට පත් වනු ඇත. එහිදී එරට ජනගහනය මිලියන 791 කට (කෝටි 79.1) ළඟා වනු ඇත.

"මේ තත්ත්වය තුළ රටවල් බොහොමයක අප්‍රිකානු සම්භවයක් සහිත මිනිස්ස්සු විශාල වශයෙන් සිටීවි," මහාචාර්ය මුරේ පවසයි.

විශාල වශයෙන් අප්‍රිකානු සම්භවයක් සහිත පුද්ගලයන් රටවල් බොහෝ සංඛ්‍යාවක දැක ගත හැකි වුවහොත් ජාතිවාදය සම්බන්ධයෙන් ගෝලීය වශයෙන් හඳුනා ගෙන ඇති අභියෝග තවදුරටත් බරපතල වනු ඇති බවත් මහාචාර්යවරයා පෙන්වා දෙයි.

සාඵල්‍යතා වේගය 2.1 ට සීමා කර ඇත්තේ ඇයි?

සෑම දෙමව්පියෙකුටම දරුවන් දෙදෙනා බැගින් ජනගහනය එකම අගයක පවතින සේ එම අගය 2.0 විය යුතු යයි ඔබ සිතිය හැක.

නමුත් හොඳම සෞඛ්‍ය සේවාවක් තිබුන ද සියලුම දරුවන් වැඩිහිටි අවධිය වන තෙක් ජීවත් නොවේ. එමෙන්ම පෙරට වඩා බිලිඳුන් පිරිමි ළමුන් වීමට ඇති නැඹුරුව වැඩිය. ඒ අනුව සංවර්ධිත රටවල සාඵල්‍යතා වේගය 2.1 ට සීමා කර ඇත.

ළමා මරණ වැඩි රටවලට ද ඉහළ සාඵල්‍යතා වේගයක් අවශ්‍ය කෙරේ.

විශේෂඥ මතය කුමක්ද?

"මේ පුරෝකථන අඩකින් නිවැරදි වුවත්, සෑම රටකටම සංක්‍රමණ කියන්නේ විකල්පයක් නොව, අත්‍යවශ්‍ය දෙයක් වේවි," යුනිවර්සිටි කොලේජ් ලන්ඩන් හි මහාචාර්ය ඉබ්‍රහිම් අබුබකර් පෙන්වා දෙයි.

"සාර්ථක වෙන්න නම් ගෝලීය දේශපාලනය පිළිබඳ අප යළි මූලික යළි සිතා බැලීමක් කළ යුතු වෙනවා."

"මනුෂ්‍යත්වය දියුණු වෙනවද නැතිනම් නැතිව යනවද යන්න කෙරෙහි වැඩ කල හැකි වයසේ ජනගහන විකාශය අතිශය වැදගත් වනු ඇත."

(බීබීසී )

Comment (0) Hits: 177

" චීන සිහිනය " ළඟ මියැදෙන තුන්වන ලෝකය...

මහජන චීන සමූහාණ්ඩුවේ සභාපතිවරයා වූ හූ ජින්ටාවෝ ගේ ධූරකාලයෙන් පසුව එම පදවියට පත්වූයේ වත්මන් නායක ෂී ජින්පින් ය.

2013 දී බලයට පත් ෂී ජින්පින් 2018 දී දෙවැනි ධූර කාලයක් සඳහා තෝරා පත් කර ගැනීමට චීන කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ මහජන සභාව ක්‍රියා කළේය.

ජනාධිපතිධූරයේ අසීමිත කාලයක් රැඳී සිටීමට හැකිවන පරිදි ව්‍යවස්ථා සංශෝධනයක් සිදු කළ ෂී ජින්පින් , තම චින්තනය ඇතුලත්, " ෂී ජින්පින් චින්තනය" නමැති වැඩ පිළිවෙල කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ මූලධ්‍රමය බවට පත් කළේය.

ෂී ජින්පින් ජනාධිපති වන්නට පෙර මහජන චීන සමූහාණ්ඩුවේ උප සභාපතිවරයාව සිටි අවදියේ " චීන සිහිනය " නමින් ඉදිරිපත් කර තිබූ තේමාව , ඔහු 2013 දී බලයට පත්වූ පසුව චීන කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ දෘෂ්ටිවාදය බවට පත් කළේය.

අතිශයින්ම ඔහු සතු පුද්ගලාරෝපිත බලය හේතුවෙන් ,මාඕ සේතූං ගේ සිට මේ දක්වා චීනය තුළ බිහිවුණු වඩාත්ම ඒකාධිපති පාලකයා වන්නේ ෂී ජින්පින් ය.

චීන ණය

00221910dbbd14bed39120" චීන සිහිනය" යන සංකල්පය වටා වයුහගත කර ඇති ෂී ජින්පින් ගේ ජනාධිපති ධූරය වඩාත්ම කැපී පෙනෙන්න්නේ චීනය වැඩි වශයෙන් ජාත්‍යන්තර තලයේ පෙනී සිටීමෙන්ය.

බටහිර රටවල්, ලෝකයේ දුප්පත් හා සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවලට ආධාර සැපයීමේ දී, බහු පාර්ශවීය ණය දෙන්නන් සහ රාජ්‍ය නොවන සංවිධාන සම්බන්ධ කර ගනිති.

එහෙත් චීනය අන්තර් ජාතික සංවර්ධනයේ දී , වෙළඳාම, ආයෝජනය සහ ණය දීම දක්වා සියලු වාණිජ ක්‍රියාකාරකම් සිදු කරනු ලබන්නේ චීන රාජ්‍ය මැදිහත්වීම මත පමණි.

ජාත්‍යන්තර සංවර්ධනය සඳහා ආධාර හා ණය දීමේ දී බටහිර ආකෘතියට වඩා කැපී පෙනෙන වෙනසක් හා පරතරයක් චීන ණය ආකෘතිය තුළ පවතී.

චීනයේ අදහස වන්නේ තම වෙළඳාම, ආයෝජනය සහ ණය දීම නිසා , සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල් තුළ ආර්ථික සංවර්ධන අවස්ථා ඇතිවන බවය. එසේම එම ආර්ථික සංවර්ධනය චීනයේම සමාජ හා පුළුල් දේශපාලනික ස්ථාවරත්වයකට යටත් වන බවට ඔවුන් තර්ක කරති.

බටහිර රටවල් සහ සංවිධාන විසින් සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවලට ණය හා ආධාර ලබාදීමේ දී , අදාල රටේ මානව හිමිකම් , ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය, කම්කරු නීති ආදී බොහෝ කාරණා සොයා බලති.

එහෙත් චීන ප්‍රවේශය පදනම් වී ඇත්තේ , ඉහළ වර්ධනයක් ළඟා කර ගැනීමට සහ ද්‍රව්‍යමය ජීවන තත්ත්වයන් වැඩි දියුණු කිරීමට පශ්චාත් මාඕ පාලනයේ විධි ක්‍රමය වේ. එහිදී මානව හිමිකම් , ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය, කම්කරු නීති වැනි කාර්ණා කිසිවක් ඔවුන්ට අදාල නොවේ.

සැබැවින්ම චීනය , සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවලට ලබා දෙන්නේ මොනවාද? ඒ සඳහා ඔවුන් නැවත ලබා ගන්නේ මොනවා ද? මෙය සියුම් හා පුළුල් ලෙස විමර්ශනය කළ යුත්තකි.

අප්‍රිකාවේ, ලතින් ඇමරිකාවේ සහ ආසියාවේ සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල යටිතල පහසුකම් සඳහා ණය ප්‍රවර්ධනය කිරීම චීනය විසින් ආරම්භ කරනු ලැබුවේ 2013 දීය.

මෙම කලාපවල පවතින සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල් මේ වන විට දැඩි මූල්‍ය අර්බුද වලට ගමන් කොට තිබේ. තමන්ගේ අභිලාෂයන් සඳහා හොඳ ගැලපීමක් චීන ණය ප්‍රවේශය තුළ නොමැති බව මෙම රටවල් මේ වන විටත් වටහාගෙන සිටිති.

වෙළඳ භාණ්ඩ වලින් පොහොසත් බ්‍රසීලය වැනි දකුණු අප්‍රිකානු රටවල් , චීනය සමඟ පවත්වනු ලබන වෙළඳ හා ආයෝජන සබඳතා පිළිබඳව දීර්ඝ කාලයක් පුරා කනස්සල්ලෙන් පසුවෙති.

වඩා ලාභදායී නිමි භාණඩ හා සේවා වෙනුවට , අමුද්‍රව්‍ය සහ කෘෂිකාර්මික නිෂ්පාදන අපනයනය කිරීමට දැඩි ලෙස නැඹුරු කිරීම මෙවැනි රටවලට ලබා දෙන චීන ණය ක්‍රමය මගින් බල කර තිබේ.

යම් රටක් සමස්ත අපනයනයෙන් 60% කට වැඩි ප්‍රමාණයක් වෙළඳ භාණ්ඩ අපනයනය කරන්නේ නම්, එම රට , අපනයන වෙළඳ භාණ්ඩ මත යැපෙන රටක් ලෙස සලකයි. එවැනි රටක ආර්ථික සංවර්ධනයට සෘණාත්මක බලපෑම් ඇති විය හැකි බැවින් , ලොව පුරා රටවල් වල එවැනි යැපීමේ ප්‍රමාණය නිරීක්ෂණය කිරීම සිදුවේ.

වෙළඳ හා සංවර්ධනය පිළිබඳ එක්සත් ජාතීන්ගේ සම්මුතිය (UNCTAD )සෑම වසර දෙකකට වරක් , වෙළඳ භාණඩ අපනයනය මත යැපෙන රාජ්‍යයන් පිළිබඳව වාර්තාවක් ප්‍රකාශයට පත් කරනු ලබයි. 2019 දී ප්‍රකාශයට පත් කළ වාර්තාවට අනුව රටවල් 189 ක තොරතුරු එලිදක්වා තිබේ.

චීනය සිය ධනය හා බලය ගෝලීය වේදිකාවට යොදවන ආකාරය , සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල සංවර්ධනයට කිසිසේත්ම නො ගැලපෙන බවට , බොහෝ ජාතීන් මේ වන විට අවබෝධ කර ගෙන සිටිති.

චීනයේ ණය ආකෘතියට හසුවූ අග්ණිදිග අසියාවේ මියන්මාරය වැනි රටවල් , මේ වන විට එක්සත් ජනපදය වැනි විකල්ප වාණිජ හා රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික හවුල්කරුවන් සොයා ගැනීමට දරණ උත්සාහයන් දෙගුණ කිරීමට පටන් ගෙන තිබේ. චීනය මත අධික ලෙස යැපීමෙන් ඉවත් වීමට ඔවුන් උත්සාහ කරමින් සිටී.

වෙළඳාම, ආයෝජනය සහ ණය හරහා චීනයේ සංකීර්ණ මැදිහත්වීම, සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල් තුළ සුවිශේෂී ගැටළු රාශියක් මතු කර ඇති බවත්, එවැනි රටවල් ඉමහත් කරදර වලට මුහුණ දී ඇති බවත්, යමෙකුට දැක ගැනීමට අවැසි නම්, වෙනිසියුලාව සහ මියන්මාරය යන රටවල් දෙස බැලීම ප්‍රමාණවත් වේ.

චීනයේ ජාත්‍යන්තර සංවර්ධන ප්‍රතිපත්තිය පදනම් වී ඇත්තේ , යතාර්ථවාදී නොවන උපකල්පනයන් මතය. චීන - මියන්මාර ආර්ථික කොරිඩෝව සංවර්ධනය ඊට එක් උදාහරණයකි.

මෙම සැලසුමට අනුව එම කලාපය තුළ පවතින ජනවාර්ගික හා ආගමික ආතතීන් ඉතාමත් කටුක යතාර්ථයක් නිර්මාණය කිරීමට ඉවහල් වී තිබේ.

ජයග්‍රාහී සංවර්ධනය පිළිබඳව චීනය වාචාල ලෙස කතා කළ වෙනිසියුලාවේ තත්ත්වය ද ශෝචනීය ය. මේ වනවිට බීජිං - කැරකස් සබඳතා විසංධි වී ගොස් තිබේ.

යටිතල පහසුකම් දියුණු කිරීම නමැති මං මුලා සහගත සංවර්ධනයක් උදෙසා චීන ණය ලබා ගෙන ඇති , සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල් අතරින් ශ්‍රී ලංකාව ද ප්‍රමුඛ ස්ථානයක සිටී.

තිරසාර නොවන සංවර්ධනයක් සඳහා වූ ණය බරක් ශ්‍රී ලංකාවේ ජනතාවට උරුම වී තිබේ. ණය ගෙවීමට නොහැකි වූ විට ,ඒවා පියවීමට තව ණය ලබා දීමත්, ණය උගුලේ හසුවූ විට ණය යොදවා තැනූ වත්කමේ ස්වෛරීභාවය චීනයට අත්පත් කර ගැනීමත් චීනයේ ණය දීමේ මුලෝපාය මාර්ගය වී තිබේ.

මේ සඳහා ශ්‍රී ලංකාව තුළ ඇති හොඳම උදාහරණය නම් හම්බන්තොට වරාය වේ. කිසිදු ආදායාමක් නොමැති වීම හේතුවෙන් ණය වාරික ගෙවීමට නොහැකි වූ විට , චීනය නැවතත් 6% ක් තරම් වූ ඉහළ පොලියකට ඩොලර් බිලියන 8 ක ණයක් ලබා දීමට සූදානම් විය.

2017 බලයේ සිටි යහපාලන ආණ්ඩුව ඊට අකමැති වූයෙන් , එම ණය උගුල තව දුරටත් සංකීර්ණ නොවූ නමුත්, චීනයට ගෙවිය යුතු ණය වාරික වෙනුවෙන් හම්බන්තොට වරායේ කළමනාකරණය වසර් 99 කට චීනයට පවරාදීමට සිදුවී තිබේ.

ෂී ජින්පින් සිය දෙවැනි ධූර කාලය

Xi Jinping 2චීන ජනාධිපති ෂී ජින්පින් සිය දෙවැනි ධූර කාලයට අවතීර්ණය වූයේ ජාත්‍යන්තර මැදිහත්වීමේ උපායක් ද අතැතිවය.

2017 දී පැවැති 19 වැනි පක්ෂ සම්මේලනය තුළ " සාකච්ඡාෙවන් සහ සහයෝගීතාවය තුළින් හවුල් වර්ධනයක් අත්පත් කර ගැනීම " නමැති යෝජණාවක් සම්මත කර ගැනීමට ෂී ජින්පින් ක්‍රියා කළේය.

ගෝලීය යටිතල පහසුකම් හා සම්බන්ධතා වැඩසටහන ( Belt And Road Initiative) නොහොත් BRI ලෙස හඳුන්වනු ලබන මෙම වැඩසටහන යටතේ යටිතල පහසුකම් සැපයීමට ඩොලර් ට්‍රිලියන ගණනක් ලබා දීමට ෂී ජින්පින් සැලසුම් සකස් කළේය.

ආසියාවේ ,යුරෝපයේ සහ අප්‍රිකාවේ ණය ගැනුම් කරුවන්ට ණය දීම මෙහි ප්‍රමුඛතම කටයුත්තය.

ශ්‍රී ලංකාව ඇතුළුව BRI යටතේ ණය ලබාගත් රටවල් 68 ක් ලොව පුරා ඇති අතර, 2017 සිට මේ දක්වා ගෙවී ඇති කාලය තුළ පමණක්, එයින් රටවල් 8 ක් ණය පීඩාවේ ඉහළම අවදානමකට පත්වී ඇත.

සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල සංවර්ධනයට සහය දක්වන බවට පවසන චීනය විසින් එම රටවලට සිදු කර ඇති බලපෑමත්, එම බලපෑම ඉදිරියේ බටහිර බලවතුන්ගේ සූදානම කුමක් ද යන්නත් පසුවට විමසමු.

ppසුනිල් ගාමිණී

Comment (0) Hits: 355

වසර 72කට පසු සිදුවන මෙරට දැවැන්තම වන විනාශයට එරෙහිවෙමු !

2050 වන තෙක් දියත් කරමින් යන ජාතික භෞතික සැලසුමට සහ MCC ගිවිසුම ක්‍රියාත්මක කිරීම උදෙසා ඉඩම් නිදහස් කරගැනීම වෙනුවෙන් රජයේ වනාන්තරවල ආරක්ෂාව වෙනුවෙන් තිබූ 05/2001 චක්‍රලේඛය අහෝසි කිරීමට රජය උත්සාහ කරමින් සිටී.
 
මෙම චක්‍රලේඛයේ ඉතාමත් වැදගත් සඳහන වූයේ වනජීවී සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවට අයත් නොවන කැලෑ ඉඩම් ප්‍රාදේශීය ලේකම්වරුන්ගේ අවශ්‍යතාව මත නිදහස් කිරීමට අවසරයක් ඉන් නොතිබීමය. කැලෑ ඉඩම් ව්‍යාපෘති සඳහා නිදහස් කිරීම සිදුකරනවානම්, ඒ සඳහා ව්‍යාපෘති යෝජනාව පරිසර අමාත්‍යාංශ ලේකම්ගෙන යුත් අන්තර් අමාත්‍යාංශ කමිටුවකට ඉදිරිපත් කර ඒ සඳහා අවසර ලබාගත යුතුව ඇත. මේ නිසාම දේශපාලනඥයන් ඒ ඒ ප්‍රදේශවල සිදු කිරීමට නියමිතව තිබූ ඉඩම් කොල්ලයන් යම් තරමක් දුරකට නැවතී තිබුණේ මෙම චක්‍රලේඛය නිසාය.
 
2050 වසර වන විට ලංකාව ලෝකයේ නාවික මධ්‍යස්ථානයක්, ගුවන් මධ්‍යස්ථානයක්, ආර්ථික මධ්‍යස්ථානයක්, බලශක්ති මධ්‍යස්ථානයක් හා අධ්‍යාපන මධ්‍යස්ථානයක් කිරීම සදහා සැලසුම් ක්‍රියාත්මක වන බව ජාතික භෞතික සැලසුම හා ක්‍රියාත්මකවීමට යන MCC  වැනි ගිවිසුම් හරහා මනාව පැහැදිලි වේ. මෙහිදී විශේෂයෙන්ම ලංකාව 2005 ජූලි 4 දින ඉන්දියාව, චීනය, ඇතුළු රටවල් 36ක් සමග ගිවිසගත් ආකාරයට ලංකාවේ අධිවේගී මාර්ග ජාලයක් සාදා නිමකොට ආසියානු අධිවේගී මාර්ග ජාලය හා එකතු කිරීමට ගිවිසුම්වලට පැමිණ ඇත.
 
එම ගිවිසුම අනුව මාතර – හම්බන්තොට අධිවේගී මාර්ගය, නුවර – කොළඹ අධිවේගී මාර්ගය, මන්නාරම – හම්බන්තොට අධිවේගී මාර්ගය, හම්බන්තොට – අම්පාර අධිවේගී මාර්ගය ලෙස අධිවේගී මාර්ග ඉදිවෙන අතර, එය අවසානයේ මන්නාරමෙන් ඉන්දියාවේ ධනුෂ්කොඩි දක්වා සාදා නිම කොට ආසියනු අධිවේගී මාර්ග ජාලයට එක් කරනු ලබයි. මෙම අධිවේගී මාර්ග ජාලයට අමතරව රට තුළ නගර අතර අධිවේගී මාර්ග ජාලයක් ඉදිවේ. මේවා ඉදිවන්නේ තෙත් භූමි හෝ ආරක්ෂිත භූමි වනසමින් ඒවා මත ටොන් ගණන් වැලි අතුරා, ඒවා මත මාර්ග තැනීමෙනි.
 
මෙයට අමතරව ලංකාව පුරාම දුම්රිය මාර්ග ජාලයක් ඉදිවෙන අතර, එයද මන්නාරමෙන් ඉන්දියාවේ ධනුෂ්කොඩි දක්වා ආදම්ගේ පාලම ඔස්සේ  සම්බන්ධ කරනු ලබයි. මෙම සෑම මාර්ගයකම ගමන් කිරීම ස`දහා අයකරන මුදල එම මාර්ග නිර්මාණය කළ සමාගම් වෙත ලබාදෙන අතර, ඇතැම් මාර්ගවල ආදායම වසර විස්සක් යනතෙක්ම එම සමාගම් වෙත ලබාදිය යුතුය.
 
පලාලි, ත්‍රිකුණාමලය, පුත්තලම, මඩකලපුව, කඵතර, අම්පාර, වව්නියා, අනුරාධපුර, ගාල්ල, රත්මලාන යන ගුවන්තොටුපොළවල් වැඩිදියුණු කරන අතර, 2013 වසරේ සිට මහනුවර, නුවරඑළිය, දඹුල්ල යන ස්ථානවල අලූතින් ගුවන්තොටුපොළවල් ඉදිකිරීමට සැලසුම් කර ඇත. ඒ අනුව 2050 අවසාන වන විට ලංකාවේ මුඵ ගුවන්තොටුපොළවල් සංඛ්‍යාව 19කි.
 
මන්නාරම හා ප්‍රධාන ගොවිබිම් මුල්කර ගනිමින් ලංකාව පුරා මහ නගර කලාප, විශේෂ නගර, දිස්ත‍්‍රික් අගනගර ලෙස නගර නිර්මාණය කරන අතර, මේවා ගොවිතැන මුල්කරගත් නගර නොව කාර්මික නගර, ආයෝජන කලාප, තොරතුරු තාක්ෂණ කලාප සහිත වාණිජ ප්‍රදේශයන්‍ ය. ගම්පහ සිට කලුතර දක්වාත්, මාතර, හම්බන්තොට, තණමල්විල අතර ප්‍රදේශ මහානගර කලාප වන අතර, අම්පාරේ සිට මඩකලපුව දක්වා නැගෙනහිර මහා නගර කලාපයත්, ත්‍රිකුණාමලය, පොළොන්නරුව, දඹුල්ල, අනුරාධපුර, ප්‍රදේශ උතුරු මැද මහානගර කලාපය ලෙසත්, මන්නාරම, කිලිනොච්චිය සිට පේදුරුතුඩුව දක්වා ප්‍රදේශය යාපනය මහ නගර කලාපය ලෙසත් ඉහතකී පරිදි පරිවර්තනය කිරීම ආරම්භ කර ඇත.
 
2011-2050 දක්වා ක්‍රියාත්මක කිරීමට නියමිත ජාතික භෞතික සැලැසුම නිසා මෙතෙක් ආරක්ෂිතව පැවැති පරිසර පද්ධති රැසක් තවදුරටත් එලෙස නොපවතින අතර, මහා නගර කලාප, අධිවේගී මාර්ග හා ස්ථාපිත වීමට නියමිත තාප හා න්‍යෂ්ටික බලාගාර ඇතුළු විදුලි බලාගාර හා ආර්ථික භෝග වගාවන් නිසාත්, ඇමෙරිකාව, චීනය හා ඉන්දියාව ඇතුළු රටවලට හා බහුජාතික සමාගම්වලට විශාල වශයෙන් කැලෑ ඉඩම් ලබාදීම නිසාත් ස්වාභාවික පරිසරය දැවැන්ත හානියකට පත්වෙනු ඇත.
 
2019 වසරේ සිංහරාජයේ කුඩව ප්‍රදේශයේ ලෝක බැංකු ආධාර මත මාර්ග ඉදිකිරීම ආරම්භ කළ අතර, ලෝක උරුම යුනෙස්කෝ සංවිධානය විසින්ද මේ පිළිබඳ විමර්ශනයක් කරන ලද අතර, රක්ෂිත වනාන්තර ගණනාවක් මෙම සැලසුම මත විනාශ කර දමන ලදී.
 
එමෙන්ම උඩවලව ජාතික වනෝද්‍යානය, වැටහිර කන්ද, ලූණුගම්වෙහෙර, මදුනාගල, වීරවිල, නිමලව, බුන්දල, උස්සන්ගොඩ, කතරගම, කටගමුව, රුහුණු යාල, සාගම, බුද්ධංගල, උල්පස්ස, එගොඩයාය, මහකනදරාව, අනුරාධපුර, මිහින්තලේ, රිටිගල, කහල්ල, පල්ලේකැලේ, සීගිරිය, මින්නේරිය, ගිරිතලේ, ඇළහැර, බකමූණ, කවුඩුල්ල, සෝමාවතිය, නෙවල් හෙඩිවර්ක්, චුණ්ඩිකුලම්, විල්පත්තු, යෝධවැව, චෙන්කලඩි, මඩු රක්ෂිතය, මුතුරාජවෙල, කලමැටිය, පෙරියකච්චි වැනි ජාතික වනෝද්‍යාන, ස්වාභාවික රක්ෂිත, දැඩි ස්වාභාවික රක්ෂිත, අභයභූමි යන වනාන්තර අධිවේගී මාර්ග ඉදිවීම නිසා හායනය වීම සිදුවේ. එමෙන්ම බිබිල, නිල්ගල හෝටල් ව්‍යපෘතියක් හා සංචාරක කර්මාන්තයට අවශ්‍ය යටිතල පහසුකම් දියුණු කිරීම නිසාත් සැලැකිය යුතු විනාශයක් සිදුවේ. මෙයට අමතරව ඵක්‍ක්‍ ගිවිසුමට අදාළව ව්‍යාපෘති ක්‍රියාත්මක කිරීම සඳහා 5/2001 චක්‍රලේඛය අහෝසි කර අවශේෂ වනාන්තර ලබා ගැනීම වෙනුවෙන් රජය මේ වන විට කටයුතු කරමින් සිටී.
 
2011-2050 ජාතික භෞතික සැලැස්ම ක්‍රියාත්මක වීම තුළ විනාශ වන වනාන්තර ප්‍රතිශතය 2012 වනවිට 16%ක්ව තිබෙන වනාන්තර ප්‍රතිශතය 2050 දක්වා සිදුවීමට නියමිත වන විනාශය සමග 10%ක් දක්වා අඩුවනු ඇති බවට ඉඟි පළ වෙමින් තිබේ.
2011 වර්ෂයේ Dole සහ CIC සමාගම් සඳහා අක්කර 65,600ක ඉඩම් ප්‍රමාණයක් ලබාදුන් අතර, ඒ යෝජිත රක්ෂිත අභය භූමි ඇතුළු ප්‍රදේශවලිනි. තේ, පොල්, රබර්, කුඹුරු සඳහාත් නගර නිර්මාණය හා ගොඩනැඟිලි සඳහාත්, මිනිස් ජනාවාස හා ආර්ථික භෝග සඳහාත් යනාදී වශයෙන් සියලූ ඉඩම් භාවිතයන් ගතහොත් දැනට ප්‍රතිශතයක් ලෙස මුළු භූමි ප්‍රමාණය වන වර්ග කි.මී. 65,525න් සියයට 83.5ක් දැනට භාවිතයට ගෙන ඇති අතර, ඉතිරිවී ඇත්තේ සියයට 16.5ක වනාන්තර ප්‍රතිශතයකි.
 
දැනටමත් ලංකාව ලෝකයේ ජෛව විවිධත්වය විනාශවී යන ‘උණුසුම් කලාප’ 34න් එකක් බව හඳනාගෙන ඇත. මෙලෙස සිදුවන දැවැන්ත පරිසර හානිය නිසා ඉතිරිවන 13%-10% වනාන්තර ප්‍රතිශතය තුළ භූගත ජල මට්ටම පහළ බසින අතර, දැනටමත් මළ ගංගාවක් බවට පත්ව ඇති ‘මඟුරු ඔය’ ඇතුළු ගංගා 103න් සැලැකිය යුතු ගංගා ප්‍රමාණයක් මේ අනුව ‘මළ ගංගා’ බවට පත්වීමේ අවදානමක් පවතී.
 
භූමි කළමනාකරණයේ ගැටලූකාරී ස්වභාවය නිසා කුඩා වැව් විශාල සංඛ්‍යාවක් විනාශවී යන අතර, එල්ලංගා පද්ධති තැනින් තැනට අවහිරවීම නිසා ජලවහන රටාව වඩා වෙනස් ස්වරූපයක් ගැනීමටත්, නියං හා ගංවතුර ආපදා තත්ත්වයන් ඉහළ යාමටත් මෙය හේතුවක් වේ.
 
2009 වර්ෂයේ ගෙනෙන ලද ජාතික අලි කළමනාකරණ ප්‍රඥාප්තිය මඟින් අවතැන් වන අලි ඇතුන් 50 කි.මී. වනාන්තර කුටිවලට කොටු කරනු ලබන අතර, වැටවල් කඩාගෙන පිටතට එන අලි ඇතුන් කලහකාරී අලි ඇතුන් ලෙස සලකා පෞද්ගලික අයිතියට පැවරීමට මේ වන විට සැලසුම් සකස් කොට ඇත.
 
ජාතික භෞතික සැලැස්මේ විනාශකාරී සංවර්ධනය සදහා මුදල් ආධාර දෙනු ලබන්නේ ලෝක බැංකුව, ආසියානු සංවර්ධන බැංකුව ඇතුළු මූල්‍ය ආයතනයන්ය. ජෝන් පර්කින්ස් (John Perkins) යනු ලෝක බැංකුව යටතේ අනෙකුත් රටවලට සංවර්ධනය ගෙන ගිය පුද්ගලයෙකි. ඔහුගේ ‘ආර්ථික ඝාතකයකුගේ පාපෝච්චාරණය’ (Confession of an Economic Hit Man) කෘතියට අනුව ඇමෙරිකාව ඇතුළු රටවල් දැවැන්ත සංවර්ධනය පිළිබඳ තිබූ විශ්වාසය නිසා හා ඒවා එකින් එක අසාර්ථක වන විට තමන්ගේ ආර්ථිකය ශක්තිමත්ව පවත්වාගෙන යා යුතුය. ඒ සඳහා වෙනත් රාජ්‍යවල නායකයන්ට දැවැන්ත සංවර්ධනය පිළිබද චිත්‍ර මවා එම සංවර්ධනය මගින් ආර්ථික ඉලක්ක ළඟා කරගන්නා ආකාරය හා ඒ අනුව එවැනි සිහින රාජ්‍යයන්ට සිදුවූ දෙය ඔහු විසින් පෙන්වනු ලබයි. ලංකාවට අදාළව ජාතික භෞතික සැලැස්ම මෙන්ම ඒ තුළ ක්‍රියාත්මක වන ඇමෙරිකාවේ ‘මිලේනියම් චැලෙන්ජ් කෝපරේෂන්’ (MCC) විසින් ඉල්ලා සිටින කොළඹ සිට ත්‍රිකුණාමලය දක්වා නිර්මාණය කරන ආර්ථික කොරිඩෝව දිස්ත‍්‍රික්ක හතක් දක්වා ක්‍රියාත්මක වන අතර, එම ප්‍රදේශයේ ඇති දැනට ඉතිරිවී ඇති කැලෑ ඉඩම් හා ජනතාවට අයත් ඉඩම් විකිණීම බහුජාතික සමාගම්වලට ඇමෙරිකාව හරහා විකිණීමේ සැලසුමද එකකි.
 
පරිසරවේදීන්, පරිසර සංවිධාන, හා සිවිල් සංවිධාන ඇතුළුව පොදු ජනතාවද මෙය වඩා ගැඹුරින් තව තවත් අවබෝධ කරගත යුතුය. මෙහිදී ‘සත්‍යය පරිසර සංරක්ෂණය’ යනු තවදුරටත් තැන් තැන්වලින් කලින් කලට මතුවන පරිසර ප්‍රශ්නවලට පමණක් විටින් විට විසදුම් සොයමින් පරිසර සංරක්ෂණය හෝ මහ පොළොව ආරක්ෂා කරගැනීම නොවන බව වටහාගැනීමට කාලය පැමිණ ඇත. අඩුම තරමේ තැන් තැන්වල මතුවන පරිසර ප්‍රශ්නය ක්‍රියාත්මක කරන මහා සැලසුමට සියලූ දෙනාම අභියෝග කළ යුතුය.
 
පරිසරවේදී රවින්ද්‍ර කාරියවසම් (Ravindra Kariyawasam) විසිනි.
 
#අවශේෂවනාන්තරසුරකිමු #5/2001අහෝසියටඑරෙහිවෙමු #RavindraKariyawasam #තිරසාරහෙටක්වෙනුවෙන්පෙළගැසෙමු #voiceforclimatechange #SriLank
Comment (0) Hits: 239

මට හුස්ම ගන්න බැහැ: ඇමෙරිකානු සුදු පොලිසියට නොඇසුණ කළු ජාතිකයාගේ කෙඳිරිය !

පොලිස් අත්අඩංගුවේ පසුවෙද්දී පසුගිය සඳුදා මරණයට පත් නිරායුධ කළු ජාතිකයා මුල්කර ගනිමින් ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ 'මිනිඅපොලිස්' (Minneapolis) නගරයේ නැගී සිටි විරෝධතාකරුවන් සහ පොලිසිය අතර ගැටුම් වාර්තා වෙයි.

විරෝධතවාදීන් එලවා දැමීමට පොලිසිය කඳුළු ගෑස් ප්‍රහාර එල්ල කළ අතර වීදි බැස සිටි ජනයා පොලිස් මෝටර් රථවල 'graffiti' රූ සටහන් පින්තාරු කළහ.

පොලිස් අත්අඩංගුවේදී මරණයට පත්වුණේ ජෝර්ජ් ෆ්ලොයිඩ් (George Floyd) නම් කළු ජාතිකයෙකි.

ඇමෙරිකානු පොලිස් භටයෙකු බිම වැටී සිටින හතළිස් හය (46) හැවිරිදි ජෝර්ජ්ගේ ගෙළ සිය දණහිස නවා සිරකර ගෙන සිටිද්දී, මරණකරු ''මට හුස්ම ගන්න බැහැ '' (''I can't breathe") යනුවෙන් පවසන ආකාරය වීඩියෝ පටයක සටහන් වී ඇත.

 112480662 5f9752d1 97fe 44e3 942d 81fc759a442c

ඇමෙරිකානු පොලිස් භටයෙකු බිම වැටී සිටින හතළිස් හය (46) හැවිරිදි ජෝර්ජ්ගේ ගෙල සිය දණහිස නවා සිරකර ගෙන සිටිද්දී, මරණකරු ''මට හුස්ම ගන්න බැහැ '' (''I can't breathe") යනුවෙන් පවසන ආකාරය වීඩියෝ පටයක සටහන් වී ඇත

''කළු ජාතිකයකු වීම මරණ දඬුවමට හේතුවක් නොවේ'' යනුවෙන් 'මිනිඅපොලිස්' (Minneapolis) නගරාධිපති ජේකබ් ෆ්රේ (Jacob Frey) ප්‍රකාශ කිරීමත් සමග එම මරණය සම්බන්ධයෙන් පොලිස් නිලධාරීන් හතර දෙනෙකු සේවයෙන් ඉවත් කරනු ලැබ ඇත.

අදාළ වීඩියෝ පටයේ දැක්වෙන පරිදි 'ජෝර්ජ්' බිම දමා ඔහුගේ ගෙළ දණින් සිරකර ගෙන සිටින පොලිස් භටයාට එරෙහිව අපරාධ චෝදනා යටතේ නඩු පවරන ලෙසත් නගරාධිපති ජේකබ් ෆ්රේ (Jacob Frey) නීති නිලධාරීන්ගෙන් ඉල්ලීමක් කර ඇත.

 112536559 tv061662593

පොලිසිය විසින් කඳුළු ගෑස් ප්‍රහාර එල්ල කරන ලද අතර විරෝධතාකරුවෝ ගල්මුල්වලින් පහර දුන්හ

ජෝර්ජ්ට අත්වූ ඉරණමත් සමග 2014 වසරේ 'නිව්යෝර්ක්' නගරයේදී පොලිසිය එරික් ගාර්නර්ගේ (Eric Garner) ගෙළ සිරකොට මරා දමන ලද අපරාධය යළි සිහිපත් කිරීමකට ද හේතු විය.

2014 ජූලි මස 17 දා දුම්වැටි විකිණීමක් සම්බන්ධයෙන් අත්අඩංගුවට ගන්නා ලද එරික් ෆ්රේ පොලිස් භටයකු විසින් ගෙළ සිරකරනු ලැබීම හේතුවෙන් මරණයට පත්විය.

එරික් පොලිසිය ම්ලේච්ඡ අන්දමින් මරා දමන ලද පවසමින් ඊට එරෙහිව මහජන විරෝධතා ව්‍යාපාරයක් දියත් වූ අතර, එය කළු ජාතිකයන්ගේ ජීවිත ගැන හඬ නගන සංවිධානයක් (Black Lives Matter movement) ගොඩ නැගීමට පවා හේතු විය.

මෙවර විරෝධතා ආරම්භ වුණේ, පසුගිය සඳුදා සවස ජෝර්ජ් ෆ්ලොයිඩ් මරා දැමුණ ස්ථානයට සිය ගණනක් ජනතාව අඟහරුවාදා දිනයේ රැස්වීමත් සමගය.

රැස්ව සිටි ජනතාව ''මට හුස්ම ගන්න බැහැ ''(''I can't breathe")යනුවෙන් ජෝර්ජ් සිය ගෙල සිරවී සිටියදී කළ ප්‍රකාශය සහ ඔහුගේ තවත් ප්‍රකාශ හඬ නගද්දී ඔවුන් සාමකාමී විරෝධතා ව්‍යාපාරයක් තුළ0 තබා ගැනීමට සහ කොරෝනාවෛරස් අනතුර හේතුවෙන් සමාජ දුරස්ථභාවය යටතේ රඳවා තැබීමට සංවිධායකයෝ උත්සාහ කළහ.

විරෝධතා ව්‍යාපාරයට හවුල්ව සිටි ඇනිටා මරේ (Anita Murray) මෙසේ ප්‍රකාශ කළාය.

කොරෝනා වසංගතය මැද මෙතැනට ඒම භයානකයි. ඒත් කොහොම ද - මම මේ වගේ දෙයකදී ගෙදරට වෙලා ඉන්නේ?''

 112542412 gettyimages 1215809984

උද්ඝෝෂණ පැවති ස්ථානය ආසන්නයේ තිබුණු ගොඩනැගිලි ගින්නෙන් විනාශ වී ඇති අයුරු

ජෝර්ජ් මරණයට පත් ස්ථානයට රැස්වූ ජනතාව අනතුරුව එතැන සිට එම මරණයට හවුල් පොලිස් භටයන් රැකියාවේ නිරත ස්ථානය යයි සැලකෙන '3rd Precinct' කරා පෙළපාලියෙන් ගමන් ගත්හ.

එහි රැස්වූ විරෝධතාවාදීන් පොලිස් මෝටර් රථ මත සායම් මගින් 'graffiti' පින්තාරු කරමින් පොලිස් ගොඩනැගිල්ලට ගල් පහර එල්ල කළහ.

එම අවස්ථාවේ පොලිසිය කඳුළු ගෑස්, මිනිසුන් අන්දුන් කුන්දුන් කරවන සුළු ශබ්ද බෝම්බ( flash grenades) මෙන්ම පයිප්ප ආදිය පිරිසිදු කිරීම සඳහා පාවිච්චි කරනු ලබන සැර රසායන දියර(foam projectiles) ආදියෙන් විරෝධතාවාදීන්ට පහර දී ඇත.

''ඒ වැඩේ හරි ම කැතයි! පොලිසිය තේරුම් ගන්න ඕන - ඔවුන් විසින් ම නිර්මාණය කරපු මේ තත්ත්වය'' එක් විරෝධතාකරුවෙක් CBS පුවත් සේවයට පැවසීය.

තවත් තැනැත්තෙක් මෙසේ සඳහන් කළේය.

''මම දනින් වැටී සාමයේ සංකේතයක් ප්‍රදර්ශනය කළා. ඒත් ඔවුන් මට කඳුළු ගෑස් ගැහුවා''

විරෝධතාවාදීන් රැඳී සිටි පැත්තෙන් සිදු වූ වෙඩි තැබීමකින් එක් පුද්ගලයකුට තුවාල සිදු වූ අතර ඔහු ජීවිත අවදානමක නැති බව පොලිසිය ප්‍රකාශ කළත් ඔවුන් ඒ සම්බන්ධයෙන් වැඩිදුර තොරතුරු දී නොමැත.

 112537399 hi061661551 2

උද්ඝෝෂණ පැතිර යාමත් සමග ගොඩනැගිලිවලට අලාභහානි කිරීම් සහ කොල්ලකෑම් වාර්තා විය

ජෝර්ජ් ෆ්ලොයිඩ්ට සිදුවුණේ කුමක්ද ?

පොලිසිය පවසන හැටියට ජෝර්ජ් හොර සල්ලි ගනුදෙනුවක නිරත වෙන බවට ලද ඔත්තු අනුව ඔවුන් පියවර ගෙන ඇත.

පොලිසිය පවසන ආකාරයට, ජෝර්ජ් ඔහුගේ වාහනයේ සිටිය දී එහි ලඟා වී එම වාහනයෙන් බසින ලෙස කියා සිටියත්, ඔහු එම අවස්ථාවේ නිලධාරීන්ට ශාරීරික මට්ටමින් විරෝධය පළකර ඇත.

''සැකකරු මාංචු දැමීමට නිලධාරීන් සමත් වුනා.ඔහු අවනත නොවීමේ මානසික මට්ටමක සිටින බව දකින්න ලැබුනා'' පොලිසිය නිකුත් කළ නිවේදනයක දැක්වෙයි.

පොලිස් භටයා ජෝර්ජ්ගේ ගෙල සිර කරගෙන සිටින දර්ශනය ඇතුලත් වීඩියෝ පටයේ දෙපාර්ශවය අතර ආරාවුල ආරම්භ වූ ආකාරය අන්තර්ගත නොවේ.

එමගින් පෙන්නුම් කෙරෙන්නේ සුදු පොලිස් භටයෙක් ඔහුගේ දණහිසෙන් ජෝර්ජ් ගේ බෙල්ල සිරකර ගෙන සිටින ආකාරයයි.

''අනේ, මට හුස්ම ගන්න බැහැ.''

''මාව මරන්න එපා'' යනුවෙන් ජෝර්ජ් කෙඳිරිගාන ආකාරය වීඩියෝ පටයෙන් ඇසෙන අතර, එම ස්ථානයේ සිටි ජනතාව ''ඔහුට යන්න දෙන්න'' යයි පොලිසියෙන් ඉල්ලා සිටිති.

ඒ අතර ජෝර්ජ් පොලිසියෙන් මිදීමට ගත් ප්‍රයත්නය නතර වෙන අතර, ඔහු ගෙන යාමට ගිලන් රථයක් පැමිණෙයි. ජෝර්ජ් රෝහලේ දී අවසන් හුස්ම හෙළීය.

 නිල ප්‍රතිචාරය !

සිද්ධියට සම්බන්ධ නිලධාරීන් රැකියාවෙන් නෙරපා හරින ලෙස ඉල්ලා සිටීම ගත හැකි නිවැරදිම පියවර යයි 'මිනිඅපොලිස්' නගරාධිපති ජේකබ් ෆ්රේ පවසයි.

''ඇමෙරිකාවේ කළු ජාතිකයකු වී ඉපදීම මරණ දඬුවමක් නොවිය යුතුයි.සුදු පොලිස්කාරයෙක් ඔහුගේ දණහිසෙන් කළු මිනිසකුගේ බෙල්ල සිර කරන ආකාරය අපි විනාඩි පහක කාලයක් දැක්කා.විනාඩි පහක්! කවුරුහරි කෙනෙක් උදව්වක් ඉල්ලුවාම ඒ උදව්ව දීමට අපි අදහස් කරනවා'' නගරාධිපතිවරයා කියා සිටියි.

ඇමෙරිකානු ෆෙඩරල් රහස් ඔත්තු අංශය(FBI) ඉහත කී අපරාධය සම්බන්ධයෙන් විමර්ශනයක් ආරම්භ කර ඇත.

FBI රහස් ඔත්තු අංශය,පොලිස් භටයාට එරෙහිව ෆෙඩරල් නීතිය යටතේ චෝදනා ගොනුකල හැකිද? යන්න විමර්ශනය සඳහා තමන්ට ලැබෙන තොරතුරු 'මිනසෝටා' ප්‍රාන්ත නීතිපතිවරයා වෙත යොමුකරනු ඇත.

රාජ්‍ය අංශයෙන් පරිබාහිරව විභාගයක් ඉල්ලා සිටින මිනසෝටා සෙනෙට් සභික ඒමි ක්ලෝබුචර් (Amy Klobuchar) මෙපරිද්දෙන් අවධාරණය කරයි.

''මේ මිනිසාට යුක්තිය ඉටුවිය යුතුයි.ඔහුගේ පවුලට යුක්තිය ඉටුවිය යුතුයි.අපේ ප්‍රජාවට යුක්තිය ඉටුවිය යුතුයි.අපේ රටට යුක්තිය ඉටුවිය යුතුයි''

අදාළ පොලිස් භටයන්ට මිනීමැරීමේ චෝදනා යටතේ නඩු පවරන ලෙස ඉල්ලීම් ඉදිරිපත් වෙමින් පවතී.

සිරුරට වාතය ගෙනයනු ලබන හුස්ම ගැනීමේ මාර්ග කෙලින්ම තෙරපීමකින් තොරව, බෙල්ල හිර කරන්නේ කොහොමද ? යන්න පුහුණුකර ඇති නිලධාරීන්ට ''බලය පාවිච්චි කිරීමේ පිළිවෙතක්'' හැටියට දණහිසක් පාවිච්චි කළ හැකි බව 'මිනසෝටා' පොලිස් අත්පොතේ දැක්වෙයි.

 112536363 tv061661890

සංවේදී මරණයක් !

2014 වරේ අත්අඩංගුවේ දී මරණයට පත් එරික් ගාර්නර් අත්අඩංගුවට ගැනීමට මුල් වූ පොලිස් භටයා වසර පහකට පසු රැකියාවෙන් ඉවත් කළත් ඔහුට එරෙහිව නඩු පවරනු නොලැබුණි.

'කෙන්ටකි' ප්‍රාන්තයේ සිය නිවසේ සිටි කළු ජාතික කාන්තාවකට සහ 'මේරිලන්ඩ්' හි කළු ජාතිකයකුට පොලිස් වෙදිතැබීම් පසුගියදා ඇමෙරිකානු පොලිසිය විවේචනයට ලක්වීමට බල පෑ තවත් සිදුවීම් විය.

ව්‍යායාමය සඳහා ඇවිදින්නකු මරා දමනු ලැබීමේ අපරාධයක් වසං කිරීම හේතුවෙන් ජෝර්ජියා ප්‍රාන්ත පොලිසිය දෝෂ දර්ශනයට ලක්විය.

මිනසෝටා හි සඳුදා සිදු කෙරුණ පොලිසියේ හැසිරීම සම්බන්ධයෙන් ඇමෙරිකානු සිවිල් නිදහස් ව්‍යාපාරයේ (American Civil Liberties Union) පේජ් ෆර්නන්ඩෂ් මෙසේ සඳහන් කරයි.

'' පොලිසිය විසින් කළු ජාතිකයන්ගේ ජීවිත බිලිගනු ලැබීම වැලැක්වීම අතින් කිසිදු වැදගත් ක්‍රියාමාර්ගයක් ගෙන නැති බව, ජෝර්ජ් ෆ්ලොයිඩ්, පොලිස් භටයාගේ දණහිසට සිර වී පණ අදින ආකාරය සටහන් වීඩියෝ පටය මගින් පෙන්නුම් කෙරෙනවා''

(බීබීසී)

Comment (0) Hits: 284

කරුණා අම්මාන් හෙවත් කෝකිල දුෂ්මන්ත ගුණවර්ධන කතා වස්තුව !

ඉත්තො අදින තාලය !
 
මහ මැතිවරණයේ වෙනස් තුරුම්පුවක් බවට විනයාගමූර්ති මුරලිදරන් හෙවත් කරුණා අම්මාන් හෙවත් කෝකිල දුෂ්මන්ත ගුණවර්ධන පත් වී තිබේ. තමන්ගේ අතීත ක්‍රියාකාරකමක් සම්බන්ධයෙන් ඔහු පළකරන ලද අදහසක් ගැන ආණ්ඩුව මෙන්ම විපක්ෂය ද තමන්ගේ පැත්තේ සිට සංවාද කරමින් සිටී. මේ සංවාදයේ ඇති වැදගත්ම කාරණය වන්නේ මහින්ද රාජපක්ෂ විසින් ජාතික ලැයිස්තුවට ඒක්වන්නැයි අවස්ථා දෙකකදී කියා තිබියදීත්, කරුණා අම්මාන් මැතිවරණයට අපේක්ෂකයෙකු ලෙස තරග කිරීමට තීරණය කළ බවට කී කතාවයි. නාමල් රාජපක්ෂ උතුරු පළාතේ තරුණයන් සමග වැඩ කිරීම ආරම්භ කරන ලද්දේ මීට අවුරුදු කිහිපයකට පෙර සිට ය. කරුණා අම්මාන්ගේ මේ කතාවත්, ඒ් මෙහෙයුමේ ම තවත් දිගුවක් ලෙස තර්ක කළ හැකිය. අනෙකුත් සියලු දේශපාලන පක්ෂ ඒ මෙහෙයුමේදී අසමත් වන්නේත්, මහින්ද රාජපක්ෂ ප්‍රමුඛ කණ්ඩායම ඒ මෙහෙයුමේදී සාර්ථක වන්නේත් මේ ඉත්තො ඇදීමේ තාලය නිසා ය. බලය ලබා ගැනීම සහ බලය පවත්වා ගැනීම යන කාරණය අවසන් අරමුණ වී ඇති ලංකාවට අදාළ ව එය සාර්ථක ය. ඒහිදී බෙදීම්, ඇවිළවීම් යනු වටිනාකමක් නැති වචන ය.
 
කෝකිල දුෂ්මන්ත ගුණවර්ධන !
 
මහින්ද රාජපක්ෂ ජනාධිපති ධුරයට පත්වූයේ 2005 වසරේදී ය. ඒයින් අවුරුදු දෙකකට පසු 2007 නොවැම්බර් 02 වැනිදා හෝ ඊට ආසන්න දිනයකදී කරුණා අම්මාන් බ්‍රිතාන්‍යයේ, ලන්ඩන් නුවරදී ඒරට ආරක්ෂක අංශ අත්අඩංගුවට පත් වී තිබේ. ඒ, එරට මෙට්‍රොපොලිටන් පොලිසිය හා ආගමන - විගමන නීති පිළිබඳ අංශය ඒක්ව කළ මෙහෙයුමකින් පසුව ය. ව්‍යාජ ආගමන විගමන බලපත්‍රයක් - පාස්පෝට් ඒකක් භාවිත කිරීම ඔහුට ඒල්ල වී ඇති චෝදනාවයි. කරුණා අම්මාන් බ්‍රිතාන්‍යයට ඇතුළු වූ දිනය පැහැදිලි නැත. ඒසේ කවර දිනයක හෝ ඔහු බ්‍රිතාන්‍යයට ගොස් ඇත්තේ කෝකිල දුෂ්මන්ත ගුණවර්ධන යන නමින් සැකසූ පාස්පෝට් ඒකකින් ය. ලංකාවේ වනජීවී සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ අධ්‍යක්ෂ ජනරාල්වරයා ලෙස ඔහු ඒ නමින් පෙනී සිට ඇත.
 
මෙරට වනජීවී සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තු ඉතිහාසයේ කෝකිල දුෂ්මන්ත ගුණවර්ධන කෙනෙකු අධ්‍යක්ෂ ජනරාල් ධුරයක් දරා නැත. ඒසේ තිබියදී මෙරට විදේශ කටයුතු අමාත්‍යංශය මේ කෝකිල දුෂ්මන්ත ගුණවර්ධන නමැත්තා අදාළ තනතුර දරන බවක් සහතික කර තිබූ බව ට්‍රයල් ඉන්ටර්නැෂනල් නම් වෙබ් අඩවිය වාර්තා කර ඇත. මෙම වෙබ් අඩවිය පවත්වාගෙන යන්නේ මානව හිමිකම් සහ නීතියේ ආධිපත්‍යය වෙනුවෙන් අන්තර්ජාතික මට්ටමින් කටයුතු කරන සංවිධානයකි. ඒවකට ලංකාවේ ආණ්ඩුව මෙම ව්‍යාජ පාස්පෝට් සැකසීම සඳහා කරුණා අම්මාන්ට සහාය දී ඇතැයි විමර්ශන අංශ උපුටා දක්වමින් මෙම වෙබ් අඩවිය වැඩිදුරටත් වාර්තා කර ඇත.
 
කරුණා අම්මාන් අතුරුදන් !
 
අතුරුගිරිය ප්‍රදේශයේ අට දෙනෙකු ඝාතනය කිරීමේ සිදුවීමකින් පසු කරුණා අම්මාන් ඒක්වරම අතුරුදන් වන්නේය. ඒ් මහින්ද රාජපක්ෂ ජනාධිපති ධුරයට පත්වීමට පෙර ය. මෙම සිදුවීම වූ නිවසේ තිබූ සුදු පාට මෝටර් රථයක් ඒවකට ජ්‍යෙෂ්ඨ පොලිස් අධිකාරි ධුරය දැරූ, ජ්‍යෙෂ්ඨ නියෝජ්‍ය පොලිස්පතිවරයෙකු ලෙස විශ්‍රාම ගිය පොලිස් නිලධාරියකුට අයත් බව ද තහවුරු වී තිබිණි. ඒම නිලධාරියා දේශපාලනඥයන් සමග සමීප සම්බන්ධකම් පැවැත්වූ නිලධාරියෙකු ලෙස ප්‍රකට අයෙකි. මේ කාලයේ ජනාධිපති ධුරය දැරූ චන්ද්‍රිකා බණ්ඩාරනායකගේ ආරක්ෂක අංශවල මැදිහත්වීමෙන් කරුණා අම්මාන්ට ව්‍යාජ ගමන් බලපත්‍රයක් සකස් කර දුන් බවත්, ඔහු ආරක්ෂාව පතා බ්‍රිතාන්‍යයට පළාගිය බවත් පැවසිණි.
කරුණා අම්මාන් ඒල්ටීටීඊ සංවිධානයෙන් ඉවත් වී රජයේ ආරක්ෂක අංශ සමග කටයුතු කරන්නට වූයේ චන්ද්‍රිකා බණ්ඩාරනායක ජනාධිපති ධුරය දැරූ, ඒක්සත් ජාතික පක්ෂ ආණ්ඩුව පැවැති කාලයේ ය. ඉන්පසු ඔහුගේ සමීපතමයා වූ සිවනේසතුරෙයි චන්ද්‍රකාන්තන් හෙවත් පිල්ලෙයාන් සමග ගැටුමක් ඇති වූ අතර, කරුණා අම්මාන්ට ඒල්ටීටීඊයෙන් මෙන්ම පිල්ලෙයාන් පාර්ශ්වයෙන් ද ජීවිත තර්ජන ඒල්ල වී ඇත. කෙසේ හෝ අතුරුගිරියේ සිද්ධියෙන් පසුව කරුණා අම්මාන් අතුරුදන් ය.
 
ගෝඨාභය රාජපක්ෂ !
 
2007 නොවැම්බර් මාසයේදී කරුණා අම්මාන් බ්‍රිතාන්‍ය ආරක්ෂක අංශ අත්අඩංගුවට පත්වන්නේද ඒල්ටීටීඊ සංවිධානය විසින් ඔහු සම්බන්ධයෙන් ලබාදුන් ඔත්තුවක් අනුව බව කියවිණි. කෙසේ හෝ මෙසේ අත්අඩංගුවට ගත් කරුණා අම්මාන් ඒරට බටහිර ලන්ඩනයේ අයිස්ල්වර්ත් අධිකරණයට ඉදිරිපත් කෙරිණි. 2008 ජනවාරි 25 දින මේ සම්බන්ධයෙන් ප්‍රවෘත්තියක් පළ කරන බීබීසී සිංහල වෙබ් අඩවිය පවසන්නේ කරුණා අම්මාන්ට අදාළ ව්‍යාජ ගමන් බලපත්‍රය ඒවකට මෙරට ආරක්ෂක අමාත්‍යංශ ලේකම්වරයා වූ ගෝඨාභය රාජපක්ෂ විසින් ලබාදුන් බවට අධිකරණයට කරුණු ඉදිරිපත් වූ බවයි. බ්‍රිතාන්‍ය ආගමන විගමන නිලධාරීන් අධිකරණයට වාර්තා කර ඇත්තේ කරුණා අම්මාන්ට ඒරටට පැමිණීමට අවශ්‍ය සියලු ලියකියවිලි සකස් කර දී ඇත්තේ ගෝඨාභය රාජපක්ෂ විසින් බවට ඔහු තමන්ට පැවසූ බවකි. පැමිණිල්ල නියෝජනය කළ ඒම නිලධාරීන්, කරුණා අම්මාන් ඒල්ටීටීඊ සංවිධානයෙන් ඉවත් වූ කාලයේ සිට ම ජනාධිපති රාජපක්ෂගේ බාල සහෝදරයා සමග සම්බන්ධකම් පැවැත්වූ බව, කරුණා අම්මාන්ගේ ප්‍රකාශය අධිකරණය ඉදිරියේ කියවමින් පැවසීයැයි බීබීසී වෙබ් අඩවිය වැඩිදුරටත් වාර්තා කර ඇත.
ලංකා ආණ්ඩුව මගින් සකස් කර දුන් රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික ගමන් බලපත්‍රයක් භාවිත කරමින් කරුණා අම්මාන් බ්‍රිතාන්‍යයට පැමිණ ඇති බවත්, ඒම ගමන් බලපත්‍රය ඔහුට ලැබී ඇත්තේ ගුවන්යානය තුළදී බවත් අදාළ ප්‍රකාශය කියවමින් පැමිණිල්ල අධිකරණයට පවසා ඇත. සැකකරු සත්‍ය වශයෙන්ම ශ්‍රී ලංකා රජයේ නිලධාරියෙකු නොවූවද, ශ්‍රී ලංකා ආණ්ඩුව මගින් ඔහුව ආරක්ෂා කරන බව ඒම නිලධාරීන් අධිකරණයට පැවසූ බව බීබීසී ය සිය පුවතේ සඳහන් කර ඇත.
 
විදේශ ඇමැති මැදිහත් වෙයි !
 
කෙසේ වෙතත් ඒවකට මෙරට විදේශ ඇමැති ධුරය දැරූ රෝහිත බෝගොල්ලාගම කරුණා අම්මාන්ගේ ප්‍රකාශය ප්‍රතික්ෂේප කර ඇති බවත්, ශ්‍රී ලංකා ආණ්ඩුවේ මැදිහත්වීමෙන් ඔහුට කිසිදු රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික ගමන් බලපත්‍රයක් ලබානොදුන් බවත් පවසා ඇතැයි ද බීබීසීය බ්‍රිතාන්‍ය ආගමන විගමන නිලධාරීන් අධිකරණයට දැක්වූ කරුණු උපුටා දක්වමින් සඳහන් කර ඇත. මෙහිදී කරුණා අම්මාන් හෙවත් කෝකිල දුෂ්මන්ත ගුණවර්ධන වෙනුවෙන් පෙනී සිටි නීතිඥ ඩේවිඩ් පිලිප්ස් බීබීසී ප්‍රවෘත්ති සේවයට පවසා ඇත්තේ මෙම ව්‍යාජ පාස්පෝට් ප්‍රශ්නය අවසන්වීමෙන් පසු බ්‍රිතාන්‍යයේ දේශපාලන රැකවරණ අයැදුම් කිරීමට කරුණා අම්මාන් බලාපොරොත්තුවෙන් සිටින බවයි.
 
කරුණා - ගෝඨා හමු වෙයි !
 
2008 ජනවාරි 27 දා කරුණා අම්මාන්ගේ පාස්පෝට් ප්‍රශ්නය සම්බන්ධයෙන් අනාවරණය කරන සන්ඩේ ලීඩර් පුවත්පත පවසන්නේ ඔහු ඒවකට ආරක්ෂක අමාත්‍යංශයේ ලේකම් ධුරය දැරූ ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මුණගැසී තමන්ට බ්‍රිතාන්‍යයට යෑමට පහසුකම් සපයා දෙන ලෙස ඉල්ලීමක් කර ඇති බවයි. බ්‍රිතාන්‍යයේ ජීවත් වන තම බිරිඳ සහ දරුවන් බැලීමට ඒහි යෑමේ අවශ්‍යතාව කරුණා අම්මාන් විසින් ගෝඨාභය රාජපක්ෂට පැහැදිලි කිරීමෙන් පසු, ඊට අවශ්‍ය සියලු පහසුකම් සැපයීමට රාජපක්ෂ ඒකඟ වී ඇතැයි ද ඒම පුවත්පත වාර්තා කරයි. සන්ඩේ ලීඩර් යනු 2009 ජනවාරි 08 දා අත්තිඩිය ගුවන් හමුදා කඳවුර පෙනෙන මානයේදී ඝාතනය කරන ලද මාධ්‍යවේදී ලසන්ත වික්‍රමතුංගට අයත්ව තිබූ, මෙම සිදුවීම සිදු වන කාලයේදී ඔහු ප්‍රධාන කර්තෘ ධුරය දැරූ සතිඅන්ත පුවත්පත ය.
 
ඒම පුවතේ වැඩිදුරටත් සඳහන් වන ආකාරයට 2007 අගෝස්තු 30 වැනිදා මෙරට ආගමන විගමන දෙපාර්තමේන්තුව අංක D 1944260 යටතේ කෝකිල දුෂ්මන්ත ගුණවර්ධන නමැත්තෙකුට රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික ගමන් බලපත්‍රයක් නිකුත් කර ඇති අතර, ඔහුගේ තනතුර ලෙස සඳහන් වී ඇත්තේ වනජීවී සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ අධ්‍යක්ෂ ජනරාල් ලෙස ය. ඒහි කරුණා අම්මාන්ගේ ඡායාරූපය තිබූ බව ද ඒහි සඳහන් ය.  
 
සන්ඩේ ලීඩර් පුවත්පතේ අදාළ ප්‍රවෘත්තියේ වැඩිදුරටත් සඳහන් වන්නේ ශ්‍රී ලංකන් ගුවන්සේවයට අයත් UL 505 අංක දරන ගුවන්යානයෙන් 2007 සැප්තැම්බර් 18 වැනිදා පෙරවරු 2.15 ට කරුණා අම්මාන් ලන්ඩනයේ හීත්‍රෝ ගුවන්තොටුපොළ බලා ගමන් ආරම්භ කළ බවයි. ඔහුට අදාළ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික ගමන් බලපත්‍රය ගුවන්යානය තුළදී ලබා දී ඇත්තේ ගුවන් තොටුපොළ ගුවන් සේවා සමාගමේ ඉහළ ම නිලධාරියෙකු බව ද ඒහි සඳහන් ය.
 
ගෝඨාභයගෙන් චෝදනා !
 
කෙසේ වෙතත් මේ සිදුවීමේදී තමන්ට ඒල්ල වන චෝදනා සම්බන්ධයෙන් ගෝඨාභය රාජපක්ෂ පසුව මාධ්‍යයට පවසා තිබුණේ කරුණා අම්මාන්ට ගමන් බලපත්‍රයක් ලබාගැනීමට තමන් සහයෝගය ලබාදුන් බවට කරන චෝදනාව මුළුමනින්ම අසත්‍ය බවයි. තමන්ගෙන් කිසිදු විමසීමක් නොකොට, බ්‍රිතාන්‍ය අධිකරණයට ඒවැනි කරුණක් ඉදිරිපත් කිරීම අනුමත කළ නොහැකි බව ද ඒවකට ආරක්ෂක අමාත්‍යංශයේ ලේකම්වරයා පවසා තිබිණි.
 
වරදට අදාළ දඬුවම් විඳීමෙන් පසු කරුණා අම්මාන් මෙරටට පිටුවහල් කරන ලදි. අන්තර්ජාතික ආගමන විගමන නීතියට අනුව වීසා හෝ ගමන් බලපත්‍ර වරදක් මත අත්අඩංගුවට ගත් පුද්ගලයෙකු නැවත පිටුවහල් කෙරෙන්නේ ඔහු පැමිණි රටටම ය. ඒ් අනුව අතුරුගිරියේ සිදුවීමෙන් පසු අතුරුදන්ව - සැඟවුණු ජීවිතයක් ගත කළ කරුණා අම්මාන් ලංකාවට ඒවීමෙන් තහවුරු වන්නේ ඔහු ලංකාවෙන් කෙලින්ම බ්‍රිතාන්‍යයට ගොස් ඇති බවයි.
 
කරුණා පාර්ලිමේන්තුවට !
 
ලංකාවට පැමිණීමෙන් පසු කරුණා අම්මාන් ජාතික ලැයිස්තුවෙන් පාර්ලිමේන්තුවට ඒන්නේ ආණ්ඩු පක්ෂය නියෝජනය කරමින් ය. ඒ් පත්වීම දුන් මහින්ද රාජපක්ෂ ය, නැවතත් ඔහුට ජාතික ලැයිස්තුවට දෙවරක්ම ආරාධනා කළ බවක් කියන්නේ. ඉන්පසු ඔහු දෙමළ මහජන නිදහස් පක්ෂය පිහිටුවා ගෙන, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී දේශපාලනය අරඹන්නේය. ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයේ සභාපති ධුරය මහින්ද රාජපක්ෂ දරන විට, ඒහි උප සභාපති ධුරයකට විනයාගමූර්ති මුරලිදරන් හෙවත් කරුණා අම්මාන් පත් කෙරිණි. ඒසේම නියෝජ්‍ය ඇමැති ධුරයක් ද ඔහුට ප්‍රදානය කෙරිණි.
 
අලුත් තුරුම්පුව !
 
2015 ආණ්ඩු මාරුවෙන් පසු පසෙකට වී සිටි කරුණා අම්මාන් යළිත් කරළියට ඒන්නේ ලබන අගෝස්තු 05 දා පැවැත්වීමට නියමිත පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයට අලුත් තුරුම්පුවක් සමග ය. මහින්ද රාජපක්ෂ ජාතික ලැයිස්තුවෙන් පාර්ලිමේන්තු ඒන්නට කියන විට, මඩකලපුවෙන් ඡන්දය ඉල්ලා ඒමේ තනි හිතුවක්කාරී තීරණයක් ගන්නට තරම් කරුණා අම්මාන් ළදරුවෙකු නොවේ. මහින්ද රාජපක්ෂ පාර්ශ්වය, තමන්ට නොලැබෙතැයි අපේක්ෂිත නැගෙනහිර ඡන්ද දිනාගැනීමේ සටනට දැමූ අශ්වයා කරුණා අම්මාන් ය. ඒ් ඡන්ද දිනාගැනීමට නම් ඔහු, ඒ් ඡන්දදායකයන්ගේ හදවතට තට්ටු කළ යුතුය.
අම්පාර දිස්ත්‍රික්කයේ, නවදින්වේලි ප්‍රදේශයේ පැවැති ජන හමුවකදී කරුණා අම්මාන් කරන්නට පටන්ගත්තේ ඒ්ක ය. 'කාර්තිව් සභාපතිවරයා මං ගැන ප්‍රකාශයක් කරලා තිබුණා. මං කොරෝනාවටත් වඩා භයානකයි කියලා. ඔව්, ඒ්ක ඇත්ත. කොරෝනාවෙන් මේ රටේ මැරිලා තියෙන්නෙ ඒකොළොස්දෙනෙක් විතරයි. මම අලිමංකඩදි ඒක රැයට දෙදාහක් - තුන්දාහක් විතර හමුදාව මරා දැම්මා. තේරෙනවනෙ, ඒයා කියපු ඒක හරි. කිලිනොච්චිවලත් කී දාහක්ද?'
 
ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ තරම !
 
ඒම ප්‍රකාශය සම්බන්ධයෙන් විවේචන ඒල්ල වන විට, ඔහු යළිත් පවසා තිබුණේ 'තමන් දැන් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ප්‍රවාහයට පිවිස සිටින නිසා අතීත ක්‍රියාකාරකම් සම්බන්ධයෙන් දඬුවම් ලැබිය යුතු නැති බවකි.' ඒසේම මේ සම්බන්ධයෙන් අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවට ප්‍රකාශයක් ලබාදීම සඳහා පැමිණෙන ලෙස දැනුම් දුන් විට, ඔහු නැවත ඒම දෙපාර්තමේන්තුවට දැනුම් දී තිබුණේ තමන්ට අසනීප නිසා කියපු වේලාවට පැමිණීමේ හැකියාවක් නැති බවයි. ඒවිට හිටපු නාවික හමුදාපති වසන්ත කරන්නාගොඩගේ නඩුව අත්හිටුවීම සම්බන්ධයෙන් පසුගිය සතියේ අභියාචනාධිකරණය ලබාදුන් තාවකාලික අතුරු නියෝගය මතක් විය යුතුය. නීතියේ ඒවැන්නක් තිබුණද, කී දෙනෙකුට ඒ් පහසුකම ලැබේද? කරුණා අම්මාන්ගේ සීඅයිඩී ගනුදෙනුව ද ඒසේ ය. කරුණා අම්මාන්ගේ මේ ප්‍රකාශයට ඒරෙහිව නීති මගින් කටයුතු කරමින් සිටින්නේ ද ඔහු නියෝජනය කරන මහින්ද රාජපක්ෂ පාර්ශ්වයම ය. ඒතැන කොතරම් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ද?
 
තමන්ගේකම !
 
කරුණා අම්මාන්ගේ ප්‍රකාශය සම්බන්ධයෙන් අදහස් දක්වමින් අගමැති මහින්ද රාජපක්ෂ පවසා තිබුණේ හිටපු ජනාධිපති ආර්.ප්‍රේමදාසද ඒල්ටීටීඊ සංවිධානයට අවි-ආයුධ සැපයූ බවයි. මෙවැනි ප්‍රහාර යුද්ධයකදී බලාපොරොත්තු විය හැකි දෙයක් යනුවෙන් පවසා තිබුණේ ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණේ මාතර දිස්ත්‍රික් අපේක්ෂක ලක්ෂ්මන් යාපා අබේවර්ධන ය. කරුණා අම්මාන් නියෝජනය කරන පාර්ශ්වය මෙසේ කියන විට, ඒක්සත් ජාතික පක්ෂය නියෝජනය කරන ආශු මාරසිංහ හිටපු පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයා පවසා තිබුණේ කරුණා අම්මාන් ඒල්ටීටීඊ සංවිධානය අත්හැරීම ඒක්සත් ජාතික පක්ෂයේ මෙහෙයුමක් බවයි.
 
දුවන අශ්වයෝ !
 
කරුණා අම්මාන් හෙවත් කෝකිල දුෂ්මන්ත ගුණවර්ධන යනු පවතින පොළොවේ තවමත් දුවවන්නට හැකි අශ්වයෙකි. ජනතාව ඒකට ඒකතු කිරීම වෙනුවට, බෙදා වෙන්කොට - දෙපැත්තට කර පාලනය කිරීමේ ක්‍රමය අනුගමනය කරන මහින්ද රාජපක්ෂ පාර්ශ්වය ඒ් වැඩේ කරමින් සිටී. ඊට ප්‍රතිවිරුද්ධ කණ්ඩායම් කළ යුත්තේ 'හපොයි මෙන්න බලන්න' කියමින් සිටීම පමණක් නොව, අනෙක් ට්‍රැක් ඒකේ ඊට වඩා වේගයෙන් දිවීම ය.
 
---------------------------
 
කරුණා අම්මාන් 
දුරකතනය විසන්ධි කරයි !
 
හෙලෝ... හිටපු ඇමැති විනයාගමූර්ති මුරලිදරන් ?
 
'ඔව්. කතා කරනවා.'
 
මම ලංකා පත්තරෙන්. වැඩකද ඉන්නෙ...?
'කියන්න. ප්‍රශ්නයක් නෑ.'
 
කොහොමද මැතිවරණ කටයුතු ?
 
'හොඳින් කරනවා. ප්‍රශ්නයක් නෑ.'
 
ප්‍රචාරක කටයුතුවලට ප්‍රතිචාර කොහොමද ?
'හොඳයි. අදත් අම්පාරෙ රැස්වීම් තමයි.'
 
2007 අවුරුද්දෙ ව්‍යාජ පාස්පෝට් ඒකක් භාවිතා කිරීම නිසා ඔබව බ්‍රිතාන්‍යයේදී අත්අඩංගුවට ගත්ත නේද?
'නෑ. ඒ්ක වැරදි කතාවක්.'
 
(දුරකතන ඇමතුම විසන්ධි කෙරිණි. ඉන්පසු අවස්ථා ගණනාවකදී ඔහු ඇමතීමට උත්සාහ ගත්තද, දුරකතනයට ප්‍රතිචාර දැක්වූයේ නැත. අදාළ සිද්ධිය සම්බන්ධයෙන් අප ලිපියක් පළකරන නිසා ඔහුගේ අදහස ලබාගැනීම අත්‍යවශ්‍ය බව,ඔහුගේ සම්බන්ධීකරණ ලේකම්වරයෙකු සහ පෞද්ගලික ලේකම්වරයෙකු මගින් දැනුම් දුන්නද, ප්‍රතිචාරය වෙනස් නොවීය.)
 
ශාලික විමලසේන
(ලංකා පුවත්පත - 2020. 07. 05)
Comment (0) Hits: 375

විප්ලවය ඇමරිකාවට පාවා දුන් " රතු චීනා"

පැවැති කොමියුනිස්ට්වාදය බිඳ දමා චීනය ධනවාදී මාවතකට රැගෙන යෑමේ පෙර ගමන් කරුවා වූයේ කොමියුනිස්ට්වාදියෙකුව සිටි ඩෙන් ෂියාඕපිං ය. ඔහු කොමියුනිස්ට්වාදියෙකු වූයේ ප්‍රංශයේ සිටිය දී ය.

1904 අගෝස්තු 22 උපන් ඩෙන් ෂියාඕපිං ප්‍රංශයේ Marseille නගරයට ගොඩ බැස්සේ 1920 ඔක්තෝම්බර් 19 වැනිදා ය.

එකල ප්‍රංශයට පැමිණෙන චීන සිසුන්ට සහාය වූයේ පැරීසියේ පැවැති ෆ්‍රැන්කෝ - චීන අධ්‍යාපන සංගමය ය. පැරීසියට පැමිණි ඩෙන් ෂියාඕපිං ප්‍රංශ භාෂාව ඉගෙනෙ ගන්නා අතර තුර විවිධ ස්ථානවල පිහිටි කම්හල්වල ද සේවය කළේය.

Billancourt හි පිහිටි Renault කම්හලේ , එකලස් කරන්නෙකු ලෙස සේවය කළ ඩෙන්, පසුව La Garenne - Colombes හි පිහිටි Kléber කම්හලේ ද සේවය කළේය.

චීන භාෂාවට පරිවර්ථනය නොවීම හේතුවෙන් චීනයට ලඟා නොවී තිබූ මාක්ස්වාදය, ප්‍රංශයේ දී හදාරන ඩෙන් ෂියාඕපිං, කොමියුනිස්ට්වාදියෙකු බවට පත්වී ධනේශ්වර ක්‍රමයේ දැඩි විරුද්ධවාදියෙකු බවට පත් විය.

ප්‍රංශයට පැමිණ සිටි අනෙකුත් සංක්‍රමණිකයන් සමඟ සබඳතා ඇති කර ගන්නා ඩෙන් ට, ෂෝ එන්ලායි හමුවන්නේ මේ අතරතුර ය. එතැන් පටන් මොවුන් දෙදෙනා ජීවත් වූයේ පැරීසියේ Place d'Italie පිහිටි හෝටල් කාමරයක් එකට බෙදාගෙන ය.

පසු කලෙක මාඕ සේතූං ගොඩ නැඟූ මහජන චීන සමූහ ආණ්ඩුවේ පළමු අගමැතිවරයා බවට පත් වන්නේ ද ඩෙන් ෂියාඕපිං සමඟ සිටි ෂෝ එන්ලායි ය.

1923 දී පක්ෂයට බැඳී , යුරෝපයේ පිහිටි චීන කොමියුනිස්ට් තරුණ ව්‍යාපාරයේ නායකයා බවට පත්වූ ඩෙන් ෂියාපිං , එකල චීනයේ පැවැති " නිදහසට දිගු ගමණක් " ව්‍යාපාරය වෙනුවෙන් නිකුත් වූ පුවත් පතේ කතෘවරයා මෙන්ම ජනමාධ්‍යවේදියෙකු ලෙස ද කීර්තියක් අත්කර ගත්තේ ය.

ප්‍රංශයේ චීන කොමියුනිස්ට්වාදීන් විසින් ප්‍රකාශයට පත් කළ " රතු එළිය " නමැති සඟරාවට ලිපි ලියු ඩෙන් ෂියාඕපිං , චීනයේ ගැටළු විසඳීමට ඇති එකම විසඳුම, කොමියුනිස්ට් විප්ලවය බවට වූ රැඩිකල් මතවාදය ඉදිරිපත් කළේය.

1926 දී මොස්කව් බලා යන ඩෙන් , නැගෙනහිර ආසියාවේ තරුණ තරුණියන් පුහුණු කිරීම අරමුණු කර පිහිටුවා තිබූ කම්කරුවන්ගේ කොමියුනිස්ට් විද්‍යාලයට ඇතුලත් විය.

එහිදී මාක්ස් - ලෙනින්වාදයේ මූලධර්ම පිළිබඳව මාස 11 ක අධයයනයක් ලැබීමට ඔහුට හැකි විය.

මාක්ස්වාදී අධ්‍යාපනය හමාර කළ ඩෙන්, 1926 අගභාගයේ දී නැවත චීනය බලා ගොස් ,වයඹදිග චීනයේ මිලිටරි නායකයෙකු වූ ෆෙන් යුක්සියාං ගේ හමුදාවට එක්විය.

ඩෙන් ෂියාඕපිං ට මාඕ සේතූං පළමු වරට හමුවෙන්නේ වුහාන් නගරයේ පිහිටි කොමියුනිස්ට්වාදීන්ගේ මූලස්ථානයේදී ය.

Mao Dengජාතිකවාදී පක්ෂයේ නායක චියැං කායි ෂෙක් ගේ කුවොමින්ටැං පාලන තන්ත්‍රයට එරෙහිව පේලපාලි සංවිධානය කිරීමට ඩෙන් ෂියාඕපිං ක්‍රියා කළ අතර, ඒවා දැඩි ලෙස මර්ධනයට ලක් විය. ඒ නිසා කොමියුනිස්ට් ක්‍රියාකාරීන් තොග පිටින් මරණයට පත් විය.

කොමියුනිස්ට් ක්‍රියාකාරීන් මරා දැමීම නිසා පක්ෂයේ සාමාජිකයින් අඩුවීම හේතුවෙන් , ඩෙන් ෂියාඕපිං ට පකෂයේ නායක ධූරාවලිය තුළ වේගයෙන් ඉහළට නඟින්නට හැකි විය.

1949 වන විට උතුරු චීනය කොමියුනිස්ට් පක්ෂය පාළනය කළ නමුත්, දකුණු ප්‍රදේශය අල්ලාගෙන සිටියේ කුවොමින්ටැං තන්ත්‍රය ය. ඒ වන විට නිරිතදිග දෙපාර්තමේන්තුවේ පළමු ලේකම් වූ ඩෙන් ෂියාඕපිං , දකුණු චීනයේ යටත් විජිත මෙහෙයවීමේ වගකීම බාර ගත්තේය.

1949 දෙසැම්බරයේ දී චියැං කායි ෂෙක් ගේ බලය අවසන් කිරීමට සමත් වූ ඩෙන්, කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ නිරිතදිග නායකා බවට පත් විය.

1952 ජූලි මාසයේ දී බීජිං පැමිණි ඩෙන්, නියෝජ්‍ය අගමැති සහ මුදල් කොමිෂන් සභාවේ උප සභාපති ධූරයට පත් විය.

මාඕ සේතූං ට විශ්වාසවන්ත වූ ඩෙන්, 1957 දී දක්ෂිණාංශ විරෝධී උද්ඝෝෂණ ය අතරතුර, චීන කොමියුනිස්ට් පක්ෂය පිරිසිදු කිරීම අමානුෂික අන්දමින් මෙහෙය වීය.

ඩෙන් ගේ අධිකාරිය යටතේ, චීන ජාතිකයින් මිලියනයකට වඩා වැඩි පිරිසක් අත් අඩංගුවට ගත් අතර, ඔවුන්ට ස්වයං විවේචනය කිරීමට බල කර, ඔවුන්ව කඳවුරු වලට යැවීය.

රාජ්‍ය බලයේ සංකීරණ ධූරාවලියේ ඉහළම තැනක් වන පක්ෂ මධ්‍යමකාරක සභාවේ මහලේකම් ධූරය දරමින් ඩෙන් ෂියාඔපිං, රාජ්‍ය සංවිධානය කිරීමේ ඉතා වැදගත් කාර්‍යයක් ඉටු කළේය.

කොමියුනිස්ට් ව්‍යාවෘතියේ දෘෂ්ටිවාදාත්මක පක්ෂපාතිත්වය ප්‍රවර්ධනය කිරීම වෙනුවෙන්, ධනේශ්වරයට සහ ධනපතියන්ට පහර දුන් මහජන ව්‍යාපාරය සඳහා, ඩෙන් ෂියාඕපිං මාඕ සේතුං ට සහාය දැක්විය.

ආර්ථික වශයෙන් ඉදිරියට යෑමේදී මාඕ පෙන්වූ අසාර්ථකත්වයටත්, ආර්ථිකය කළමණාකරණයට මාඕ ට තිබූ නො හැකියාව පිළිබඳවත් ඩෙන් ෂියාඕපිං තුළ විවේචනයක් තිබිණ.

මාඕ ගේ ක්‍රියා කලාපය කොමියුනිස්ට් පක්ෂය තුළ විවේචනයට බඳුන්වන්නට පටන් ගත් අතර, පක්ෂයේ හා හමුදාවේ නායකයා ලෙස සිය කාර්‍යයන් රඳවා ගනිමින් මහජන ජනරජයේ සභාපතිත්වය ලියූ ෂාවෝකි වෙත පැවරීමට මාඕ එකඟ විය.

ඩෙන් ෂියාඕපිං ට ආර්ථික ප්‍රතිපත්තියේ පාලනය භාර ගැනීමට ඉඩ ප්‍රස්ථාව ලැබෙන්නේ මේ අනුවය.

රුසියාවේ ස්ටාලින්ගේ අනුප්‍රප්තිකයා වූ නිකාටා කෘෂ්චෙව් හමුවීමට චීන දූත පිරිසක් 1963 දී මොස්කව් බලා පිටත් වූ අතර ,එහි නායකත්වය ගනු ලැබුවේ ඩෙන් ෂියාඕපිං ය.

ස්ටාලින්ගේ මරණයෙන් පසුව චීනය හා රුසියාව අතර,සබඳතා පිරිහී තිබුණු අතර, මෙම මොස්කව් ගමණේ දී පැවැත් වූ සාකච්ඡාවෙන් පසුව චීන සෝවියට් සබඳතා බිඳ වැටී අවසන් විය. ඒ අනුව ලොව පැවැති මහා කොමියුනිස්ට් පාලන තන්ත්‍ර දෙකේ සියළු සබඳතා අවසන් විය.

මාඕ ආරම්භ කළ " මහා ඉදිරි පිම්ම " නමැති ප්‍රතිපත්තිය ආපසු හැරවීම අරමුණු කර ගත් ආර්ථික ප්‍රතිසංස්කරණයක් ක්‍රියාත්මක කිරීමට මහජන ජනරජයේ සභාපති ලියූ ෂාවෝකි සමඟ එකතු වී ඩෙන් ෂියාඕපිං කටයුතු කළේ ය.

මාඕ සංස්කෘතික විප්ලවය දියත් කරණු ලැබුවේ ලියූ ෂාවෝකි සහ ඩෙන් ෂියාඕපිං ඇතුළු , පක්ෂය තුළට රිංගා ගත් ධනවදී දක්ෂිණාං ශිකයන් තුරන් කිරීමට ජනතාව දිරිමත් කිරීමටය.

1968 දී ඩෙන් සහ ඔහුගේ බිරිඳ ෂුවෝ ලිං බීජිං හී නිවාස අඩස්සියේ තැබූ මාඕ, 1969 පැවැත් වූ පක්ෂ සම්මේලනයේ දී ඩෙන් ට පවරා තිබූ සියළු කටයුතු වලින් ඔහුව ඉවත් කළේය.

ඩෙන් ෂියාඕපිං ගේ හැරවුම් ලක්ෂය ආරම්භ වූයේ , මාඕ ගේ අනුපාප්තිකයා වූ ලින් බියාඕ ගේ අභාවයෙන් පසුවය. ප්‍රතිවිප්ලවවාදී ක්‍රියාවන්ට සමාව ඉල්ලා ඩෙන් ෂියාඕපිං, පක්ෂයට ලිපියක් යැවූ අතර, පක්ෂය එය භාර ගෙන ඩෙන් ව පුනුරුත්ථාපනය කිරීමට යොමු කළේ ය.

පිලිකාවක් වැළඳී සිටි අගමැති ෂෝ එන්ලායි තම බලතල ටිකෙන් ටික ඩෙන් ෂියාඕපිං ට පැවරීය. 1976 ජනවාරි 08 ෂෝ එන්ලායි මිය ගිය අතර, ඊට මාස 9 කට පසුව මාඕ සේතූං ද මිය ගියේය.

මාඕ ගේ අනුප්ප්‍රාප්තිකයා වූ හුවා ගුෆෙන්ග් ඇතුළු කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ නායකයන් සිව් දෙනාගේ කණ්ඩායමට , ඩෙන් ෂියාඕපිං දිගටම පහර දෙන්නට විය.

චීනය මාඕවාදී ප්‍රතිපත්ති වලින් ඉවත් විය යුතු බව සිතූ බොහෝ දෙනෙක් පක්ෂය තුළ සිටියහ. ඔවුන්ගේ සහාය ලැබුණේ ඩෙන් ෂියාඕපිං ට ය.

1977 දී ඩෙන් ෂියාඕපිං නියෝජ්‍ය අග්‍රාමාත්‍ය, පක්ෂ මධ්‍යම කාරක සභාවේ දේශපාලන කාර්‍යංශයේ උප සභාපති සහ හමුදා කොමිෂන් සභාවේ උප සභාපති ලෙස පත් විය.

මාඕගේ අනුප්ප්‍රාප්තිකයා වූ හුවා ගුෆෙන් හමුදාවේ ප්‍රධානියා සහ ආණ්ඩුවේ ප්‍රධානියා ලෙස තබා ගනිමින් ඩෙන් ෂියාඕපිං චීන කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ පාලනය සියතට ගත්තේ ය.

1978 දී ඩෙන් විසින් ඉදිරිපත් කළ ආර්ථික ප්‍රතිසංස්කරණය පකෂය පිළිගත් අතර, චීනයේ සැබෑ නායකයා බවට ඩෙන් ෂියාඕපිං පත් විය.

1979 වන විට ලිබරල් ආනුභාව ලත් ප්‍රතිසංස්කරණ වේගවත් කරමින් , කොමියුනිස්ට් ක්‍රමය ක්‍රමක්‍රමයෙන් විසුරුවා හළ ඩෙන් ෂියාඕපිං , ගොවියන්ට තම ඉඩම් කළමණාකරණය කිරීමට සහ සිය නිෂ්පාදන වෙළඳපල තුළ අලෙවි කිරීමට වැඩි නිදහසක් ලබා දුන්නේය.

1979 දී චීන ආර්ථිකය පිටතට විවෘත කෙරුණු අතර, ඇමරිකාව තායිවානය අතහැර චීන සමූහ ආණ්ඩුව රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකව පිළිගත්තේය.

1979 දී ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ නිළ සංචාරයකට සහාභාගී වූ ඩෙන් ෂියාඕපිං , වොෂින්ටනයේ දී ජනාධිපති ජිමී කාටර් සහ කොන්ග්‍රස් නායකයන් හමු වූ අතර, චීනය තුළ විද්‍යුත් චුම්භක බුද්ධි පදනමක් පිහිටුවීමට ඇමරිකාවට බලය පවරනු ලැබීය.

හූස්ටන් හී නාසා අභ්‍යාවකාශ මධ්‍යස්ථානයටත්, සියැටල් සහ ඇට්ලන්ටා හි පිහිටි බෝයිං සහ කොකා කෝලා මූලස්ථානයටත් ගිය රැඩිකල් කොමියුනිස්ට්වාදියා " ධනවත්වීම ඉතා හොඳයි " යන පණිවිඩය චීන ජනතාවට ලබා දුන්න්නේය.

ධනනවාදී " රතු චීනා " ගේ අසූවේ දශකයේ ගමන් මඟ පසුවට විමසමු.

ppසුනිල් ගාමිණී

Comment (0) Hits: 332

චේ උපන් නිවස විකිණීමට ඇත !

විසිවෙනි ශතවර්ෂයේ ලෝක වාමාංශික විප්ලවීය ව්‍යාපාරයේ සංකේතය බවට පත්වූ අර්නස්ටෝ චේ ගෙවාරා ජන්මලාභය ලද නිවස විකිණීමට ඇති බව ප්‍රසිද්ධියට පත්කරනු ලැබ ඇත.

චේ' උපත ලද නිවස පිහිටා තිබෙන්නේ ආර්ජන්ටිනාවේ 'රොසාරියෝ' (Rosario) නගරයෙහිය.

එම නිවසේ වර්තමාන අයිතිකරු ෆ්‍රැන්සිස්කෝ ෆරුගියා (Francisco Farruggia) නමැත්තෙකි. වර්ග අඩි 2,580 ක් පමණ ඉඩකඩක් සහිත එම නිවස ෆ්‍රැන්සිස්කෝ විසින් මිලට ගනු ලබ තිබෙන්නේ 2002 වසරේදීය. එසේම එම නිවස 18 සහ 19 ශතවර්ෂවල දී නවීකරණයට ලක්වූ සම්භාව්‍ය ගෘහනිර්මාණ ශිල්පය අනුව ඉදිකරන ලද තට්ටු නිවාසයකට ඇතුළත් කොටසකි.

'චේ' උපත ලද නිවාසය සංස්කෘතික මධ්‍යස්ථානයක් බවට පත් කිරීම තම අභිලාශය වූ බව ෆ්‍රැන්සිස්කෝ පවසා තිබිණි. එහෙත් ඔහුගේ එම අරමුණ කිසිදාක ක්‍රියාවට නංවනු නොලැබීය.

'චේ' ජන්මලාභය ලද, දැන් තමා සන්තකයේ පවතින එම නිවස වෙනුවෙන් අපේක්ෂා කරන මුදල් ලන්සුව කුමක්ද යන්න ආර්ජන්ටිනා ජාතික ව්‍යාපාරිකයා ප්‍රකාශ කොට නැත.

'රොසාරියෝ' නගරයේ 'Urquiza' සහ 'Entre Río' යන මාවත් දෙක අතර පිහිටි එම ගොඩනැගිල්ල වසර ගණනාවක් තිස්සේ බොහෝ නරඹන්නන්ගේ ආකර්ෂණය දිනාගත් ස්ථානයක් ද වේ.

එම ස්ථානය නැරඹීමට පැමිණි විශේෂ පුද්ගලයන් අතරට උරුගුවේ හිටපු ජනාධිපති හොසේ පෙපේ මුහිකා (José Pepe Mujica) සහ කියුබානු විප්ලවයේ නායක ෆිදෙල් කස්ත්‍රෝ ගේ දරුවන් ද ඇතුළත් බව සඳහන් වේ.

චේ ගෙවාරා

ඡායාරූප මූලාශ්‍රය,AFP/GETTY IMAGES

 ඔවුන් අතරින් ද වඩාත් වැදගත් සංචාරකයා වන්නේ ඇල්බර්ටෝ ග්‍රැනදෝස් ය. 1950 දශකයෙහි දකුණු ඇමෙරිකානු රටවල් ඔස්සේ 'චේ' යෙදුණු ඓතිහාසික ''මෝටර්සයිකල් සංචාරයේ'' දී ඔහුගේ ගමන් සගයා වූයේ ඇල්බර්ටෝය. එම දීර්ඝ සහ දුෂ්කර අත්දැකීම් සහිත සංචාරයේ නිරතවන අවධියෙහි තරුණ ''චේ'' වෛද්‍යවරයකු විය.

පසුබිම් කතාව

'චේ' 1928 වසරේ උපත ලබා ඇත්තේ ආර්ජන්ටිනා මධ්‍යම පන්තික පවුලක දරුවකු ලෙසය.එහෙත් දකුණු ඇමෙරිකාව පුරා පැතිර තිබූ දුප්පත්කම සහ මහජනයා පීඩා විඳි කුසගින්න දැකීමෙන් 'චේ' සටන්කාමියකු බවට පත් විණි.

අනතුරුව ඔහු 1953-59 කියුබානු විප්ලවයේ නායක ෆිදෙල් කස්ත්‍රෝට එකතුව එවක කියුබාව පාලනය කළ 'ෆුල්ජෙන්සියෝ බැටිස්ටා'ගේ ආණ්ඩුව පෙරළා දැමීමේ අරගලයට ඉතාම තීරණාත්මක දායකත්වයක් සැපයීය.

කියුබානු විප්ලවය ජයගැනීමෙන් අනතුරුව 'චේ' ගේ අභිලාෂය ලෙස ප්‍රකාශයට පත් වූයේ දකුණු ඇමෙරිකානු රටවල සහ සෙසු දුප්පත් රටවල විප්ලවය ජයග්‍රහණය කිරීමය.

එම අභිලාෂයෙන් ඔහු ජනාධිපති 'රෙනේ බරියෙන්ටෝස් ඔර්ටුනෝ'ගේ බ් පාලනයට එරෙහිව සටන් වදිමින් සිටි විප්ලවීය හමුදාවන්ට නායකත්වය දීම සඳහා කියුබාවේ සිට බොලීවියාව කරා ගමන් ගත්තේය.

එම සටනේ දී ඇමෙරිකානු හමුදාවන්හි ආධාරය ද ඇතිව බොලීවියානු ආණ්ඩුවේ හමුදා විසින් ''චේ'' සහ ඔහු සමඟ සිටි සටන්කාමීන් අල්ලා ගන්නා ලදුව 1967 ඔක්තෝබර් මාසයේ 09 දා මරා දමනු ලැබීය. එම ඝාතනය සිදුකරනු ලැබ තිබෙන්නේ 'ලා හිගේරා' (La Higuera) නම් ගම්මානයේ දීය. දේහය රහසිගත ස්ථානයක වළ දමා ඇත.

එහෙත් 1997 වසරේ 'චේ' ගේ දේහය ගොඩගනු ලැබ කියුබාවට ගෙන ආ අතර, යළි එහි මිහිදන් කෙරිණි.

'චේ' ජීවමාන අවධියෙහි වූවාක් මෙන් අද ද විප්ලවය මතවාදී සංවාදයට ලක්වෙමින් පවතින මාතෘකාවකි.

ඔහුගේ අරගලය විවේචනය කරන්නන්ට 'චේ' කුරිරු මිනිසෙක් ලෙස පෙනී ගියත්, ඔහු ගත්මග අනුව යන්නන්ට අද ද 'චේ' යනු 'අධිෂ්ඨානයේ සහ ආත්ම පරිත්‍යාගයේ' මාහැඟි පරමාදර්ශය වේ.

බීබීසී 

Comment (0) Hits: 184

කෂෝගි ඝාතකයන්ට සමාව දෙන්න එපා : පෙම්වතිය ඉල්ලයි !

2018 වසරේ මරා දමන ලද මාධ්‍යවේදී ජමාල් කෂෝගි ඝාතකයන්ට 'සමාව දීමට කිසිවෙකුට අයිතියක් නැතැයි' ඔහුගේ පෙම්වතිය කියා සිටින්නීය.

ඇය එම ප්‍රකාශය කර තිබෙන්නේ සිය පියා මරා දමන ලද පුද්ගලයන්ට සමාව දෙන බවක් ජමාල් කෂෝගිගේ පුත්‍රයා විසින් ප්‍රකාශ කරනු ලැබීමෙන් අනතුරුවය.

තුර්කි ජාතික හැටිස් සෙන්ගිෂ් (Hatice Cengiz) නම් එම කාන්තාව 'ට්විටර්' පණිවුඩයක් නිකුත් කරමින් "ජමාල් මරා දැමීමේ සාහසික අපරාධයට වගකිවයුත්තන් අධිකරණය ඉදිරියට ගෙන එනු ලැබීම සඳහා කාලය අතින් සීමාවක් නැතැයි" කියා සිටියාය.

සෞදි අරාබි පාලනය දැඩි ලෙස දෝෂ දර්ශනයට ලක් කළ ජමාල් කෂෝගි 2018 වසරේ තුර්කියේ, ඉස්තාන්බුල් නගරයේ සෞදි තානාපති කාර්යාලය තුළ දී මරා දමනු ලැබිණි.

එම ඝාතනය සම්බන්ධයෙන් තමන්ගේ කිසිදු මැදිහත් වීමක් නැතැයි පවසන සෞදි අරාබි නිලධාරීන්, එය 'කුරිරු මෙහෙයුමක්' ලෙස හඳුන්වා ඇත. සෞදි අරාබියේ එම ප්‍රකාශය සම්බන්ධයෙන් ලෝක මට්ට්ටමින් පළවෙමින් පවතින්නේ සැකයකි.

සිය මරණයට මුහුණ දෙන අවධියේ ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ ජීවත්වුන ජමාල් කෂෝගි, 'වොෂිංටන් පෝස්ට්' (Washington Post) පුවත්පත සඳහා ලිපි සම්පාදනයේ නිරත විය.

මරණ දඬුවම

කෂෝගි අතුරුදහන්වීමත් සමඟ වරින්වර එකිනෙකට වෙනස් ප්‍රකාශන කරමින් සිටි සෞදි අරාබියට අන්තිමේ දී එම ඝාතනයට තමන් සම්බන්ධ බව පිළිගැනීමට සිදුවිය. සෞදි අරාබිය පැවසුවේ, මාධ්‍යවේදියා ආපසු සියරට ගෙන ඒම සඳහා ගිය කණ්ඩායමක් විසින් සිදුකරන ලද අසාර්ථක මෙහෙයුමක දී ඔහු මරා දමන ලද බවය.

එම ඝාතනය සම්බන්ධයෙන් 2019 දෙසැම්බර් මාසයේ සෞදි අරාබි උසාවියක් 'රියාද්' නගරයේදී රහසිගත නඩුවක් විභාග කොට නම් ප්‍රසිද්ධ නොකරන ලද චූදිතයින් පස් දෙනෙකුට මරණීය දණ්ඩනය නියම කරනු ලැබ ඇත.

එම සෞදි නඩු විභාගය "අධිකරණ න්‍යායට එරෙහි" ක්‍රියාමාර්ගයක් ලෙස විග්‍රහ කරන එක්සත් ජාතීන්ගේ නියෝජිතවරියක් වන ඇග්නස් කලමාර්ඩ් (Agnes Callamard) කෂෝගි ඝාතනය සම්බන්ධයෙන් ස්වාධීන විභාගයක් පවත්වන ලෙස ඉල්ලීමක් කළාය.

 twetter පසුගිය සිකුරාදා 'ට්විටර්' ජාලයේ අදහස් දැක්වූ හැටිස් සෙන්ගිෂ් (Hatice Cengiz) "ජමාල් කෂෝගි අප සියලුදෙනාට වඩා ප්‍රකට ජාත්‍යන්තර සංකේතයක් බවට පත් වුනා. ආකර්ශනයක් සහ ආදරයක් දිනා ගත්තා," යනුවෙන් සඳහන් කළාය.

තවදුරටත් අදහස් දැක්වූ ඇය, තමන්ට අහිමි කෙරුණ සිය පෙම්වතා සම්බන්ධයෙන් මෙසේ සඳහන් කළාය.

"අපේ විවාහය සඳහා සම්පූර්ණ කිරීම සඳහා අවශ්‍ය ලිය කියැවිලි ලබා ගැනීමට ඔහු ඔහුගේ රටට අයත් තානාපති කාර්යාලයට ඇතුල් වූ අවස්ථාවේ එතුළ දී මරා දමනු ලැබුනා. ඝාතකයන් කණ්ඩායම සෞදි අරාබියේ සිට පැමිණ සිටියේ, සැඟව පහර දී උපායශීලීව ඔහු මරාදමනු ලැබීමේ පූර්ව සැලසුමක් සහිතව."

ජමාල් කෂෝගිගේ පුත්‍රයා කියන්නේ කුමක්ද?

ජමාල් කෂෝගිගේ එක් පුත්‍රයකු වන දැනට සෞදි අරාබියේ 'ජෙඩා' නගරයේ ජීවත් වෙන සාලාහ් කෂෝගි විසින් 'ට්විටර්' ජාලයෙහි ප්‍රකාශයක් පළකරනු ලැබ තිබුණි. එහි මෙසේ දැක්වෙයි.

ඇතැම් පිරිස් පවසන්නේ, ඔටුන්න හිමි කුමරු හමු වීම හරහා කෂෝගිගේ පුත්‍රයාට රටින් පිටවීමේ අවස්ථාව ලැබී ඇති බවයImage copyrightHANDOUT/AFPImage captionඇතැම් පිරිස් පවසන්නේ, ඔටුන්න හිමි කුමරු හමු වීම හරහා කෂෝගිගේ පුත්‍රයාට රටින් පිටවීමේ අවස්ථාව ලැබී ඇති බවය

"මෙම ආශීර්වාදාත්මක රාමදාන් මාසයේ, ආශීර්වාදාත්මක රාත්‍රියේ අපි දෙවියන්ගේ පණිවුඩය සිහිපත් කරමු. යම්කිසි තැනැත්තෙක් සමාව ප්‍රදානය කරන්නේනම්, සංහිඳියාවට දායක වන්නේනම්, එම තැනැත්තා අල්ලාගෙන් යහපත් විපාක ලැබීමට යෝග්‍ය වන්නේය."

සාලාහ් කෂෝගි වැඩි දුරටත් මෙසේ සඳහන් කරයි.

"එබැවින් දේශය වෙනුවෙන් දිවි පුදන ලද ජමාල් කෂෝගි ගේ පුතුන් වන අප, අපගේ පියාණන් මරා දමන ලද පුද්ගලයන්ට සමාව ප්‍රදානය කිරීමක් ප්‍රකාශයට පත් කරන්නෙමු. සර්ව බලධාරී දෙවියන්ගේ යහපත් විපාකය බලාපොරොත්තු වෙමු."

ඉස්ලාම් නීතිය අනුව අපරාධයකට ගොදුරුවූ තැනැත්තෙකුගේ පවුලේ සාමාජිකයන්ගෙන් ලද සමාවක් අනුව මරණ දඬුවම් වෙනස් කරනු ලැබීමට අවස්ථාව ඇත. එහෙත් එම සහනය මෙම ඝාතනයට අදාළ කර ගත හැකිද? යන්න අපැහැදිලිය.

ජමාල් කෂෝගිගේ පුත් 'සාලාහ්' සෞදි අරාබියේ පැවැත්වුන අදාළ නඩු විභාගයට සහයෝගය සහ එම ක්‍රියාවලිය කෙරෙහි විශ්වාසය පළ කරමින් මින්පෙරත් ප්‍රකාශන නිකුත් කර ඇත.

සිය පියාගේ මරණය පාවිච්චි කරමින්, රටේ නායකත්වය අසීරු අඩියකට ඇද දැමීමට යත්න දරන සෞදි අරාබියේ "සතුරන් සහ විරුද්ධවාදීන්" සාලාහ් කෂෝගි ගේ දෝෂ දර්ශනයට ලක්විය.

ජමාල් කෂෝගි මරා දමනු ලැබීමට වන්දියක් වශයෙන්, ඔහුගේ දරුවන්ට නිවාස සහ මාසික දීමනා ප්‍රදානය කරනු ලැබ ඇතැයි 'වොෂිංටන් පෝස්ට්' (Washington Post) පුවත්පත පසුගිය වසරේ වාර්තා කළේය.

එහෙත් ජමාල් ගේ දරුවන් අතරින් සෞදි අරාබියේ ජීවත්වීමට අදහස් කළ එකම තැනැත්තා, ඔහුගේ වැඩිමහල් පුත් 'සාලාහ් ' පමණකැයි එම පුවත්පත වැඩිදුරටත් වාර්තා කර තිබුණි.

ජමාල් කෂෝගිට සිදුවුනේ කුමක්ද?

ජමාල් කෂෝගි සියරට වූ සෞදි අරාබියෙන් 2017 වසරේ ස්වයං-පිටුවහල්ව, ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයට ගොස් එහි පදිංචිව, සිය මාධ්‍යවේදී වෘත්තීය දිගටම කරගෙන යමින් සිටියේය.

ජමාල් කෂෝගි යනු සෞදි පුවත් ආයතන කිහිපයක් වෙනුවෙන් ප්‍රබල පුවත් ආවරණය කළ ප්‍රකට මාධ්‍යවේදියෙකි.

ඔහු සෞදි රජයේ උපදේශකයෙකු ලෙස ද සේවය කර ඇති අතර, පසුකාලීනව රජයේ උදහසට ලක් විය.

ඔහු 2018 ඔක්තෝබර් 02 දින තුර්කියේ, ඉස්තාන්බුල් නගරයේ පිහිටි සෞදි අරාබි කොන්සල් කාර්යාලයට පිවිසුනේ සිය පෙම්වතිය වූ තුර්කි ජාතික කාන්තාවක් වන හැටිස් සෙන්ගිෂ් (Hatice Cengiz) සමග විවාහවීම සඳහා සම්පූර්ණ කළයුතු ලියකියැවිලි ලබාගැනීම සඳහාය.

පරීක්ෂකයන්ගේ විශ්වාසය වන්නේ හැටිස් සෙන්ගිෂ් (Hatice Cengiz) එම කොන්සල් කාර්යාලය ඉදිරිපිට සිටියදී, ඝාතකයන් ජමාල් මරා දමා ඔහුගේ සිරුර කඩ කඩ කොට කපා කැබැලි කරන්නට ඇති බවය. එහෙත් එම සිරුරු කොටස් මෙතෙක් හමුවී නැත.

ජමාල් කොන්සල් කාර්යාලයෙන් පණපිටින් පිටත්ව ගිය බව එහි නිලධාරීහු ආරම්භයේ දී කියා සිටියහ. එහෙත් ජමාල් අතුරුදහන් වීමෙන් සති කීපයක් ඇතුළත එම නිලධාරීන්ට ඔහුගේ ඉරණම සම්බන්ධයෙන් විවිධ කතා කියන්නට සිදුවිය.

ජමාල් කෂෝගි ඝාතනය කරනු ලැබ තිබුණ ඇති බිහිසුණු කෲර විලාශය ඇතුළත් තොරතුරු ලෝකය කම්පාවට පත් කළේය.

ඉන් අනතුරුව ප්‍රකාශයට පත් කෙරුණ එක්සත් ජාතීන්ගේ වාර්තාවකින් කියැවුනේ,සෞදි අරාබි ඔටුන්න හිමි කුමරා සහ එරට ඉහළ මට්ටමේ තවත් නිලධාරීන් කණ්ඩායමක් එම ඝාතනය සම්බන්ධයෙන් පෞද්ගලික මට්ටමින් වගකිව යුතු බවය.

සෞදි අරාබියේ ඔටුන්න හිමි කුමරු එම ඝාතනයට තමා හවුල් බවට එල්ල වෙන චෝදනා බැහැර කරයි. එහෙත් සෞදි අරාබි ආණ්ඩුවේ සේවයේ නිරත පුද්ගලයන් කණ්ඩායමක් එම අපරාධය සිදුකර ඇති හෙයින් රටේ නායකයා හැටියට එම අපරාධයේ සම්පූර්ණ වගකීම තමා භාරගන්නා බව ඔහු ප්‍රකාශ කර ඇත.

(බීබීසී )

Comment (0) Hits: 232

නව උපතකට පෙකනිවැළ කැපීම !

ලංකාවේ සමාජ-දේශපාලන ක්‍රමය වෙලාගෙන තිබෙන දෘෂ්ටිමය පසුගාමිත්වය ලංකාවේ අර්බුදය විසඳා ගැනීම දුෂ්කර කිරීමට හේතුවී තිබෙන වැදගත් සාධකයක් ලෙස සැලකිය හැකිය. ලංකාවේ අර්බුදය තිබෙන්නේ උපරිම මට්ටමකට ජරාජීර්ණ වී කුණුවූ තත්ත්වයකට පත්ව පරණ ක්‍රමය තුළ අණ්ඩ දමා විසඳාගත නොහැකි තත්ත්වයක වුවද එම යථාර්ථය තේරුම් ගැනීමට පරණ ක්‍රමයට අනුගතවී සිටින දේශපාලකයින් සේ ම සමාජයද සමත් වී නැත.

ඉදිරි පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙන් ආණ්ඩු පක්ෂයට ලොකු මැතිවරණ ජයක් හිමිකර ගැනීමට හැකිවෙතොත් ලංකාවේ අර්බුදයට අදාළ චිත්‍රයේ යහපත් වෙනසක් ඇතිකිරීමට හේතුවේද? නැතහොත් දේශපාලන ප්‍රාතිහාර්යයක් වැනි දෙයක් නිසා විරුද්ධ පක්ෂයට වැඩි බලයක් හිමිකර ගැනීමට හැකිවෙතොත් අදාළ චිත්‍රයේ යහපත් වෙනසක් ඇති කිරීමට හේතුවේද? එම ප්‍රශ්න දෙකටම දිය හැකි පිළිතුර වන්නේ නැත යන්නයි. මෙම දේශපාලන බලවේගයන් දෙක එකිනෙකාට වෙනස් වන්නේ ප්‍රමාණාත්මක අර්ථයෙන් මිස ගුණාත්මක අර්ථයෙන් නොවේ. දෙපක්ෂයටම ඇත්තේ ගැඹුරු පරිවර්තනයක් ඇති කිරීමේ හැකියාවක් නැති යල් පැනගිය පසුගාමී දෘෂ්ටියකි.

ලංකාවේ අර්බුදය කොවිඞ් වසංගතය නිසා ඇතිවූ අර්බුදයක් නොවේ. නිදහසේ සිට ඇතිවී කොවිඞ් වසංගතය එනවිට උපරිම තත්ත්වයකට වර්ධනය වී තිබූ අර්බුදයක් ලෙස සැලකිය හැකිය. ඒ මත වසංගත තත්ත්වයක් කඩා වැටීම නිසා සිදුවූයේ උපරිම තත්ත්වයකට වර්ධනය වී තිබූ අර්බුදය පුපුරන සුලු තත්ත්වයකට පත්වීමය. එය ආර්ථික අර්බුදයකට පමණක් සීමා නොවූ දැවැන්ත සමාජ-දේශපාලන අර්බුදයක් ලෙස සැලකිය හැකිය.

අර්බුදයේ ස්වභාවය !

ලංකාවේ අර්බුදය ලංකාවේ රාජ්‍යය නිදහසේ සිටම විටින් විට සුළු වර්ග, සුළු ආගම් හා සුළු කුල පීඩාවට ලක්කිරීම, ඒවාට එරෙහිව ඇතිවූ විරෝධතා හා ඒවා දුර දිග ගොස් ප්‍රචණ්ඩ අරගල බවට පත්වීම නිසා ඒවා ප්‍රචණ්ඩ ලෙස මර්දනය කරන්නට සිදුවීම තුළ සමාජ ක්‍රමයේ තිබිය යුතු ඒකාග්‍රතාව බිඳ වැටීම ආශ්‍රයෙන් ඇතිව තිබෙන අර්බුදයක් ලෙස සැලකිය හැකිය. එම තත්ත්වය නීතියේ පාලනය දුර්වල කොට ව්‍යවස්ථාවට, නීතියට හෝ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ගුණධර්මවලට ගරු නොකරන සාහසික රාජ්‍යයක් ඇති කිරීමට හේතුවිය. ඒ නිසා ඇතිවූ පිරිහීම තුළ වස්තු කොල්ලය රාජ්‍යය පාලනයේ නිත්‍ය ලක්ෂණයක් බවට පත්වී සමස්ත රාජ්‍යය හා එහි ආයතන ක්‍රමය දූෂණයෙන් කුණුවූ තත්ත්වයකට පත්කිරීමට හේතුවිය. රාජ්‍යයට එකතුවී තිබූ මෙම ප්‍රජාතන්ත්‍ර විරෝධී දූෂිත ලක්ෂණ ඉවත් කිරීමට හේතුවන ප්‍රතිසංස්කරණවලට යාමෙන් දිගින් දිගට වැළකීම නිසා එම වැරදි ගල් ගැසෙන තත්ත්වයකට පත්වී රාජ්‍යය සේ ම සමාජ-දේශපාලන ක්‍රමයද, ආර්ථිකයද මුළුමනින් කුණුවී කඩා බිඳ වැටෙන තත්ත්වයක් ඇති කිරීමට හේතුවිය.

දැන් තිබෙන අර්බුදයට සරල විසඳුම් නැත. අර්බුදය තිබෙන්නේ අණ්ඩ දමා විසඳාගත හැකි තත්ත්වයක නොවේ. එය ජයගත යුතුව තිබෙන්නේ ලාංකේය ජාතිය හා නූතන රාජ්‍යය ප්‍රතිනිර්මාණය කරගැනීමට හේතුවන ව්‍යුහමය ප්‍රතිසංස්කරණ හඳුනාගෙන ඒවා ක්‍රියාවට නගන වැඩසටහනකිනි. රටේ සාම්ප්‍රදායික දේශපාලන තන්ත්‍රයට ආවේණික බුද්ධිමය බංකොළොත්භාවය, ප්‍රජාතන්ත්‍ර විරෝධී කොල්ලකාරී ස්වභාවය එවැනි ප්‍රතිසංස්කරණ වැඩ සටහනකට නායකත්වය දීමට තිබෙන හැකියාව අහිමි කර තිබේ. ඒ නිසා එය ජනතාව විසින්ම ඔවුන්ගේ පරමාධිපත්‍ය බලය ඍජු ලෙස අභ්‍යාස කරන වැඩසටහනක් මගින් පමණක් ජයගත යුතුව තිබෙන අභියෝගයක් බවට පත්ව තිබෙන්නේ යැයි කිව හැකිය.

ජාත්‍යන්තර අත්දැකීම් !

රට පූර්ණ අරාජකත්වයකට තල්ලුවීම වළකා පූර්ණ බිඳ වැටීමට ගමන් ගනිමින් තිබෙන රාජ්‍යය හා සමාජ-දේශපාලන ක්‍රමය ප්‍රතිනිර්මාණය කිරීමේ පූර්ණ වගකීම මහජන නියෝජිතයින් අතින් විශාල ප්‍රමාණයකට ඉවත් කොට මහජනයා අතට පත් කරන රාමුවක් ඇති කරගත යුතුව තිබේ.

එය තවමත් ලංකාව නොදන්නා ක්‍රමයක් වුවද රටක සමස්ත ක්‍රමය බිඳ වැටී තිබෙන අවස්ථාවකදී නව ක්‍රමයක් ප්‍රතිනිර්මාණය කර ගැනීම සදහා බොහෝ රටවල් යොදාගෙන තිබෙන, ලොව පිළිගත්, එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය පවා පිළිගත් ජාත්‍යන්තර නීතිය විසින්ද පිළිගෙන තිබෙන විධිමත් ක්‍රමවේදයක් ලෙස සැලකිය හැකිය. 1986දී නිකරගුවාවද, 1988දී බ්‍රසීලය හා උගන්ඩාවද, 1994දී දකුණු අප්‍රිකාවද, 1997දී එරිත්ත්‍රියාවද, 2002දී රුවන්ඩාවද මේ ක්‍රමවේදය යොදාගනිමින් දේශපාලන ක්‍රමය සාර්ථක ලෙස ප්‍රතිනිර්මාණය කරගන්නා ලද රාජ්‍යයන් ලෙස සැලකිය හැකිය. ඒ හැම රටකම ප්‍රතිනිර්මාණකරණයේ නියමුවන් ලෙස ක්‍රියා කළේ පාර්ලිමේන්තු නියෝජිතයින් නොව මහජනයාය. එම පරිවර්තන ක්‍රියාදාමය සඳහා යොදා ගන්නා ලද්දේ නියෝජිත ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ක්‍රමය නොව ඍජු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ක්‍රමයයි.

මේ ක්‍රමය හැඳින්වෙන්නේ “සහභාගිත්ව ආණ්ඩු ක්‍රම ව්‍යවස්ථා සම්පාදන ක්‍රමය” හෝ “මහජන ව්‍යවස්ථා සම්පාදන ක්‍රමය” වශයෙනි. එය ව්‍යවස්ථාවක් කෙටුම්පත් කරන ක්‍රියාමාර්ගයකට සීමා නොවූ අවශ්‍ය සියලු දේවල් සොයා බලා ඒ ඕනෑම අංශයක වෙනස්කම් ඇතිකර ගැනීමට මහජනයාට බලය ලබාදෙන ක්‍රමයකි. ඒ ගැන ලියවුණු විශාල සාහිත්‍යයක් තිබෙන අතර සසෙක්ස් විශ්වවිද්‍යාලයේ මහාචාර්යවරියක් වන විවියන් හාර්ට් (Vivien Hart) විසින් ලියා ඇති Democratic Constitution Makaing යන ලිපිය ඒ ගැන ලියවී තිබෙන හොඳම ලිපියක් ලෙස සැලකිය හැකිය. එය අන්තර්ජාලයෙන් ලබාගත හැකි අතර එහි සිංහල පරිවර්තනයක් මගේ “අඳුර දුරලීම” යන පොතට ඇතුළත්ය.

ඍජු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය !

මෙම පරිවර්තන ක්‍රමය එය සාර්ථක ලෙස යොදාගත් කිසිම රටක් ආරම්භයේදී දැන සිටි ක්‍රමයක් ලෙස සැලකිය නොහැකිය. මහජනයාට ඔවුන්ට අවශ්‍ය පරිවර්තනය ඇති කරගැනීම සඳහා අවශ්‍ය බලය ලබාදෙන විධිමත් රාමුවක් ඇති කරදී අවශ්‍ය මගපෙන්වීම් ලබාදීමෙන් පසු ඉතාමත් නිර්මාණශීලි ආකාරයකින් රාජ්‍යය හා ජාතිය ප්‍රතිනිර්මාණය කරගැනීමට ඒ රටවල ජනතාව සමත්විය. තර්කානුකූලව හා සාධාරණව කරුණු සලකා බැලීමේ හැකියාවක් ඇති දියුණු හා නවීන සමාජයක් ඇති කර ගැනීමට සමත්වීම එම පරිවර්තන ක්‍රියාදාමයට ලක්වූ හැම රටක්ම අත්පත් කරගත් විශේෂ ජයග්‍රහණයක් ලෙස සැලකිය හැකිය.

පූර්ණ කඩා වැටීමකට ගොදුරු වී සිටින ලංකාවටද ගැලවීම සඳහා තෝරා ගැනීමට ඉතිරි වී තිබෙන විශ්වාසදායක හා ප්‍රායෝගික එකම විකල්පය එය වේ යැයි කිව හැකිය. මෙම අර්බුදයේදී මහජන නියෝජිතයින්ට කළ හැකි කාර්යභාරය සීමිතය. ලංකාව දැන් ඇද වැටී තිබෙන කාලකණ්ණි තත්ත්වයට ඔවුන්ගේ වගකීමෙන් තොර නීති විරෝධී, දූෂිත හා කොල්ලකාරී ක්‍රියාකලාපය හේතුවී තිබෙන බව අමුතුවෙන් කිවයුතු නැත. ඔවුහු දේශපාලන ක්‍රමය හා ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව සමගත් සෙල්ලම් කළෝය. පොදු දේපළවල තාවකාලික භාරකරුවන් ලෙස ක්‍රියා කළ ඔවුහු ඒ දේපළ කොල්ලකන ප්‍රතිපත්තියක් අනුගමනය කළහ. ඒ නිසා රාජ්‍යය හා එහි ආයතන ක්‍රමය දූෂණයෙන් කුණුවූ තත්වයක් ඇති කිරීමට හේතුවිය. රටේ සියලු පුරවැසියන්ට සමාන ලෙස සලකන ඒ සියලුදෙනා ආරක්ෂා කරන පිළිවෙතක් අනුගමනය කරනවා වෙනුවට වර්ග, කුල හා ආගම් භේද මත ජනතාව හිංසාවවට හා පීඩාවට පත්කරන පිළිවෙතක් තුළ ජාතික ඒකාග්‍රතාව නැතිභංග කළේය. ඒ නිසාම මහජන නියෝජිතයින් වශයෙන් බිඳ වැටී තිබෙන ජාතිය හා රාජ්‍යය ප්‍රතිනිමානය කරන වැඩසටහනකට නායකත්වය දීමේ සාදාචාරමය හැකියාවක් තිබිය නොහැකිය.

මහජන නියෝජීතයින් වශයෙන් ඔවුන් එම පරිවර්තනීය වැඩසටහනට සම්බන්ධ කරගන්නවා ඇතත් එම ක්‍රියාදාමයට නායකත්වය දීමේ වගකීම පැවරෙනු ඇත්තේ ඔවුන්ට නොව මහජනයාටය. පරිවර්තන වැඩසටහන සැලසුම් කරන, තීන්දු කරන හා මෙහෙයවන මධ්‍යස්ථානය ලෙස ක්‍රියා කරන ව්‍යවස්ථා සම්පාදන මණ්ඩලයට මහජන නියෝජිතයින් වශයෙන් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන් සම්බන්ධ කරගනු ඇතත් එම මණ්ඩලය තුළ වැඩි නියෝජනයක් ලැබෙනු ඇත්තේ මහජනයාටය. එය මහජනයාට හිමි පරමාධිපත්‍ය බලය ඍජු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී මූලධර්මවලට අනුකූලව අභ්‍යාස කරන දුලබ හා ඓතිහාසික අවස්ථාවක් ලෙස ක්‍රියා කරනු ඇත.

පරිවර්තනයක මුව විට !

එහිදී රාජ්‍යයේ පරමාධිපත්‍ය බලය හිමි ජනතාව එම පරිවර්තනය සඳහා ඔවුන්ට දැනගැනීමට අවශ්‍ය හැම දෙයක්මත් විධිමත් ලෙස සොයා බලන තැනකට යනු ඇත. රාජ්‍යයේ පරිහානිය හා බිඳ වැටීම කෙරෙහි බලපා තිබෙන සියලු වැදගත් හේතු සොයා බලනු ඇත. මහජනයා වර්ග, කුල හා ආගම් භේද මත හිංසාවට හා පීඩාවට පත්කිරීම් ගැනද, ඒ ආශ්‍රයෙන් ඇතිවූ කැරලි කෝලහාල ගැනද, බලලෝභී අරමුණු සඳහා ව්‍යවස්ථාව උල්ලංඝනය කිරීම් ගැනද, ව්‍යවස්ථාදායකය, විධායකය හා අධිකරණය ගැනද, ජනමාධ්‍ය රඟපෑ විනාශකාරී භූමිකාව ගැනද, පාලක පක්ෂ විසින් පවත්වාගෙන ගිය වස්තු කොල්ලයන් ගැනද සොයා බලනු ඇත. අධ්‍යාපනය, මහජන සෞඛ්‍ය, මගී ප්‍රවාහනය, කර්මාන්ත, කෘෂිකර්මාන්ත, ව්‍යාපාර, වෙළෙඳාම, බලශක්ති, පරිසරය, ස්වාභාවික සම්පත්, සංවර්ධන ව්‍යාපාර හා විදේශ ප්‍රතිපත්ති යන හැම වැදගත් අංශයක් ගැනම සොයා බලනු ඇත. එහිදී එම මහජනයා කරුණු සොයා බලන පරීක්ෂකයින් වශයෙන්ද, යුක්තිය අහිමි කරනු ලැබූ ජනයාට යුක්තිය ඉටුකර දෙන විනිසුරුවරුන් වශයෙන්ද, කඩා බිඳ වැටී තිබෙන ජාතිය හා රාජ්‍යය ප්‍රතිනිර්මාණය කරන නිර්මාණකරුවන් ලෙසද ක්‍රියා කරනු ඇත.

ලංකාව ගලවා ගැනීමට වෙනත් ප්‍රශස්ත ප්‍රායෝගික මාර්ගයක් නැති අතර පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය අවසානයේදී ඉන් දේශපාලන පක්ෂ ලබන ජය පරාජය කුමක් වුවද රටට සැබෑ විපර්යාසයක් නැතුවම බැරි සන්ධිස්ථානයකට තල්ලු කිරීමට හේතුවනු ඇත. මංගල සමරවීර ලබාදී තිබෙන දේශපාලන සංඥාවේ වැදගත්කම ඒ සමග අලුත් වටයකින් ඉස්මතු වනු ඇත. පරණ ධාරාවේ තියුණු බෙදීම් ඇතිවී හෘදය සාක්ෂියක් ඇති පිරිස් පරිවර්තන අවශ්‍යතාව වෙනුවෙන් බලවත් ලෙස පෙනී සිටින තත්ත්වයක් නිර්මානය කිරීමට සේ ම බලයේ සිටින පාලක පක්ෂයටද පරිවර්තනයක් සඳහා වන වාන් දොරටු විවෘත කිරීමෙන් වැළකී සිටිය නොහැකි තත්ත්වයක් නිර්මාණය කිරීමට හේතුවනු ඇත. ■

රාවය - වික්ටර් අයිවන් 

Comment (0) Hits: 227

ශ්‍රී ලංකාවේ මුස්ලිම් විරෝධී ප්‍රචණ්ඩ ක්‍රියාවලට දායක වුණා - ෆේස්බුක්

ශ්‍රී ලංකාවේ ආගමික ප්‍රචණ්ඩ ක්‍රියාවලට ෆේස්බුක් සමාජ ජාලය බලපෑ බව එම සමාගම සිය ක්‍රියාකාරිත්වය සම්බන්ධයෙන් සිදු කළ අධ්‍යයනයකින් තහවුරු වී තිබේ.

ෆේස්බුක් සමාගම නිකුත් කර ඇති එම වාර්තාවේ සාරාංශයක දැක්වෙන්නේ, "ශ්‍රී ලංකාවේ මානව හිමිකම් සම්බන්ධයෙන් පවතින අවදානමේ ප්‍රධාන මූලාශ්‍රයක් ලෙස මුස්ලිම් සුළුජාතිකයින්ට එරෙහිව ප්‍රචණ්ඩත්වය සඳහා ප්‍රකෝප කරවීමට ෆේස්බුක් ඔස්සේ කටකතා සහ වෛරී ප්‍රකාශ ව්‍යාප්ත කිරීම" හඳුනාගෙන ඇති බවය.

එවැනි සිද්ධි අතර 2018 වසරේදී මහනුවර ප්‍රදේශයේ මුස්ලිම් විරෝධී ප්‍රහාර වඩාත් ප්‍රචලිත වූ අතර එක ම සිද්ධිය එය නොවන බව ද එහි සඳහන් වේ.

අදාළ අධ්‍යයනය මගින් නිගමනය කර ඇත්තේ, වක්‍ර ආකාරයෙන් ප්‍රචණත්වයක් ඇති කිරීම සඳහා බලපෑ කටකතා සහ වෛරී ප්‍රකාශ ව්‍යාප්ත කරමින් ෆේස්බුක් සමාගම දායකත්වය සපයා ඇති බවය.

අදාළ විශ්ලේෂණය මගින් හඳුනාගෙන ඇති පරිදි වෛරී ප්‍රකාශ (උදා: සියලු මුස්ලිම් වැසියන් මරා දමමු, දරුවන්වත් ඉතිරි නොකරමු, ඔවුන් සුනඛයින් යනුවෙන් පළ කළ ප්‍රකාශ) සහ ව්‍යාජ තොරතුරු (උදා: මුස්ලිම් ආපන ශාලා හිමිකරුවෙකු ආහාරවලට වඳ පෙති මිශ්‍ර කළ බවට පළ කළ ප්‍රකාශ) අදාළ නොසන්සුන් තත්ත්වයන් නිර්මාණය කිරීමට දායක වී තිබේ.

අධ්‍යයනය මගින් ලැබුණු නිර්දේශ

ශ්‍රී ලංකාව ඇතුළු ආසියානු රටවල ෆේස්බුක් සමාගමේ මානව හිමිකම් ක්‍රියාකාරීත්වය සම්බන්ධයෙන් කළ අධ්‍යයනය පිළිබදව ලිපියක් සපයමින් ෆේස්බුක් සමාගමේ මානව හිමිකම් අධ්‍යක්ෂිකා මිරැන්ඩා සිසන්ස් සහ මානව හිමිකම් ප්‍රතිපත්ති කළමනාකරු ඇලෙක්ස් වැරෝෆ්කා පවසා ඇත්තේ, තවදුරටත් මානව හිමිකම් ආරක්ෂා සදහා නිර්දේශ කිහිපයක් ඉදිරිපත් වී ඇති බවය.

මානව හිමිකම් ආරක්ෂා කිරීම වෙනුවෙන් පවතින හිඩැස් පිරවීම සදහා එම නිර්දේශ පිළිගන්නා බව ද ඔවුහු පවසති.

 112254639 4df8e8ff a4b8 45f9 b245 1c33a04883e0

අදාළ නිර්දේශ මෙසේය.

  • මානව හිමිකම් සම්බන්ධයෙන් ෆේස්බුක් සමාගමේ ආයතනික වගවීම වැඩි දියුණු කිරීම.
  • ප්‍රජා ප්‍රමිති (Community Standards) යාවත්කාලීන කිරීම සහ බලාත්මක කිරීම වැඩි දියුණු කිරීම.
  • බලයලත් තොරතුරු ප්‍රවර්ධනය කිරීම සහ අපයෝජන අන්තර්ගතයන් පැතිරීම අවම කිරීමේ වෙනස්කම් සඳහා ආයෝජනය කිරීම.
  • වාර්තා කිරීමේ (reporting mechanisms) යාන්ත්‍රණ සහ ප්‍රතිචාර දැක්වීමේ අවස්ථා වැඩි දියුණු කිරීම.
  • සිවිල් සමාජ සංවිධාන සමඟ වඩාත් නිතිපතා හා සැලකිය යුතු ලෙස සම්බන්ධ වීම.
  • අන්තර්ගතය, වැරදි තොරතුරු සහ ප්‍රවෘත්ති ශ්‍රේණිගත කිරීම පිළිබඳ ප්‍රවේශය ජනතාවට වඩා හොඳින් තේරුම් ගැනීම සදහා විනිවිදභාවය වැඩි කිරීම.
  • නිසි පරිදි මානව හිමිකම් පවත්වාගෙන යාම.

2018 මාර්තු මාසයේ සිදුවූයේ කුමක් ද?

 100278857 img 8249 2

මහනුවර ප්‍රචණ්ඩ ක්‍රියා හට ගැනුණේ පෙබරවාරි මාසයේ අග භාගයේ තෙල්දෙණිය නගරයේදී පහර කෑමට ලක් වූ දෙදරු පියෙකු මහනුවර ශික්ෂණ රෝහලේ ප්‍රතිකාර ලබමින් සිටියදී මිය යාමත් සමගය.

ඔහුට පහර දී ඝාතනය කිරීම සම්බන්ධයෙන් සැකපිට මුස්ලිම් තරුණයන් පිරිසක් අත්අඩංගුවට ගනු ලැබූහ.

ඒ සමග ෆේස්බුක් ඇතුළු සමාජ මාධ්‍ය ජාල හරහා පැතිර ගිය ඇතැම් ප්‍රකාශ ප්‍රචණ්ඩ ක්‍රියාවලට පොළඹවනසුලු බව කියා සිටි එවකට පැවති ආණ්ඩුව වහා ක්‍රියාත්මක වෙමින් එම සමාජ මාධ්‍ය ජාල මෙන් ම වයිබර් හා වට්ස්ඇප් වැනි ක්ෂණික පණිවිඩ සේවා අවහිර කිරීමට පියවර ගත්තේය.

මහනුවර ප්‍රමුඛව දිවයිනේ ප්‍රදේශ කිහිපයක ඇති වූ ප්‍රචණ්ඩ ක්‍රියා සමගින් ෆේස්බුක් ඔස්සේ වෛරී ප්‍රකාශන පළවීම වැළැක්වීම සඳහා එය ද ඇතුළුව සමාජ මාධ්‍යජාල අවහිර කළ බව ආණ්ඩුව පැවසීය.

මෙම අවහිර කිරීම් මාර්තු මස 7 වන දා සිට 16 වන දා දක්වා ක්‍රියාත්මක විය.

වෛරී ප්‍රකාශන සහ කටකතා පළකිරීම අවහිර කරන බවට ෆේස්බුක් සමාගමෙන් තහවුරු කිරීමක් ආණ්ඩුව අපේක්ෂා කළ අතර ඒ සඳහා එකඟතාව පළකර ඇති එම සමාගමේ නිලධාරීන් පිරිසක් ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණෙන බව එවකට විදුලි සංදේශ අමාත්‍යවරයා ලෙස කටයුතු කළ හරීන් ප්‍රනාන්දු සඳහන් කර තිබිණි.

"ෆේස්බුක් වැනි දේ නවත්වා තිබෙනවා. මොකද ඒ හරහා තමයි අන්තවාදීන් තමන්ගේ පණිවිඩ යවන්නේ. තමන්ගේ මතවාද ඉදිරියට ගෙන යන්නේ," යනුවෙන් එවකට පැවති ආණ්ඩුවේ කැබිනට් ප්‍රකාශක වෛද්‍ය රාජිත සේනාරත්න පැවසීය.

අලුත් සිදුවීම්

ෆේස්බුක් ඇතුළු සමාජ මාධ්‍ය හරහා ව්‍යාජ තොරතුරු සහ වෛරී ප්‍රකාශ පළ කළ බවට චෝදනා 2018 වසරෙන් පසුව ද අවස්ථා රැසකදී මතු විය.

ඒ අතරින්, 2019 අප්‍රේල් 21 වන දා එල්ල වූ පාස්කු ප්‍රහාරයෙන් පසුව ඇති වූ ප්‍රචණ්ඩ ක්‍රියා මෙන් ම කොරෝනාවෛරසය ව්‍යාප්ත වීමත් සමග සමාජ මාධ්‍ය ඔස්සේ පළ වූ කටකතා සහ ව්‍යාජ පුවත් විශේෂය.

පාස්කු ප්‍රහාරයෙන් පසුව ඇති වූ ප්‍රචණ්ඩකාරී ක්‍රියා හේතුවෙන් දින කිහිපයක් ශ්‍රී ලංකාවේ සමාජ මාධ්‍ය අවහිර කරන ලදි.

කොරෝනාවෛරසය සම්බන්ධයෙන් මෙන් ම ඉන් මිදීමේ ඖෂධ සම්බන්ධයෙන් පළ වූ අසත්‍ය තොරතුරු සම්බන්ධයෙන් පොලිසිය මෙන් ම සෞඛ්‍ය බලධාරීන් ද අවස්ථා රැසකදී අවවාද කෙරිණි. එහිදී ව්‍යාජ තොරතුරු පළ කළ බවට චෝදනා කරමින් පුද්ගලයින් කිහිප දෙනෙකු අත්අඩංගුවට ගැනීම ද සිදුවිය.

මීට අමතරව, විල්පත්තු රක්ෂිතය සම්බන්ධයෙන් ද සමාජ මාධ්‍ය ඔස්සේ විවිධ අදහස් පළ විය.

'share කිරීමට පෙර දෙවරක් සිතා බලන්න'

සමාජ ජාල ඔස්සේ පළ වන ඉහත කී ආකාරයේ සාවද්‍ය පුවත් 'share' කිරීමට පෙර දෙවරක් සිතා බැලිය යුතු බව සමාජ ජාල විශ්ලේෂක නාලක ගුණවර්ධන පවසයි.

"මේ සාවද්‍ය පුවත් පළ කරන්නේ සීමිත පිරිසක්. නමුත් එවැනි පුවත් විශාල වශයෙන් හුවමාරු වෙන්නේ (Viral) බොහෝ දෙනෙක් හරියට හිතන්නේ නැතිව 'share' කිරීම නිසයි" යනුවෙන් ඔහු සඳහන් කළේ මීට ඉහතදී බීබීසී සිංහල සේවය සමඟ අදහස් දක්වමිනි.

එසේ ම දේශපාලන අරමුණකින් ඔබ්බට ගොස් සිය සමාජ ජාල පිටු වෙත 'හිට්ස් වැඩි කර ගැනීමටත්' ඒ ඔස්සේ ලාභය වැඩි කර ගැනීමටත් උත්සහ දරන පිරිස් පිළිබඳව ද අවධානයෙන් පසුවිය යුතු බව ඔහු පැවසීය.

Comment (0) Hits: 331

හරීන් 98% ක් හරිය - සුදේශ්.එස්.කුරුවිට !

හිටපු අමාත්‍ය හරීන් ප්‍රනාන්දු පසුගිය දා මැදිරිගිරියේදී දේශපාලන රැස්වීමක් අමතමින්, කොළඹ අගරදගුරු මැල්කම් කාදිනල් රංජිත් හිමිපාණන්ගේ දේශපාලන ක්‍රියාකලාපය විවේචනය කරමින් සිදුකළ ප්‍රකාශය මේවනවිට මැතිවරණ වේදිකාව උණුසුම් කරණ මාතෘකාවක් බවට පත්වී ඇත. 
 
විසි වසරකට ආසන්න කාලසීමාවක අත්දැකීම් ඇති ස්වාධීන මාධ්‍යවේදියෙකු ලෙස, ලංකාවේ කතෝලික සභාවේ දේශපාලන හැසිරීම පිළිබඳව මා හට ඇත්තේ ඉතා සුබවාදී සහ මධ්‍යස්ථ ආකල්පයකි. නමුත් වත්මන් කොළඹ අගරදගුරු මැල්කම් රංජිත් හිමිපාණන් සම්බන්ධයෙන් ඇත්තේ ඊට හාත්පසින්ම වෙනස් ආකල්පයකි. 
 
මැල්කම් කාදිනල් රංජිත් යනු සමස්ත ලාංකීය කතෝලික සභාව නොවන බව මෙහිදී මතක් කළ යුතුව ඇත.
 
මැල්කම් කාදිනල් රංජිත් හිමි යනු රාජපක්ෂ ජුන්ටාවේම, අතකොලුවක් බව හරීන් අමුතුවෙන් කිවයුතු නැත. 
 
ඊට අදාල සාක්ෂි සහ කරුණු මා සතුව ඕනෑ තරම් ඇත. හැරත් මධ්‍යස්ථ කිතුණු පූජක පැවිදි වරුන්ගෙන් විමසුවහොත් ඇත්ත අතිසැටියෙන්ම දැන ගැනීමටද හැකිය. 
 
මැල්කම් කාදිනල් රංජිත් හිමියන්ගේ දේශපාලන භාවිතය පිළිකුල් කරමින්, කතෝලිකයින් විසින්ම පළකරන ලද වාර්තා, සමාජජාල වල ඕනෑ තරම් ඇත. 
 
හරීන් ප්‍රනාන්දු මේ ප්‍රකාශය සිදුකළ ස්ථානය සහ ස්වභාවය වැරදිය. මා 98% ක් හරි කියා ප්‍රකාශ කළේ එබැවිනි. 
 
මැල්කම් රංජිත් ට කතෝලිකයින් තුළින්ම විශාල ප්‍රතිරෝධයක් :
 
මැල්කම් රංජිත් ට කතෝලිකයින් තුළින්ම විශාල ප්‍රතිරෝධයක් ගොඩ නැගී ඇති බව හරීන් නොදන්නවා විය නොහැක. හරීන්⁣ට ඔවුන් සමග එකතු වී, මෙය කරුණු කාරණා ඇතිව, වැදගත් ආකාරයෙන් ඉදිරිපත් කරා නම්, මැල්කම් රංජිත් හිමියන්ට කටඋත්තරත් නැතිවෙනවාට සැක නැත. 
 
අවසානයේ සිදුවුයේ පොහොට්ටුවට වාසි සහගත මාතෘකාවක් නිර්මාණය වීමත්, මැතිවරණ වේදිකාවේ කියැවෙන නිශ්ථල ප්‍රකාශයක් වීමත් පමණකය. 
 
මැල්කම් රංජිත් හිමියන්ගේ ඥාති දියණියක වන රුවිනි කුරේව තානාපති සේවයට යැවීමත්, සහෝදරයෙකු අමාත්‍යාංශ උපදේශකයකු ලෙස පත් කිරීමත්, රාජපක්ෂවරුන්ට පින්සිදු වන්නට කර ගත් හැටි මීට ඉහත දී මාධ්‍ය වාර්තා වල සඳහන් ව තිබිණ.
 
එමෙන්ම 2015 ජනාධිපතිවරණයේ කතෝලික ඡන්ද පදනම මහින්දට දිනා දීම අරඹයා,  අති උතුම් පාප්වහන්සේව ලංකාවට වැඩමවා ගෙන ඒමට කටයුතු සැලසුම් කළේ ද මැල්කම් රංජිත් හිමියන්ය.
1558686802
 
පෝට් සිටි ව්‍යාපෘතියට විරුද්ධව කිතුනු සංවිධාන එකා ලෙස පෙළගැසෙද්දී මහින්දගේ උවමනාවට ඒ සියල්ල නිහඩ කළේ  මැල්කම් රංජිත් හිමියන්ය. ඒ සම්බන්ධයෙන් කොළඹ රදගුරු කාර්යාලයේ එකල මහින්ද රාජපක්ෂ හා මැල්කම් රන්ජිත් පියතුමන් සාකච්ඡා කල ආකාරය එවකට එහි සේවය කළ පියතුමෙකු විසින්ම මා සමග පවසා ඇත. 
 
හලාවත ඇන්ටනීලා, රොශේන් චානකලා සේම, රතුපස්වල කතෝලිකයින්ට රාජපක්ෂ වරුන් වෙඩිපිට වෙඩි තබා ඝාතනය කරද්දී මැල්කම් රංජිත් හිමියන් වචනයකින් හෝ විරෝධයක් පල නොකළ ද, යහපාලන රජයෙන් අදෝවාතයක් පිටවුණත් ඊට එරෙහිව මාධ්‍ය සාකච්ඡා තැබීමට පසුබට නොවිය.
 
මැල්කම් රංජිත් හිමියන්ට එජාප නායක රනිල් වික්‍රමසිංහ සමග මෙන්ම හිටපු ඇමති මංගල සමරවීර සමග කලක පටන්ම පුද්ගලික කෝන්තරයක් තිබුණු බව නොරහසකි. එම නිසා එහි වාඩුව පාස්කු ප්‍රහාරය පිටින් දමා, එජාපයට රිදවීමට මැල්කම් රංජිත් හිමියන් කටයුතු කළ ආකාරය ඉතා පැහැදිලිය.
 
හරීන්ට පමණක් ආකෝශ පරිභව කිරීම හාස්‍යට කරුණකි !
 
අගමැති රනිල් වික්‍රමසිංහට බුද්ධි තොරතුරු ඇතුලත් දැනුම් දීම තබා, පාස්කු ප්‍රහාරය සිදුවන දින දක්වා මාස 6ක් පමණ ජාතික ආරක්ෂක කවුන්සිලයට සහභාගිවීමට අවස්ථාව අහුරා තිබූ බව මැල්කම් රංජිත් හිමියන් හොදින්ම දන්නා කාරණයකි. 
 
නමුත් විමල් වීරවංශ, මහින්ද රාජපක්ෂ ඇතුළු සියළු ප්‍රභූවරුන්ට එම ලිපිය ලැබී ඇති බව ප්‍රසිද්ධියේ ප්‍රකාශ කරද්දීත්, මහින්ද යාපලා , තමන්ද ඒබව දැන සිටි බව ප්‍රසිද්ධියේ ප්‍රකාශ කරද්දීත්, මැල්කම් රංජිත් හිමියන්, හරීන් ප්‍රනාන්දුට පමණක් ආකෝශ පරිභව කිරීම හාස්‍යට කරුණකි. 
 
සහරාන් ඇතුළු අන්තවාදීන් සියයකට වැඩි ප්‍රමාණයක්,  2007- 2008 රාජ්‍ය බුද්ධි සේවයට බඳවාගෙන, වැටුප් ගෙවා පෝෂණය කර ඇති බව දැන් කරුණු ඇතුව ඔප්පු වී තිබියදීත්, ඔවුන් පෝෂණය කළ රාජපක්ෂවරුන්ට වචනයක් හෝ පැවසීමට මැල්කම් රංජිත් හිමියන් ඉදිරිපත් නොවන්නේ ඇයි ?
 
දේශපාලන සිරකරුවන් ලෙස, උතුරේ සිවිල් වැසියන් දහස් ගණනක් තවමත් සිරගෙවල් වල අපා දුක් විඳිද්දීත්, තම දුවා දරුවන් හා නෑ හිතමිතුරන්, දෙමාපියන් අහිමිව කඳුළු සළණ ජනතාව දහස් ගණනක් සිටිත්දීත්, යුධජයග්‍රණ  සමරුවේ ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්ෂ සමග ඉදිරියෙන්ම සිට ගත්තේද මැල්කම් රංජිත් හිමියන්ය.
 
උදම් ඇණීමට යොදාගෙන අති උදාන වාක්‍ය !
 
දැං සමාජජාල වල මැල්කම් රංජිත් හිමියන් ගැන උදම් ඇණීමට යොදාගෙන අති උදාන වාක්‍ය වන්නේ " ලේ විලක් වීමට ගිය රට, බේර ගත්තේ මැල්කම් රංජිත් හිමියන්"  ලෙස කියාය. 
 
මේ පිළිබඳව මා පාස්කු ප්‍රහාරයෙන් පසුව, එම පීඩාවට පත් ජනතාව වෙනුවෙන් සක්‍රියව දායක වූ පියතුමෙකුගෙන් විමසූ විට කිව්වේ අපූරු කතාවකි. 
 
මිනිස්සුන්ව මෙල්ල කරේ සහ ඒ හික්මීම ඇති කරන්න ඇත්තටම දිවා රෑ නැතුව, කෑමක් බීමක් නැතුව වෙහෙස මහන්සි වෙච්ච, පූජක වරු සහ සිස්ටර් ලා සිය ගාණක් ඉන්නවා. කව්රුත් කියලා නෙමෙයි ඒ අය ඒ සේවාව කරේ. ඒ මිනිස්සුන්ට තමයි ඒකෙ සම්පූර්ණ ගෞරවය යන්න ඕනෙ. මෙතුමා මාධ්‍ය ඉස්සරහට ඇවිත් හැමදාම සංදර්ශන දානවා. 
 
අපේ සභාවේ ප්‍රසිද්ධියේ නායකත්වය විවේචනය කරන්නෙ නෑ සාමාන්‍යයෙන්, නමුත් පියතුමන්ලා බහුතරයගෙන් ඇහුවොත් ඕක තමයි යථාර්ථය. මෙයා ගිය ආණ්ඩුව ප්‍රසිද්ධියේ විවේචනය කරලා, දැං පාස්කු සිද්ධියට මේ ආණ්ඩුව ඇතුලෙ ඉන්න අය තමයි වගකියන්න ඕනෙ කියලා සාක්ෂි ඔප්පු උනාට පස්සේ , වෙන වෙන පියතුමන්ලාට කියලා ප්‍රකාශ නිකුත් කරවනවා. අර බළල්ලු ලවා කොස් ඇට බාවනවා කියන්නෙ ඕකට.
 
එයා කියනවා පාස්කු ප්‍රහාරය පිළිබඳව පත්කළ ජනාධිපති කොමිසමේ දැං ක්‍රියාකලාපය ගැන සතුටුයි ලු. එහෙනං අහන්න තියෙන්නේ ඇයි මෛත්‍රිපාලව අත්අඩංගුවට ගන්නෙ නැත්තෙ කියලා, එයාව ගත්තා නම් හැමදේම එළිය⁣ට එනවා. අපි එළියට බැහැලා සාධාරණත්වය වෙනුවෙන් සටන් කරන්න ලෑස්තියි , නමුත් ඒක කරන්න දෙන්නෙ නැත්තෙ එයාම තමයි, මොකද එහෙම උනොත් එයාගෙ දේශපාලන සගයින්ට බලය නැති වෙනවා කියලා එයා දන්න නිසා. මට එක විශ්වාසයක් තියෙනවා , අපේ දෙවියන් වහන්සේ හරි වෙලාවට මේ හැම එකටම උත්තර දෙනවා. 
 
අවසානයට කිවයුත්තේ , මහානායකලාගේ සිට අපේ බෞද්ධ සංස්ථාව සේම, වර්තමානයේ මැල්කම් රංජිත් වැන්නවුන් නියෝජනය කරන කතෝලික සංස්ථාවද , දේශපාලන වන්දනාවේ යන තවත් එක් දූෂිතම සංස්ථා වලින් එකක් පමණක් බවයි. 
(සුදේශ්.එස්.කුරුවිට)
Comment (0) Hits: 587

කොවිඩ් 19 පාලනයට : ප්‍රජා වෛද්‍ය විශේෂඥ සංගමයේ දෙවැනි ප්‍රකාශය මෙන්න !

කොවිඩ්-19 වසංගතයේ ශ්‍රී ලංකාව තුල වර්තමාන තත්ත්වය පාලනය කිරීම සඳහා යොදාගත හැකි ක්‍රමෝපායයන් පිලිබඳ යෝජනා මාලාව මැයෙන් ශ්‍රී  ලංකා ප්‍රජා වෛද්‍ය විශේෂඥ වෛද්‍යවරුන්ගේ සංගමය නිකුත්කළ ප්‍රකාශනයේ දෙවැන්න මේ වන විට ප්‍රසිද්ධ කර ඇත.

එම  දෙවන ප්‍රකාශය - 2020 අප්‍රේල් 9 මාධ්‍ය වෙත යොමුකර තිබූ අතර එය පහත දැක්වෙයි. 

 සෞඛ්‍ය අමාත්‍යංශය ඇතුළු ශ්‍රී ලංකා ආණ්ඩුව විසින් රට තුල ඇති වී ඇති කොවිඩ් 19 වසංගතය පාලනය කිරීම පිණිස ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ නිර්දේශයන් වලටද අනුගතව, ‘මුළු ආණ්ඩුව’ සහ ‘මුළු  ප්‍රජාවම’ යන ප්‍රවේශයන් භාවිතයෙන් දැනට ගෙන යනු ලබන විද්‍යාව සහ නීතිය පදනම් කරගත් ක්‍රියාමාර්ග  ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජා වෛද්‍ය විශේෂඥ වෛද්‍යවරුන්ගේ සංගමය විසින් අනුමත කරනු ලබයි.

ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රජා සෞඛ්‍ය පද්ධතියේ සියලු තානාන්තර හරහා රාජකාරි ඉටු කරන, එනම් මුලික මට්ටමේ මහජනතාව සමඟ ගැවසෙමින් කටයුතු කරන මහජන සෞඛ්‍ය පරීක්ෂක සහ පවුල් සෞඛ්‍ය සේවිකාවන්ගේ සිට ඉහලම මට්ටමේ තාක්ෂණික දැනුම සහිත ප්‍රජා වෛද්‍ය විශේෂඥ වෛද්‍යවරුන්, මහජන සෞඛ්‍ය ප්‍රතිපත්ති සම්පාදකයින් සහ පරිපාලකයින් ඇතුළු මුළු මහත් සියල්ලන්ම විවිධ විෂයාංශ හරහා විවිධ මට්ටමින් සපයනු ලබන සක්‍රිය සහ අද්විතීය සේවාවන් දැනට රට තුල ඇති වී ඇති මෙම වසංගත තත්ත්වය මේ අන්දමින් පාලනය කිරීම සඳහා ඉමහත් ලෙස ඉවහල් වී ඇති බව අප සංගමය පෙන්වා දීමට අදහස් කරන්නෙමු. එමෙන්ම අතරින් පතර ස්වල්ප වශයෙන් වාර්තා වූ වගකීම් විරහිත හැසිරීම් කිහිපයක් හැරුණු කොට, කොවිඩ්-19  වසංගතය මැඩපැවැත්වීමට දියත් කරන ලද සමාජ දුරස්ථකරණය ඇතුළු අනෙකුත් ක්‍රියාමාර්ග සඳහා මහජනතාවගෙන් ලැබුණු සහයෝගය ද  ප්‍රශස්ත මට්ටමක පැවතුනි. මෙම තත්ත්වය තව දුරටත් යහපත් මට්ටමින් පවත්වාගෙන යෑම සඳහා දැනට ගෙනයනු ලබන  මහජන සෞඛ්‍ය ක්‍රියාමාර්ග මෙම ගම්‍යතාවයෙන්ම පවත්වා ගැනීම අවශ්‍ය වේ.  

imageරූපය 1:  ශ්‍රී ලංකාව තුල තහවුරු කරන ලද කොවිඩ්-19 රෝගීන් සංඛ්‍යාව

 2020 අප්‍රේල් 8 වන දින වනවිට ශ්‍රී ලංකාව තුල තහවුරු කරන ලද කොවිඩ්-19 රෝගීන් සංඛ්‍යාව 185ක් ලෙසත් මරණ 7 ක් ලෙසත් වාර්තා වුනි (රූපය 1). මේ වනවිට අප රට, පවුල් (family clusters) හෝ ග්‍රාමීය (village clusters) පොකුරු රෝගීන්  වාර්තා වන වසංගතයේ තෙවන අදියරේ සිටී. මීළඟ වසංගත අවධියට එළඹී පසු රට තුල කොවිඩ්-19 වසංගතය පාලනය සහ රෝගීන් ඇතිවීම වලක්වාගැනීම ඉතා අපහසු කාර්යයක් වන බැවින්, ශ්‍රී ලංකාව සිව්වන අවධිය හෙවත් සමාජගත සම්ප්‍රේෂණය (community transmission) වෙත එළඹීම වැලැක්වීම සඳහා ගතහැකි ක්‍රමෝපායයන් ක්‍රියාත්මක කිරීමට මේ වනවිටත් සියලු ප්‍රයත්නයන් දරා ඇත.

සමහරක් ආසියාතික රටවල් සමග ශ්‍රී ලංකාවේ රෝගීන් වාර්තා වීම රූපය 2 හි දක්වා ඇත.

image.png

 

රූපය 2:  තෝරාගත් ආසියාතික රටවල එකතු කල තහවුරු කරන ලද කොවිඩ්-19 රෝගීන් සංඛ්‍යාව

වසංගත වක්‍රය පැතලි කිරීම සදහා ශ්‍රී ලංකාව දැනට සාර්ථක ලෙස ක්‍රියාමාර්ග ගෙන ඇති බව පෙනේ. එහෙත් රටක වසංගතය මැඩලීමේ සාර්ථකත්වය වඩාත් නිවැරදිව නිර්ණය කළ හැකි වන්නේ රටේ ස්වභාවය සහ විශේෂිත වූ තත්ත්වයන් සහ ජනගහණයේ මිලියනයකට සිදු කර ඇති කොවිඩ් 19 පරීක්ෂණ ගණන වැනි නිර්ණායක සමග සැසදීමෙනි. මේ සදහා කොවිඩ් 19 වසංගත තත්වය පිළිබදව නිරන්තරයෙන් අවධානයෙන් සිටීමත් කාලීනව ප්‍රගතිය සමාලෝචනය කිරීමත් අත්‍යවශ්‍යවේ.

ශ්‍රී ලංකාවේ මහජන සෞඛ්‍ය  උන්නතිය පිළිබදව ප්‍රමුඛතම වෳත්තික සංවිධානය වන ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජා වෛද්‍ය විශේෂඥ වෛද්‍යවරුන්ගේ සංගමය විසින් කොවිඩ් 19 වසංගතය පාලනය සදහා පහත සදහන් යෝජනා / ක්‍රමඋපායයන් නිර්දේශ කෙරේ.

 1. ජාතික මට්ටමින්  සහ පළාත් මට්ටමින්  වසංගත ප්‍රතිචාරය  සමායෝජනය කිරීම

ජාතික මට්ටම සහ බිම් මට්ටම අතර එලදායී සම්බන්ධීකරණය වසංගතය පාලනය කිරීම සදහා මුලික අවශ්‍යතාවයකි. විවිධ විශේෂඥ කණ්ඩායම් සහ සෞඛ්‍ය නොවන කාර්ය මණ්ඩල මේ සදහා දායකත්වය සපයන බැවින් මෙම ක්‍රියාදාමයේදී අභියෝග රැසකට මුහුණ දීමට සිදුවිය හැක. දැනට යෝජනා කර ඇති නිර්දේශ ක්‍රියාත්මක කිරීමේදී ජාතික සහ පළාත් මට්ටමේ ගැටළු සහගත තත්වයන් අප නිරීක්ෂණය කර ඇත. ඇතැම් විට ඉහළ  මට්ටමේ පාර්ශ්වකරුවන් මෙම ක්‍රියාදාමයට නිසි පරිදි අනුගත වීමක් නොපෙන්වන අතර බිම් මට්ටමේදී ද අදාළ මාර්ගෝපදේශයන් නිලධාරීන් විසින් අනුගමනය නොකරන විවිධ අවස්ථා වාර්තා වී ඇත.

එබැවින් ජාතික මට්ටමේ සහ බිම් මට්ටමේ කණ්ඩායම් අතරත්, රෝග ප්‍රතිකාර සහ නිවාරණ කාර්ය මණ්ඩල අතරත්, මේ එක් එක් කාණ්ඩයේ අනු කාණ්ඩ අතරත් වඩාත් එලදායි සම්බන්ධීකරණයක් ඇති කිරීම සදහා නැවත පසු විපරමක් අත්‍යවශ්‍ය බව අවධාරණය කරමු.

2. පරික්ෂා කරනුපරීක්ෂා කරනුපරීක්ෂා කරනු (සැමවිටම පරීක්ෂා කරනු) - යන ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ ක්‍රමෝපාය අනුගමනය කරන්න.

ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය අවධාරණය කරන පරිදි යම් රටක් විසින්; රෝගය ඇතැයි සැක සහිත පුද්ගලයන් සොයා ගැනීම, පරීක්ෂණ මගින් රෝගය ඇත්දැයි තහවුරු කර ගැනීම, නිසි ලෙස ප්‍රතිකාර කිරීම, අන් අයට රෝගය බෝ නොවන පරිදි වෙන්කර තැබීම, ඔවුන් ඇසුරු කළ අය සොයා නිරෝධායනය කිරීම, රෝගය පාලනය සඳහා නිවැරදි ප්‍රතිචාර දැක්වීමට ප්‍රජාව යොමුකරවීම යන ක්‍රියාවලියන් නිසි පරිදි සිදු කරන්නේ නම්, එම ආසාදිත පුද්ගල රෝගීන් පොකුරු ඇති වීමත්, එම රෝගීන් පොකුරු හරහා ප්‍රජාව තුළ රෝගය සම්ප්‍රේෂණය වීමත් වළකාගත හැකිය.

කොවිඩ් - 19 වෛරස පරීක්ෂණ කිරීමේ එක් මූලික අරමුණක් වනුයේ රෝග ලක්ෂණ නොපෙන්වන නමුත් රෝගය අන් අයට බෝ කළ හැකි ආසාදිත රෝග වාහකයන් හඳුනාගෙන, ඔවුන් වෙන් කොට තැබීම මගින් නොදැනුවත්වම ඔවුන් හරහා අන් අයට රෝගය බෝ වීම වැළැක්වීමයි. සිංගප්පූරුව හා දකුණු කොරියාව යන රටවලින් ලබා ගත හැකි සාක්ෂි හා අත්දැකීම් වලට අනුව ඉතා දැඩි එසේත් නැතිනම් "ආක්‍රමණශීලී" ලෙස රෝගය සඳහා පරීක්ෂණ සිදුකිරීමේ ක්‍රමවේදයක් අනුගමනය කිරීමෙන් වසංගත වක්‍රය පැතලි කරගත හැකි බව එනම් රෝගය පැතිර යෑමේ වේගය අඩාල කර ගත හැකි බව පෙනීයයි. ශ්‍රී ලංකාව ට අදාලව තත්ත්වය සලකා බැලීමේදී ඉහත කී පරිදි රෝග ලක්ෂණ පෙන්වන රෝගීන් මෙන්ම රෝග ලක්ෂණ රහිත වාහකයක් හඳුනා ගතහොත්, ඇඳිරිනීතිය පැනවීම, ගමනාගමනය සීමා කිරීම වැනි දැඩි ක්‍රියාමාර්ග වලට යොමුවීමේ අවශ්‍යතාවය අවම කර ගත හැක.

වසංගතය සම්බන්ධයෙන් ප්‍රතිචාර දැක්වූ මුල් අවධියේදී  කොවිඩ් 19 පරීක්ෂණයට යොමු විය යුත්තේ කවුරුන්දැයි යන්න පිළිබඳව වඩාත් සීමාකාරී එසේත් නැත්නම් දැඩි නිර්නායකයන් ශ්‍රී ලංකාව විසින් අනුගමනය කරනු ලැබිණි.  නමුත් වසංගත තත්ත්වය ක්‍රම ක්‍රමයෙන් විකාශනය වන අවස්ථාවක මෙම මන්දගාමී පරික්ෂා කිරීමේ ක්‍රියාවලිය සහ පරීක්ෂණ සිදුකිරීමේ හැකියාව සීමාසහිත වීම නිසා, වසංගතය පාලනය කිරීමට සිදු කෙරෙන ක්‍රියාවලියට බාධා පැමිණවිය හැකිය. අපට පෙනී යන පරිදි මෙසේ රීක්ෂණ සිදු කිරීමේ ක්‍රියාවලිය වඩා තීව්‍ර ලෙස කිරීමට බාධාවන් වී ඇත්තේ විවිධ යටිතල පහසුකම්,  සැපයුම් හා සේවාවන් ගේ ඇති ගැටලුය. FDA ජාත්‍යන්තර ප්‍රමිතිය සහිත පරීක්ෂණ කට්ටල සපයා ගත හැකිනම්, මෙම රෝගය සඳහා සඳහා සිදුකරන RT PCR පරීක්ෂණය සිදුකළ හැකි GeneXepert නැමැති යන්ත්‍රය සහිත පර්යේෂණාගාර බොහෝ ගණනක් දිවයින පුරා පැවතිය ද දැනට එම පරීක්ෂණය සිදුකරනු ලබන්නේ මධ්‍යස්ථාන හතක පමණි (වෛද්‍ය පර්යේෂණායතනය, මහනුවර ශික්ෂණ රෝහල, අනුරාධපුර ශික්ෂණ රෝහල, කරාපිටිය ශික්ෂණ රෝහල, රාගම ශික්ෂණ රෝහල, ජාතික බෝවන රෝග ආයතනය හා ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර විශ්වවිද්‍යාලය).

මේ සම්බන්ධයෙන් අප ගේ යෝජනා වනුයේ:

  1.  තාක්ෂණික විශේෂඥ මණ්ඩලයක් මගින් රෝගය ඇති බවට සැක සහිත පුද්ගලයන් හා ඇසුරු කළ අය වඩාත් වැඩි ගණනක් පරීක්ෂණයට ලක්කල හැකි පරිදි පරීක්ෂණය සඳහා සුදුසුකම් ලැබීමේ නිර්ණායකයන් වඩා පුළුල් කළ යුතුය. එලෙසම පරීක්ෂණයට ලක්කළ යුතු පුද්ගලයින්ගේ පැහැදිලි ප්‍රමුඛතා ක්‍රමවේදයක් සහිතව සංශෝධනය කළ යුතුය.
  2.  ස්වේච්ඡාවෙන් ඉදිරිපත් වීමට කැමති අනෙකුත් රෝහල් වල සේවයේ නියුතු වෛද්‍ය රසායනාගාර තාක්ෂණික නිලධාරීන් හා RT PCR පරීක්ෂණය පිළිබඳ අත්දැකීම් ඇති, GeneXepert යන්ත්‍ර සහිත රසායනාගාර  වල සේවයේ නියුතු විද්‍යාඥයන් ගේ සේවය ලබාගැනීම.
  3.  ඉහත කී GeneXepert යන්ත්‍ර යොදාගෙන වෛද්‍ය පර්යේෂණායතනය තුළ වඩා විශාල රසායනාගාරයක් පිහිටුවා එහි සේවය සඳහා ස්වේච්ඡාවෙන් ඉදිරිපත් වන වෛද්‍ය රසායනාගාර තාක්ෂණික නිලධාරීන් හා ඉහත කී විද්‍යාඥයන් යෙදවීම.
  4.  එකවර පරීක්ෂාකල හැකි පුද්ගලයන්ගේ සංඛ්‍යාව ඉතා විශාල ලෙස ඉහළ දැමිය හැකි ක්‍රමවේදයක් වන නියැදි එකට දමා පරික්ෂා කිරීමේ ක්‍රමවේදය (Pooled sampling) PCR පරීක්ෂණය සඳහා යොදා ගැනීම.
  5.  ප්‍රතිදේහජනක (Antigen) හා ප්‍රතිදේහ (Antibody) ක්ෂණික පරීක්ෂාවන් යොදා ගැනීමේ විද්‍යාත්මක භාවය හා ශක්‍යතාවය පිළිබඳ සොයා බැලීම

යෝජිත සංශෝධන මඟින් පරීක්ෂණ නිර්නායකයන් ලිහිල් කිරීමත් සමග ඉහළ යා හැකි පරීක්ෂණ සංඛ්‍යාව හා සමගාමීව පරීක්ෂාවට ලක්වන කණ්ඩායම් වල ප්‍රමුඛතාවය තීරණය කිරීමේ ක්‍රමවේදයක් සැකසිය යුතුය. තවද පරීක්ෂණය මගින් හඳුනා ගැනෙන රෝගීන්ගෙන් රෝහල් පිරී යෑම වැළැක්වීම සඳහා වෙනත් විකල්පයන් සලකා බැලිය යුතුය. මෙසේ හඳුනා ගැනෙන රෝග ලක්ෂණ රහිත පුද්ගලයන් හා සුළු රෝග ලක්ෂණ සහිත පුද්ගලයන් සඳහා ස්වයං නිරෝධායනය හෝ වෙනම නිරෝධායන මධ්‍යස්ථානයන් ඇති කිරීම සලකා බැලිය හැක.

3. වසංගතයේ විකාශනය පිළිබඳව විද්‍යාත්මක පුරෝකථන

 මෙම වසංගතය සඳහා දක්වන ප්‍රතිචාරයේදී මූලික අවශ්‍යතාවයක් වනුයේ වසංගතයේ ඉදිරි හැසිරීම පිලිබද හැකිතාක් දුරට නිවැරදි පුරෝකතනයක් එසේත් නැතිනම් අනාවැකි ලබාදිය හැකි, ශ්‍රී ලංකාවට ආවේණික වූ තත්ත්වයන් හා දත්ත මත පදනම් වූ මොඩලයකි. එමගින් ජනතාව තුළ පවතින දැවෙන ප්‍රශ්නයක් වන "මෙම වසංගතය කවදා කෙලෙසක අවසන් වේද?" යන පැනයට පිළිතුරක් ලබාදිය හැක. වසංගතයට මුහුණදීමේ කාර්යයේ ප්‍රධාන කොටස් කරුවකු හැටියට ශ්‍රීලංකාවට ආවේණික වූ දත්ත මත පදනම් වූ මොඩලයක් ආධාරයෙන් වසංගතයේ ඉදිරි හැසිරීම පිළිබඳව නිවැරදි අවබෝධයක් ලබාදීමේ වගකීම ප්‍රජා වෛද්‍ය විශේෂඥ වෛද්‍යවරුන් වෙත පැවරේ. මේ සම්බන්ධයෙන් අපගේ නිර්දේශය වනුයේ, විවිධ ක්ෂේත්‍රයන්හි විශේෂඥතාවයක් සහිත පුද්ගලයන්ගෙන් සැදුම්ලත් මණ්ඩලයකට මෙම කාර්යය භාර කොට ශ්‍රී ලංකාවේ නිවැරදි දත්ත යොදා ගනිමින් එවැනි මොඩලයක නිරවද්‍යතාවය තහවුරු කලයුතු බවයි. ඉන්පසු එම මොඩලය අදාළ වෘත්තීයවේදී කණ්ඩායම් මගින් තවදුරටත් දියුණු කොට වසංගත ප්‍රතිචාර ක්‍රියාවලිය සැලසුම් කිරීමේදී යොදා ගත යුතු බව අප සංගමය තව දුරටත් යෝජනා කරයි.

දැනට පවතින වාතාවරණය අනුව මෙම වසංගතය සම්බන්ධ දත්ත, ඒවා අර්ථවත්ව භාවිතා කිරීමට හැකිවන පරිදි පහසුවෙන් ලබාගත හැකි තත්ත්වයක් නොමැත. වසංගතය අවසාන වූ පසු දත්ත නිකුත් කිරීම මගින් අපේක්ෂිත ප්‍රතිඵල අත් කර ගැනීමට නොහැකි වනු ඇත. වසංගතය සම්බන්ධයෙන් ශ්‍රී ලංකාව මුහුණදෙන යථා තත්ත්වය නිවැරැදිව තේරුම් ගැනීම සඳහා පරිපූර්ණ වසංගතවේදී පරීක්ෂණයක් ආරම්භ කිරීම වැදගත් වේ.

ජාතික තලයේ එක් රැස් කරන දත්ත, ශ්‍රී ලංකාව තුළ මෙම රෝගයේ බෝවීමේ ප්‍රවණතාව, රෝගය ඉස්මතු විය හැකි විවිධ ආකාර, රෝගයේ සායනික චර්යාව, රෝගය සඳහා කරන පරීක්ෂණවල ප්‍රතිඵල, වැනි මෙතෙක් හරිහැටි හඳුනා නොගැනුණු, රෝගයේ විවිධ පැතිකඩයන් නිර්ණය කර ගැනීමට යොදා ගැනීම තුලින් එම දත්ත වසංගත ප්‍රතිචාර ක්‍රියාවන් සඳහා යොදාගත යුතු බව ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජා වෛද්‍ය විශේෂඥ වෛද්‍යවරුන්ගේ සංගමය තරයේ විශ්වාස කරයි.

එලෙස ගණනය කරනු ලබන වසංගතයේ විවිධ අවධීන් සඳහා අදාළ R0 සහ  Rt වැනි නිර්නායකයන් ඇතුළු අනෙකුත් අර්ථ නිරුපනයන් මගින්, කොවිඩ් 19 ට අදාළ  රෝගී භාවය නිර්වචනය සංශෝධනය කිරීම,  පරීක්ෂණ සඳහා නිර්නායකයන් තීරණය කිරීම සහ ඉදිරි සැලසුම් සකස් කිරීම වැනි කාර්යයන් සඳහා මග පෙන්විය හැක. දත්ත විශ්ලේෂණය, පුරෝකථනයන් ලබාදීම හා රෝග නිවාරණ ක්‍රමවේදයන් සකස් කිරීම සඳහා රෝගය සම්බන්ධ නිවැරදි හා සම්පූර්ණ පුද්ගල මට්ටමේ දත්ත,  තාක්ෂණික විශේෂඥයන් වෙත ලබාදිය යුතු බව අවධාරණය කරමු. පරිපුර්ණ සම්පත් දායකයින්ගෙන් සමන්විත විද්වත් සංගමයක් ලෙස දත්ත විශ්ලේෂණය, අවශ්‍ය පරිදි සාක්ෂි ගොඩනැගීම වැනි කාරණා සඳහා අපගේ විශේෂඥතාවය නිල වශයෙන් ලබාදීම මගින්,  දේශීය වශයෙන් පැනනැගී ඇති තත්ත්වයන්ට ප්‍රතිචාර දැක්වීමට හා ගැටළුකාරී අවස්ථා නිරාකරණය කරගැනීම ආධාර කිරීම හා සාක්ෂි මත පදනම් වූ උපදෙස් ලබාදීම මගින් විශේෂ කාර්යසාධක බලකාය වෙත අපගේ සහාය ලබාදීමට අපට හැකියාව ඇති බව ප්‍රකාශ කරමු.

4. අපේක්ෂිත අවස්ථා පදනම් කරගත් ප්‍රවේශය 

 මෙමගින් අදහස් කෙරෙන්නේ වසංගතය සම්බන්ධයෙන් ඉදිරියේදී ඇතිවිය හැකි විවිධ තත්ත්වයන්ට අනුරූපව එයට ප්‍රතිචාර දැක්වීමේ ක්‍රමවේදය තීරණය කිරීමයි. අප සංගමයේ නිරීක්ෂණය වන්නේ ගැටළු එනතුරු සිට ක්ෂණිකව කළමණාකරණ කිරීමේ ක්‍රමවේදයක් මගින් පමණක් දිගුකාලීන වශයෙන් මෙම අර්බුදයට සාර්ථක විසඳුමක් ලබාගත නොහැකි බවයි. ඒ වෙනුවට අප ඉහත සඳහන් කළ ආකාරයේ අපේක්ෂිත අවස්ථා පදනම් කරගත් මොඩලයක් ආධාරයෙන් ලබාගත හැකි පුරෝකථන මත පදනම් වෙමින් ඇතිවිය හැකි, වසංගතයේ විවිධ අවස්ථාවන්ට අනුරූප වන පියවරයන් අනුගමනය කළ යුතුය. අනාගතයේ ඇති වීමට වඩාත් සම්භාවිතාවයක් ඇති තත්ත්වයන් විද්‍යානුකූලව නිර්ණය කොට කල්තබා ඒ සඳහා මුහුණ දෙන ක්‍රමවේදයන් ඇති කළ යුතුය.

අවස්ථාව 1   -ප්‍රජාව තුළ රෝගය සම්ප්‍රේෂණය වෙමින් රෝගීන්ගේ සංඛ්‍යාව ඉතා විශාල ලෙස ඉහළ යෑම හා රෝග වැළැක්වීමේ  ක්‍රමවේදයන් ගේ පාලනයේ සීමා ඉක්ම යෑම (ඇතිවිය හැකි නරකම තත්ත්වය මෙයයි)

අවස්ථාව 2   -දැන් පවත්නා පරිදි සෞඛ්‍ය සේවා පද්ධතියට බරක් නොවෙමින් අතරින් පතර රෝගීන් වාර්තා වීම.

අවස්ථාව 3   -සෞඛ්‍ය කාර්ය මණ්ඩලය වල අය රෝගී වීම හා සැපයුම් පහත වැටීම නිසා සෞඛ්‍යය පද්ධතියේ හැකියාව එසේත් නැතිනම් ධාරිතාව පහත වැටීම

අවස්ථාව 4   -වසංගතයේ දෙවැනි රැල්ලක් ඇති වීම

5.  මුඛ ආවරණ පැළඳීම සඳහා පැහැදිලි මාර්ගෝපදේශකත්වය

 මෙම වෛරසය ආසාදිත නමුත් රෝග ලක්ෂණ නොපෙන්වන / හෝ රෝග ලක්ෂණ ඇතිවීමට පෙර  පුද්ගලයින් සමඟ ලඟින් ඇසුරු කිරීම මගින්ද පැතිරිය හැකිබව දැන් සොයාගෙන ඇත. මුඛ ආවරණ පැළඳීම හරහා සාධනීය ප්‍රතිඵල ලබාගත හැකි බව සමහර රටවල් පෙන්වා දී ඇතිමුත්, රෝගය බෝවීම වැළැක්වීමේ ක්‍රමවේදයක් වශයෙන් මුහුණු ආවරණ පැළඳීම සමස්ත ප්‍රජාවටම නිර්දේශ කිරීම පිළිබඳව විවාද පවතී. සමස්ත ජනතාවට ම මුඛ ආවරණ සැපයීමේ ඇති ගැටලු හා මුඛ ආවරණ අත්‍යවශ්‍ය සෞඛ්‍ය සේවකයන් සඳහා ඒවා හිගවීමට ඇති හැකියාවද මෙම විවාදයන්ට පාදක වී තිබේ. මුඛ ආවරණ පැළඳීම තමුන්ගේ අභිමතය පරිදි සිදුකල යුතු අතර  එය අමතර සෞඛ්‍ය ආරක්ෂණ ක්‍රමවේදයක් ලෙස පමණක් අවධාරණය කළ යුතු බව ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජා වෛද්‍ය විශේෂඥ වෛද්‍යවරුන්ගේ සංගමයේ අදහසයි.

තවද ශ්‍රී ලංකාව තුළ ඇති තත්ත්වයන්ට ගැළපෙන පරිදි මුඛ ආවරණ පැළඳීම පිළිබඳව නිර්දේශ සැපයීම, අදාල විශේෂඥ සංගම් හා ආයතන මගින් දැනට ඇති දත්තයන් හා මාර්ගෝපදේශයන්  සාමූහිකව සමාලෝචනය කිරීමෙන් අනතුරුව සිදු කළ යුතුය.

මුඛ ආවරණ පැළඳීම සම්බන්ධයෙන් දැඩි ස්ථාවරයක නොසිට වඩා නිශ්චිතව පණිවිඩ මහජනයා වෙත ලබාදීම සඳහා,  විශේෂයෙන්ම ශල්‍ය නොවන සාමාන්‍ය මුඛ ආවරණ (ගෙදරදී සාදාගත් රෙදි  මුඛ ආවරණ ඇතුළු)  භාවිතය පිළිබඳව ඇති සාක්ෂි සලකා බලා එවැනි මුඛ ආවරණ සෞඛ්‍යාරක්ෂිත ලෙස භාවිතා කළ හැකි අන්දම මෙම සමාලෝචනයේදී හඳුනාගත යුතුය.

6. ස්වයං නිරෝධායනය සහ මධ්‍යස්ථානයන්හි  නිරෝධායනය

ඇතැම් අවස්ථාවල, ස්වයං නිරෝධායනය සිදුකිරීමේදී, ඒසඳහා ඇති උපදෙස් පිලිබඳ ප්‍රජාව අනුගත නොවීම විශාල අභියෝගයක් වන අතර එමගින් ඍණාත්මක ප්‍රථිපල ලබා දෙයි. එවැනි අවස්ථාවලදී ප්‍රදේශයේ සෞඛ්‍ය වෛද්‍ය නිලධාරී හෝ මහජන පරීක්ෂකවරයා විසින් වගකීමෙන් කටයුතු නොකරනු ඇතැයි නිගමනය කරනු ලබන්නන්  නිරෝධායන මධ්‍යස්ථානයක නිරෝධායනයට ලක් කිරීම සලකා බැලිය යුතුය.

තවද, වෛරසයට නිරාවරණය වූ පුද්ගලයා ජිවත්වන නිවස ස්වයං නිරෝධායනයට ප්‍රමාණවත් නොවන ඉතා කුඩා වපසරියකින් යුතු නිවසක් නම් අදාල පුද්ගලයා සහ ඔහුගේ පවුලේ සියලුම දෙනා නිරෝධායන මධ්‍යස්ථානයක නිරෝධායනයට ලක්කළ යුතුය. මේ අවස්ථාවේදී තනි පුද්ගලයෙකු හෝ සුළු පිරිසකගේ පුද්ගලික නිදහස ගැන නොව  සමස්ත ශ්‍රී ලංකා වාසීන්ගේ සුබසිධිය  ගැන සිතා කටයුතු  කළ යුතුබව ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජා වෛද්‍ය විශේෂඥ වෛද්‍යවරුන්ගේ සංගමයේ විශ්වාසයයි. පිහිටුවන ලද නිරෝධායන මධ්‍යස්ථානවල පවත්නා ක්‍රියාවලිය වැඩිදියුණු කිරීම සඳහා සෞඛ්‍ය දෙපාර්තමේන්තුවේ සහ ත්‍රිවිධ හමුදාවේ ප්‍රජා සෞඛ්‍ය  විශේෂඥයන් අතර සම්බන්ධීකරණය තවදුරටත් ශක්තිමත් විය යුතුය. 

7.  කොවිඩ් 19 රෝගීන් සඳහා සත්කාරය

කොවිඩ් 19 රෝගීන්ට අවශ්‍ය ප්‍රතිකාර කිරීමේදී ඉහළම මට්ටමේ තීරණ ගැනීම අත්‍යවශ්‍යයි. විශේෂිත කණ්ඩායම් (උදා. මාතෘ සහ නව ජන්ම සහ  වයෝවෘද්ධ පුද්ගල) සඳහා සත්කාරය පිලිබඳව ප්‍රමුඛතාවය ලබාදිය යුතුය. පළපුරුදු ජ්‍යෙෂ්ඨ වෛද්‍යවරුන් කොවිඩ් 19 රෝගීන් සඳහා ප්‍රතිකාර ලබාදිය යුතු අතර ඒසඳහා අවශ්‍ය උපකරණ සහ  අනෙකුත් ද්‍රව්‍යයන් නොඅඩුව ලබාදිය යුතුය.

එසේම, රෝගයෙන් සුවය ලැබූ පුද්ගලයන්  සහ වාර්තා වී ඇති මරණ පිළිබඳව රෝගීන් ගේ සවිස්තර වාර්තා ගොඩනැගීම මගින් හා නිරන්තර සමාලෝචනය කිරීමෙන්  බෙහෝ දෑ ඉගෙනීමට සහ අවබෝධ කරගැනීමට හැකිවන අතර,  එම උගත් පාඩම් ප්‍රතිකාර ක්‍රමවේද වෙනස් කිරීමට, වැඩසටහන් ක්‍රියාත්මක කිරීමට සහ ප්‍රතිපත්ති සැකසීම සඳහාත් උපකාරීවේ.

8. කොවිඩ් 19 නොවන අනෙකුත්රෝගීන් සඳහා සත්කාරය

කොවිඩ්19 වසංගත තත්ත්වය හේතු කොටගෙන ඇතිවන සෘජු මරණ මෙන්ම,  ප්‍රතිකාර කළ හැකි තත්ත්වයන් හේතු කොටගෙන ඇතිවන වක්‍ර මරණ වැළැක්වීම යන දෙකම එක සමාන වැදගත් කමක් දරයි.  මෙරට වසරකට දළ වශයෙන් නේවාසික රෝගීහු  මිලියන 7 ක් (දිනකට 19200) සහ බාහිර රෝගීහු  මිලියන 56 ක් (දිනකට 153,400) රජයේ රෝහල් වලින් ප්‍රතිකාර ගනිති. ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ නිර්දේශය පරිදි පරිදි කොවිඩ්19 අර්බුදය මධ්‍යයේ වුවද අත්‍යවශ්‍ය සෞඛ්‍ය සේවාවන් සියලු රජයන් සහ රෝහලවල අඛණ්ඩව ලබා  දිය යුතු වේ. වසංගත තත්වය හේතු කොටගෙන, තෘතීයික සත්කාරක ආයතන ඇතුළු බොහෝ රෝහල් වල වෛද්‍ය සේවාවන් කොවිඩ්19 රෝගීන්ට සේවා සැපයීම සඳහා ප්‍රමුඛතාවය ලබා දීම නිසා අනෙකුත් රෝගීන්හට තමන්ට අවශ්‍ය  සෞඛ්‍ය සේවා ලබා ගැනීමට ප්‍රවේශ වීමට සහ සේවාවන් ලබාගැනීමේ  හැකියාව අහිමි වී තිබේ. සෞඛ්‍ය සේවාවන් සඳහා යොමුවීමට ජනතාවගේ ඇති බිය නිසා එක් අතකින් සාමාන්‍ය රෝගී තත්වයන් හදිසි රෝගී තත්ත්වයන් දක්වා වර්ධනය විය හැකි අතර අනිත් අතට සේවාවන් සඳහා යොමුවුවත් , සෞඛ්‍ය කාර්යමණ්ඩලයේ සෘණාත්මක ප්‍රතිචාර එනම් රෝහලට ඇතුලත් කිරීම ප්‍රතික්ෂේප කිරීම / සේවා සැපයීම ප්‍රමාදකිරීම වැනි කාරණා හේතු කොට ගෙන, පහසුවෙන් වලක්වා ගත හැකි රෝගාබාධ මගින් සිදුවන මරණ සංඛ්‍යාව ඉහල යා හැකිය.

අත්‍යාවශ්‍ය සේවාවන් හදිසි ප්‍රතිකාර සේවාවන් ලෙස  වැරදි ලෙස අර්ථකථනයක් ලබා දීම නිසා සාමාන්‍ය සෞඛ්‍ය සේවාවන් බිඳවැටීමට ලක්වී ඇත. වර්තමානයේ දී වසංගත  තත්වයට  මුහුණ දීමට මුළුමහත් සෞඛ්‍ය පද්ධතියම යොමුවී ඇත්තේ ප්‍රථමික සෞඛ්‍ය සේවා, සායනසේවා, ක්ෂේත්‍ර සෞඛ්‍ය සේවා (ළමා / ප්‍රතිශක්තිකරණ /මවු සායන  / පවුල් සැලසුම්), ශල්‍ය වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර සහ අනෙකුත් දෛනික වෛද්‍ය කටයුතු අතපසු කරලීමෙනි. මෙලෙස මුළු මහත් සෞඛ්‍ය පද්ධතියම අකර්මන්‍ය කිරීම අනවශ්‍ය බව අපගේ හැඟීමයි. මෙම උපාය මාර්ගයේ ප්‍රතිවිපාක දිගුකාලීන ව්‍යසනයකින් අවසන් වනු ඇත. කොවිඩ්19 රෝගීන් වාර්තාවීමේ සීග්‍ර වැඩිවීමක් හෝ සෞඛ්‍ය සේවකයන් ආසාදනයට ලක්වීම් වාර්තා වීම නිසා උපායමාර්ගික වෙනස් කිරීමට අවශ්‍ය වන තෙක්,  කොවිඩ්19 රෝගීන් සාපේක්ෂව අඩු රටක් ලෙස අප සාමාන්‍ය සෞඛ්‍ය සේවා අඛණ්ඩව පවත්වාගෙන යා යුතු වේ.

සියළු තෘතියික සහ දිස්ත්‍රික් ප්‍රධාන රෝහල් නියමිත පුර්වාරක්ෂාවන් සහිතව උපරීම ධාරිතාවයෙන් සාමාන්‍ය සෞඛ්‍ය සේවාවන් සැපයීමට අවශ්‍ය පසුබිම සෞඛ්‍ය පරිපාලනය මගින් සැලසිය යුතු වේ.  උණ රෝග ලක්ෂණ ඇති රෝගීන් හඳුනාගත් රෝහල් වලට පමණක් ඇතුළු කර ගැනීම සහ තවදුරටත් අවශ්‍ය පරීක්ෂණ සිදු කිරීම සහ ප්‍රතිකාර සේවා සැපයීම් සිදු කල යුතුය. 

නිෂ්පාදන රටවලට ඇති දැඩි ඉල්ලුම මෙන්ම සීමිත සැපයුම් හේතුවෙන් ආනයන ක්‍රියාවලිය අභියෝගයකට ලක්වී ඇති අවස්ථාවක් වන මෙහිදී ඖෂධ සහ අනෙකුත් අවශ්‍ය සැපයුම් දිගටම ලබා ගැනීම පුර්ණ  බලැති කණ්ඩායමක් මගින් සිදු විය යුතුය. 

9. අගුළු දැමීමෙන් පිටවීමේ මග

 වෙනස්කරන ලද අගුලු දැමීමේ ක්‍රමවේදය උපයෝගී කරගනු ලැබුවේ වසංගත වක්‍රය පැතලි කිරීමට සහ වසංගත ප්‍රතිචාරය සඳහා සෞඛ්‍ය පද්ධතියට කාලය ලබා ගැනීමටත් ය.  මෙම උපාය මාර්ගය පමණක් ප්‍රමාණවත් නොවන  හෙයින් ආසාධිත පුද්ගලයින් හඳුනා ගැනීම, රෝගීන් සමග සම්බන්ධිත පුද්ගලයින් සෙවීම, හුදකලා කිරීම/නිරෝධායනයට ලක් කිරීමද ඊට සමාන්තරව සිදු කල යුතුවේ. මෙම ක්‍රමවේදයන් තුලින් බලාපොරොත්තු වන්නේ, වෛරසය ගුණනය වීම අඩාල කිරීමෙන්, වෛරසය සම්ප්‍රේෂණය වීම දළ වශයෙන් එක් ආසාධිත පුද්ගලයෙකුගෙන්, තවත් එක් පුද්ගලයෙකුට වඩා අඩු ගණනක පමණක් තබා ගැනීමටය.  ශ්‍රී ලංකාව මෙම තත්ත්වය ලඟා කර ඇතිදැයි සමාලෝචනය කිරීම වැදගත්ය. ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජා වෛද්‍ය විශේෂඥ වෛද්‍යවරුන්ගේ සංගමය මේ සඳහා සහභාගිවීමට හා අවශ්‍ය තාක්ෂණික දායකත්වය ලබා දීමටද කැමති බව දන්වා සිටිමු.  

ඇඳිරිනීතිය නියමිත කාලයට පෙර ඉවත් කල හොත් නැවතත් වසංගත තත්ත්වයක් ඇතිවීමේ අවධානමක් ඇති අතර, එය දිගටම පවත්වා ගෙන යාමෙන් රටේ ආර්ථිකය සහ මහජනයාගේ චිත්ත ධෛර්යය කඩා වැටීමේ අවධානමක්ද පවතී. මෙමගින් සමහර රටවල මෙන් මනුෂ්‍ය ඛේදවාචකයක් ඇති නොවිය යුතුය. ඒ සඳහා වසංගතයේ සියලු පැතිකඩ සහ ප්‍රජාවේ මූලික අවශ්‍යතා  සැලකිල්ලට ගනිමින් මේ අවස්ථාවේදී එක්ව තීරණ ගැනීම ඉතා වැදගත්ය. රෝගීන් සහ ඔවුන් සමග සමීපව ඇසුරු කල පුද්ගලයින් වැඩියෙන්ම වාසය කරන දිස්ත්‍රික්ක විශ්ලේෂණය කර, අනෙකුත් දිස්ත්‍රික්ක වල ඇඳිරිනීතිය ලිහිල් කිරීම සහ දිස්ත්‍රික්ක අතර සංචරණ තහනම තවදුරටත් පැවැත්වීමත් වඩා ඉලක්ක කරගත් ප්‍රතිචාර ක්‍රමෝපායන් වේ.  

වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර මධ්‍යස්ථාන, සුපිරි වෙළඳසල්, සිල්ලර වෙළඳසල්, බැංකු සහ ඖෂධ වෙළඳසැල් සෑම දිනකම විවෘතව තැබීමට සහ ඒවා වෙත පැමිණෙන ජනතාව නිසි ලෙස කායික දුරස්තතාවය පැවැත්වීමට බල ගැන්වීමත් වැදගත්ය. ප්‍රාදේශීය කර්මාන්ත වේලාසන විවෘත කිරීම වැදගත්ය. ඒ සඳහා ගමනාගමන පහසුකම් සැලසීම සිදුවිය යුතු නමුත්, එහිදී කායික දුරස්ථතාවය පවත්වා ගනිමින් 50% ආසන ධාරිතාවයකින් පමණක් ගමනා ගමන පහසුකම් සැලසීම කළයුතුය.

10. රෝගීන් හංවඩු ගැසීම / කොන් කිරීම (Disease Stigma)

සෞඛ්‍ය සේවා අධ්‍යක්ෂ ජනරාල්තුමා විසින් මාධ්‍ය වෙත කොවිඩ්19 වාර්තාකරණය සම්බන්ධ මාර්ගෝපදේශයක් සම්පාදනය කිරීමෙන් පසුවද, ජනයා අතර රෝගීන් හංවඩු ගැසීම පිලිබඳ භියක් පවතී. මෙය ආසාධිතයින් සහ ඔවුන්ගේ සමීපයින් හඳුනා ගැනීම සඳහා දැඩි අභියෝගයක් වී ඇත.  මෙය වැළැක්වීමට සෞඛ්‍ය කාර්යමණ්ඩලය විසින් මහජනයා විවිධ ආකාරයෙන් දැනුවත් කිරීම කළයුතු වේ. විවිධ වූ සෞඛ්‍ය නිලධාරීන් මගින් රෝගීන්ගේ සහ ඔවුන්ගේ සමීපයින්ගේ පුද්ගලික තොරතුරු මාධ්‍ය මගින් ප්‍රචාරය වීම වහාම නැවතිය යුතුය. අධික අවදානම් දිස්ත්‍රික්ක වල සේවයේ නියුතු සියලු සේවකයින් හා සෞඛ්‍ය සේවකයින් හංවඩු ගැසීම / කොන් කිරීම පත්වීමද මෙහිදී සැලකිල්ලට ගතයුතු ය.

ජනයා තදබදවීම සහ රොක්වීම වැනි ඍනාත්මක හැසිරීම් මාධ්‍ය ඔස්සේ ප්‍රචාරය වීම සඳහා පාලනයක් අවශ්‍ය වේ. ඒ වෙනුවට ධනාත්මක ක්‍රියාවන් වන සමාජ දුරස්ථභාවය පවත්වන අයුරු දිස්වෙන රූප රාමු නිරුපනය කිරීමත් ප්‍රවර්ධනය කිරීමත් සිදු විය යුතුය. කොවිඩ්19 ආසාදනයෙන් මියගිය පුද්ගලයින්ගේ ආදාහනය සිදුකිරීම මාධ්‍යයෙන් ප්‍රචාරය කිරීම නැවැත්විය යුතුය.  එමෙන්ම ප්‍රදේශ තුල ස්වයං නිරෝධායනය සිදුකරන පුද්ගලයින් කොන් කිරීම සිදු

නොකළයුතු බව මහජනතාව දැනුවත් කිරීමද ඉතා වැදගත්ය.

11. මහජනතාව දැනුවත් කිරීම

මහජනතාවට කිසිදු ක්‍රියාකාරී සම්බන්ධයක් නොමැති විෂය ක්ෂේත්‍රයන් පිලිබඳව අපැහැදිලි පණිවුඩ සැපයීම මගින් ඔවුන් ව්‍යාකූල වීම වැළැක්වීමට, මාධ්‍යයට පැමිණ කරුණු දක්වන විවිධ පුද්ගලයින් වෙත පැහැදිලි රෙගුලාසි නිකුත් කිරීම අවශ්‍ය බව අප සංගමයේ නිර්දේශයයි.  පෞද්ගලික මත මාධ්‍ය ඔස්සේ ජනතාව වෙත ප්‍රකාශ වීම වැළැක්වීමට මෙය හොඳ ක්‍රමවේදයක් වනු ඇත. ජාතික කාර්ය සාධක බලකායෙහි අනුමැතියෙන් තොරව නිල නොලත් පුද්ගලයින් අනවශ්‍ය තොරතුරු මාධ්‍ය ඔස්සේ පලකිරීම පිළිබඳව දැඩි නීති පැනවිය යුතුය. මේ වගකීම නිලවශයෙන් හඳුනාගත් එක් පුද්ගලයෙකුට පමණක් පැවරීම සුදුසුය.

12. අනෙකුත් රටවල සාර්ථක හෝ අසාර්ථක වූ ක්‍රමවේදයන් තුලින් ඉගෙන ගැනීම

දකුණු කොරියාවේ ප්‍රධාන ක්‍රියාමාර්ගය වුයේ වෙනසකින් තොරව මහා පරිමාණ ලෙස රෝගීන් හඳුනා ගැනීමේ පරීක්ෂණ කිරීම සහ ආසාධිතයින් සමීපයෙන් ඇසුරු කල පුද්ගලයින් දැඩි ලෙස සෙවීමත්, ඔවුන් නිරෝධායනය කිරීමත්ය. චීනය දැඩි නීති සහ විද්යානුකූල දත්ත මත ගොඩ නැගුනු ක්‍රමවේදයන් අනුගමනය කළේය. මෙවැනි පරමාදර්ශී ක්‍රමවේද  නිවැරදි ලෙස විශ්ලේෂණය සිදු කර, අප රටෙහි තත්ත්වයට අදාලව ප්‍රායෝගිකව යොදා ගැනීම

වැදගත් බව ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජා වෛද්‍ය විශේෂඥ වෛද්‍යවරුන්ගේ සංගමයේ නිර්දේශය වේ.  

අප රට තුල ප්‍රජා සෞඛ්‍ය සේවාවන් වෙත නිසි ආයෝජනය සිදු කර තිබීමේ ධනාත්මක ප්‍රතිඵල දැන් අප නෙලමින් සිටී. අඩු සහ මාධ්‍ය ආදායමැති රටක් ලෙස ශ්‍රී ලංකාව මෙම ගෝලීය වසංගත තත්ත්වය පාලනයට කාලීනව සිදු කරනු ලබන ඵලදායී ප්‍රතිචාර මුළු ලොවටම ආදාර්ශයක් වනු ඇත.

ශ්‍රී ලංකාව තුල මෙම වසංගතය පාලන ප්‍රතිචාරයේ දී කැපවුණු ඉහළම දේශපාලනමය නායකත්වයටත්, රාජ්‍ය ධූරාවලියේ සියළු නිලධාරීන්ටත්, සෞඛ්‍ය සේවකයින්ටත් විශේෂයෙන්ම සියලු දේ දරාගෙන සිටින මහජනතාවටත් ස්තුතිය පල කිරීමට මෙය අවස්ථාව කර ගනිමු.

ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජා වෛද්‍ය විශේෂඥ වෛද්‍යවරුන්ගේ සංගමය

Comment (0) Hits: 434