විචාර

අමෙරිකානු දේශපාලනය වෙනසකට මුලපුරාවිද?

මහාචාර්ය ඔස්මන්ඩ් බෝපේආරච්චි (Osmund Bopearachchi) යනු ශ්‍රී ලාංකීය නාමය ජාත්‍යන්තරයට රැගෙන ගිය, මුළු ලොව ම පිළිගත් ඉතිහාසය සහ පුරාවිද්‍යා විද්වතෙකි.

ස්වයං චරිතාපදානයකට වඩා එහා ගිය කෘතියක්!

"මරණය අසල නිසලව' යනු සිනහවක් නැති, අඳුරු පැතිකඩක වචනාර්ථයෙන් කළ චිත්‍රයකි."- ගාමිණී අක්මීමන

"මං අද මේ උඹට පෙන්නුවෙ පොඩ්ඩයි. පස්සෙ දවසක කට්ටියත් එක්ක ම එමු. කොහෙද අපේ එවුන්ට කස්ටයො ටිකක් සෙට් උනාණෙ බං. උන්ට මුකුත් කියන්නත් බෑ. උනුත් කීයක් හරි හොයාගන්නත් එපායැ..." පිටුව 41

ගලගොඩඅත්තේ ඥානසාර හිමියන් සිරගත කිරීම, සිරගෙදරදී උන්වහන්සේගේ සිවුර ඉවත් කිරීම සහ මහනුවර සිට ආරම්භ වූ ‘සිවුර වෙනුවෙන් යුක්තිය’ පාගමන නිසා ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලන තත්ත්වය වේගයෙන් වෙනස් වෙමින් පවතී. මෙම වෙනස තේරුම් ගැනීමට සාමාන්‍ය දේශපාලන විශ්ලේෂණයකින් ඔබ්බට බැලිය යුතුය.

ආර්ථික වර්ධනය පමණක් සැබෑ සංවර්ධනය නොවන බවට විද්වත් අවධාරණයක්

සැබෑ සංවර්ධනය යනු දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය, ඒක පුද්ගල ආදායම හෝ දර්ශනීය යෝධ යටිතල පහසුකම් ගොඩනැගීම පමණක් නොව, රටක පුරවැසියන් කොතරම් දුරට තෘප්තිමත්ව, නිදහසින් සහ සතුටින් ජීවත් වන්නේද යන්න බව කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයේ ජනමාධ්‍ය අධ්‍යයන අංශයේ මහාචාර්ය ප්‍රදීප් එන්. වීරසිංහ පෙන්වා දෙයි.

"රුක්මණී දේවි රඟහල " යැයි තවමත් නම්කරගත නොහැකිව දශක ගණනාවක් තිස්සේ දඟලන, වැලපෙන " එල්ෆීන්ස්ටන් රඟහලේ " දී ඩෙනිස් පෙරේරා ගේ "නේරංජනා" නාට්‍ය නැරඹුවෙමි.

පසුගිය දින කිහිපයේ සමාජ මාධ්‍යයේ දුටු ඇතැම් පෝස්ට් සහ කමෙන්ට් කිහිපයක් කියවද්දී මට සිතුණේ, අපේ සමාජයේ කියවීම පවා අනන්‍යතාව ප්‍රදර්ශනය කිරීමේ මෙවලමක් බවට පත්වෙමින් තිබේ ද? යන්නයි.

ගාලු කොටුව මට ආගන්තුක නැත. ගාලු කොටුව ඉස්මත්තෙන් නැග එන පළමු හිරු රැස් දහරේ සෞම්‍ය දාහයත්, හිරු ගිනිගෙන දැවෙන දහවලේ ඇහැ ගිනිකන වැටෙන අවු රශ්මියත්, ගිනි බෝලයක් ව කෙමෙන් බැස යන හිරු ගේ අවසන් රැස් දහරත් ගාලු කොටු බැම්මේ සිට මම විඳ ඇත්තෙමි.

වත්මන් ආණ්ඩුව ශාපලත් වසර 76ක් පිළිබඳව පැවසුව ද මෙතෙක් කලකට වසරක් දෙකක් ඇතුළත මෙපමණ දුප්පතුන් ප්‍රමාණයක් බිහි කළ ආණ්ඩුවක් ඉතිහාසයේ ම නැතැයි ආචාර්ය දයාන් ජයතිලක පැවසී ය.

මෙවර (2026) පැවති සරසවි සම්මාන උළෙලේ දී දශක දෙකක් පමණ අධිනිශ්චය වූ සිනමාකරුවන් හැලී ගොස් නැවත පැරණි ආකෘතියක් මතුවීමට පටන්ගෙන ඇත. 90 දශකයේ හටගත් ‘‘ජනප්‍රිය සංස්කෘතික විවාදයට’’ පසුව එතෙක් ලංකාවේ පැවති ශාස්ත්‍රාලීය සහ ජනමාධ්‍ය අවකාශයේ රජ කළ යථාර්ථවාදය නම් කලා විචාර විධික්‍රමය පසුපසට තල්ලු කරමින් නව ශතවර්ෂය ආරම්භ වූයේ ආත්මීය නිදහස පදනම් කරගත් නූතනවාදයෙනි.

කවියෙක්, නවකතාකරුවෙක්, සාහිත්‍ය විචාරකයෙක් මෙන්ම මාධ්‍යවේදියෙක් ලෙස දීර්ඝ කාලයක් සාහිත්‍ය සහ මාධ්‍ය ක්ෂේත්‍රයේ නිරතව සිටින ජයසිරි අලවත්ත ගේ නවතම ප්‍රබන්ධ කෘතිය “මුවන්පැලැස්සේ හිඟන කොල්ලා” පසුගියදා සහෘද පාඨකයා අතට පත්විය.

මේ මොහොත වන විට රටක් ලෙස අපි: රටේ ආර්ථික සහ දේශපාලනික ස්වෛරීත්වය අහිමි කරගෙන වහල් රටක් ලෙස ක්‍රියා කරමින් ඇතැයි ශ්‍රී ලංකාවේ කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ ප්‍රධාන ලේකම් වෛද්‍ය ජී. වීරසිංහ පැවසී ය.

'මට නිදහස් වීමට ඇති බාධාව මාව යටත් කරගත් ස්වාමියා (සුදු පාලකයා) නොව මම ම ය' යැයි ක්‍රිෂාන්ති ආනන්දවංශ සිය පශ්චාත් උපාධි නිබන්ධනය වන 'Lacanian Eye on Salman Rushdie' කෘතිය තුළ පිළිබිඹු කරන්නේ යැයි දීප්ති කුමාර ගුණරත්න පැවසී ය.

ආණ්ඩුව බදු අය කිරීම සම්බන්ධයෙන් තමා විරුද්ධ නොවන බවත්, එසේ වුව ද මාලිමා ආණ්ඩුව ඉතාමත් නරක ආකාරයට ජනතාව බදුබරින් මිරිකා ඇතැයි නීතිඥ ශිරාල් ලක්තිලක පැවසී ය.

විමුක්ති, නෝලන්, සහ Matheswaran: සිනමාත්මක සංකේත භාවිතයේ දී, විමුක්ති ජයසුන්දර බඳු දේශීය අධ්‍යක්ෂවරුන් ගේ කම්මැළි (boring) ඊනියා සංහිඳියා-සෞන්දර්යය සහ ක්‍රිස්ටෝපර් නෝලන් ගේ නිවැරදි සංකේත භාවිතය අතර ඇති පරතරය අපි හඳුනමු. නෝලන් ගේ සිනමාව තුළ සංකේතය "හරියටම හරි තැනට ඇණය ගැසුවාක් මෙන්" ස්ථානගත වේ.

Arun Matheswaran ද "DC (2026)" තුළ මෙම තියුණු ක්‍රමය භාවිතා කරන්නේ, සංකේතය හුදු කලාත්මක සැරසිල්ලක් ලෙස නොව, ප්‍රේක්ෂකයා ගේ යටිසිතට කෙළින් ම පහර දෙන සැබෑ යථාර්ථයේ බලවත් ආයුධයක් ලෙසිනි. තිරපිටපත සහ අධ්‍යක්ෂණය අතර ඇති මෙම මනා ගැළපීම, ප්‍රේක්ෂකයාව සාම්ප්‍රදායික කතාන්දරයකින් ඔබ්බට ගෙන ගොස් අඳුරු යථාර්ථයේ කෲරත්වයට කෙළින්ම යටත් කර ගනී.

ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලන පොළොව මේ වන විට වෙනත් කිසිදු යුගයක නොතිබූ අයුරින් දැඩි ලෙස උණුසුම් වී තිබේ. කිසිදිනෙක නීතියේ රැහැනට කොටු කරගත නොහැකි යැයි බොහෝ දෙනා සිතා සිටි නාමල් රාජපක්ෂ අත්අඩංගුවට පත්වීමත් සමග සමස්ත දේශපාලන ක්‍රමය ම දෙදරුම් කමින් පවතී.

(Ajith Amarasinghe) : මා විසින් මහින්දාගමනය පිළිබඳ ඓතිහාසික සාධක මත ලියූ ලිපි පෙළ අවසානයේ මම මහාචාර්ය නිර්මාල් රංජිත් දේවසිරි මහතා ගෙන් පහත සඳහන් ප්‍රශ්නවලට එතුමා ගේ නිශ්චිත පිළිතුරු ගෞරවයෙන් ඉල්ලා සිටියෙමි.