අන්තර්ජාලයේ ඔබ-මොබ සක්මන් කරන විට අහම්බයකින් මෙන් කිසියම් ලියවිල්ලක් නෙත ගැටිණ; එය සමාජවාදය පිළිබඳ ලියවුණකි.
කර්තෘ කවුදැයි සොයා බැලූ විට ඒ, අපේ සන් මිත්ර සුමුදු ගුරුගේ ය. ලිපිය උපුටා ගැනිම පිණිස සුමුදු ගුරුගේ ඇමතුවේ ඉන් අනතුරුව ය. එම අවස්ථාවේ ඔහු පැවසු දැ ඇසූ මා විමතියට පත් විය. ඒ, අන්කිසිවක් නිසා නොව ඔහුගේ මේ ලිය විල්ල, ඔහු විසින් ම ලියන ලද ''The Bible of Male Inferiority - Digging the Taproot of Patriarchy, up to Global Warming'' කාතියේ සිංහල පරිවර්තනයේ කොටසක් බවයි.
එය මගේ විස්මය මතු නොව සතුට ද දෙගුණ තෙගුණ කරන්නක් විය. එම කොටස ද පිටු දොළහකින් සමන්විත විය. ඒ හේතුවෙන් ම එම කොට කොටස් තුනක් ලෙස මෙහි පළ කරන්නට අපි තීරණය කළෙමු.
මතු පළ වන්නේ එහි පළමු කොටස ය.
හැඳින්වීම (Introduction)
සමාජවාදය සමානාත්මතාව ය සහ යුක්තිය පිළිබඳ පොරොන්දු ලබා දුන්න ද, එය අසාර්ථක වීම ඉතිහාසඥයsන්, ආර්ථික විද්යාඥයsන් සහ සමාජ විද්යාඥයsන් අතර දැඩි විවාදයට ලක් වූ මාතෘකාවකි. ආර්ථික වැරදි කළමනාකරණය, දේශපාලන දූෂණය සහ බාහිර බලපෑම් යනාදි විවිධ සාධක සමාජවාදයේ අඩුපාඩු සඳහා හේතු ලෙස දක්වා ඇතත්, බොහෝ විට අවධානයට ලක් නොවන අංශයක් වන්නේ මෙම සමාජ තුළ පීතෘමූලික වටිනාකම් සහ බිජුහීනතාව (male inferiority) නොනැසී පැවතීම යි. සමාජවාදයේ අසාර්ථකත්වය හුදෙක් බාහිර ආර්ථික හෝ දේශපාලන සාධකවල ප්රතිඵලයක් පමණක් නොව, මාතෘ මූලික පද්ධතිවල සිට පීතෘමූලික පද්ධති වෙත සංක්රමණය වූ දා සිට මානව සමාජය තුළ ආධිපත්යය දැරූ පීතෘමූලික ව්යුහ තුළ ගැඹුරින් මුල් බැස තිබෙන බව මෙම රචනය තර්ක කරයි.
මූලික අරමුණ
එංගල්ස් සහ මෝගන් විසින් විස්තර කරන ලද ප්රාථමික කොමියුනිස්ට්වාදය, පොදු අයිතිය සහ මාතෘ මූලික ඥාති සබඳතාවලින් සංලක්ෂිත වූ අතර, එහි දී කාන්තාවන්ට සැලකිය යුතු බලයක් හිමි වූ අතර සම්පත් සාධාරණ ලෙස බෙදා ගන්නා ලදී. කෙසේ වෙතත්, පීතෘමූලිකත්වයේ නැගීම සමාජ සංවිධානයේ ප්රබල වෙනසක් සනිටුහන් කළ අතර, කාන්තාවන් පිරිමින් සතු වූ පුද්ගලික දේපළවල පළමු ආකාරය බවට පත් විය. මෙම අයිතිය පසුව සමාජවාදී ව්යාපාරවල සාර්ථකත්වයට බාධාවක් වූ ධුරාවලිගත (hierarchical) සහ සූරාකෑමේ ව්යුහ සඳහා පදනම දැමීය.
පීතෘමූලික සමාජ පරිණාමය වන විට, පිරිමි බලය තහවුරු කිරීම සහ කාන්තාවන් කොන් කිරීම සමාජ හා ආර්ථික ජීවිතයේ සංවිධානයට කේන්ද්රීය විය. මාතෘ මූලික සමාජවල සිට පීතෘමූලික සමාජ දක්වා සංක්රමණය වීම පිරිමි ආධිපත්යය නොනැසී පැවතීමට දායක වූයේ කෙසේද යන්නත්, මෙය සමානාත්මතාවය සහ සාමූහික අයිතිය පිළිබඳ සමාජවාදී පරමාදර්ශ පළුදු කළේ කෙසේද යන්නත් මෙම රචනය ගවේෂණය කරනු ඇත. පීතෘමූලිකත්වයේ ඓතිහාසික හා සංස්කෘතික සන්දර්භ සහ සමාජවාදය කෙරෙහි එහි බලපෑම පරීක්ෂා කිරීමෙන්, සමාජවාදයේ අසාර්ථකත්වය සඳහා වූ ගැඹුරු හේතු සහ බිජුහීනතාව සමඟ එහි ඇති සහසම්බන්ධය අනාවරණය කර ගැනීම අපගේ අරමුණයි.
මෙම සාකච්ඡාව ආරම්භ වන්නේ ප්රාථමික කොමියුනිස්ට්වාදය සහ එම මුල්කාලීන සමාජවල කාන්තාවන්ගේ භූමිකාව ගවේෂණය කිරීමෙන් වන අතර, පසුව පීතෘමූලිකත්වයේ නැගීම සහ පුද්ගලික දේපළවල පළමු ආකාරය ලෙස කාන්තාවන් අයිති කර ගැනීම පිළිබඳ විශ්ලේෂණයක් සිදු කෙරේ. සමාජවාදී ව්යාපාර තුළ මෙම පීතෘමූලික වටිනාකම් නොනැසී පැවතියේ කෙසේද යන්නත්, අවසානයේ දී සැබෑ සමානාත්මතාවය ලබා ගැනීමට ඒවායේ අසාර්ථකත්වයට දායක වූයේ කෙසේද යන්නත් අපි පසුව පරීක්ෂා කරමු. අවසාන වශයෙන්, මෙම අසාර්ථකත්ව නැවත සිදු නොවීමට නම් අනාගත සමාජ සහ දේශපාලන න්යායන් තුළ ස්ත්රී පුරුෂ සමාජභාවය පිළිබඳ ගතිකත්වය (gender dynamics) කෙරෙහි අවධානය යොමු කිරීමේ අවශ්යතාවය පිළිබඳ ආවර්ජනයකින් රචනය අවසන් වේ.
ප්රාථමික කොමියුනිස්ට්වාදය සහ මාතෘ මූලික සමාජ (Primitive Communism and Matrilineal Societies)
මුල්කාලීන මානව සමාජ පිළිබඳ අධ්යයනයේ දී, ෆ්රෙඩ්රික් එංගල්ස් විසින් ගවේෂණය කරන ලද සහ මානව විද්යාඥ ලුවිස් හෙන්රි මෝගන්ගේ කෘතිය මත පදනම් වූ ප්රාථමික කොමියුනිස්ට්වාදය පිළිබඳ සංකල්පය, සාමූහික ජීවිතය සහ සමානාත්මතා මූලධර්ම සම්මතයක් වූ ලෝකයක් පිළිබඳ අවබෝධයක් ලබා දෙයි. බොහෝ විට මාතෘ මූලික වංශ (matrilineal clans) වටා ව්යුහගත වූ මෙම සමාජ, හවුල් සම්පත්, සාමූහික වගකීම සහ කාන්තාවන්ගේ භූමිකාවට සැලකිය යුතු වටිනාකමක් ලබා දුන් සමාජ සංවිධානයකින් සමන්විත විය. ප්රාථමික කොමියුනිස්ට්වාදයේ මූලික ගලක් වූ මාතෘ මූලික වංශය, පසුව මතු වූ පීතෘමූලික පද්ධතිවලට වඩා මූලික වශයෙන් වෙනස් වූ සමාජ ව්යුහයක් නිර්මාණය කරමින් කාන්තාවන් අතර සහයෝගීතාවයේ ශක්තිමත් බැඳීම් ඇති කළේය (Engels, 1884; Morgan, 1877).
මෙම මුල්කාලීන සමාජවල, මාතෘ මූලික වංශය සංවිධානය වූයේ ස්ත්රී ඥාති සබඳතා වටා වන අතර, එහිදී කාන්තාවන් තම සහෝදරියන්, ලේලියන් සහ අනෙකුත් කාන්තා ඥාතීන් සමඟ ජීවත් වූහ. මෙම ව්යුහය "මගේ සහෝදරියගේ දරුවා මගේ දරුවා වේ" යන මූලධර්මය මගින් ශක්තිමත් වූ අතර, එය කාන්තා බැඳීම්වල වැදගත්කම අවධාරණය කළ අතර සම්පත් සහ වගකීම් වංශය තුළ බෙදාහදා ගැනීම සහතික කළේය. මෙම ක්රමය කාන්තාවන්ට සැලකිය යුතු බලපෑමක් සහ ස්වාධීනත්වයක් ලබා දුන්නේ ය. මන්ද ඔවුන් නිවසේ කළමනාකරණය සහ දරුවන් ඇති දැඩි කිරීමේ ප්රධාන චරිත වූ බැවිනි (Sanday, 1981).
මෙම සමාජවල සාමූහික ස්වභාවය අදහස් කළේ, පසුව තේරුම් ගත් පරිදි පුද්ගලික දේපළ එහි නොතිබූ බවයි. සම්පත් සාමූහිකව අයිති කරගෙන කළමනාකරණය කරන ලද අතර, තනි පුද්ගල අයිතිය පිළිබඳ සංකල්පය මෙම ප්රජාවන්ට ආගන්තුක විය. පුද්ගලික දේපළ නොමැති වීම නිසා සම්පත් වඩාත් සාධාරණ ලෙස බෙදා හැරීමට ඉඩ ලැබුණි, එහිදී වංශයේ සියලුම සාමාජිකයින්ට ජීවිතයේ අවශ්යතා සඳහා ප්රවේශය තිබුණි (Haviland et al., 2010). මෙම මුල්කාලීන සමාජයන් නිර්වචනය කළ සාමූහික සදාචාරය සහජයෙන් ම සමානාත්මතාවයෙන් යුක්ත වූ අතර, පුද්ගලික ධනය හෝ තත්ත්වය මත නොව අවශ්යතාවය අනුව බලය සහ සම්පත් බෙදා හරින ලදී (Reed, 1975).
කාන්තාවන්ගේ භූමිකාව සහ ඒවා නිර්වචනය කළ සාමූහික ජීවන මූලධර්ම
කෙසේ වෙතත්, මෙම ක්රමය අභියෝගවලින් තොර නොවීය. මානව සමාජ වඩාත් සංකීර්ණ වන විට, සම්පත් හිඟකම, බාහිර තර්ජන සහ අභ්යන්තර ගැටුම්වල පීඩනය මෙම සමාජ එකට බැඳ තබා ගත් සාමූහික බැඳීම්වලට පීඩනයක් එල්ල කිරීමට පටන් ගත්තේය. කාලයත් සමඟ ප්රාථමික කොමියුනිස්ට්වාදයේ සමානාත්මතා මූලධර්ම පිරිහීමට පටන් ගත් අතර, මානව ඉතිහාසය පුරා ආධිපත්යය දරන පීතෘමූලික ව්යුහ මතුවීමට ඉඩ සැලසීය (Lerner, 1986).
මාතෘ මූලික සමාජවල සිට පීතෘමූලික සමාජ දක්වා සංක්රමණය වීම සමාජ සංවිධානයේ සැලකිය යුතු වෙනසක් සනිටුහන් කළේය. පිරිමින් සම්පත් සහ බලය මත පාලනය තහවුරු කිරීමට පටන් ගත් විට, අතීතයේ සාමූහික පද්ධති වෙනුවට පිරිමි ආධිපත්යයට ප්රමුඛත්වය දෙන ධුරාවලිගත ව්යුහයන් ආදේශ විය. මෙම මාරුව පුද්ගලික දේපළ වර්ධනය සමඟ සමීපව බැඳී තිබූ අතර, කාන්තාවන් පිරිමින් සතු වූ පළමු දේපළ ආකාරය බවට පත් විය.
පීතෘමූලිකත්වයේ නැගීම සමාජය තුළ කාන්තාවගේ භූමිකාව අඩු කළා පමණක් නොව, පසුව සමාජවාදී ව්යාපාරවලට බාධා කළ ධුරාවලිගත සහ සූරාකෑමේ ක්රම සඳහා පදනම ද දැමීය (Stone, 1977).
ප්රාථමික කොමියුනිස්ට්වාදයේ සන්දර්භය තුළ මාතෘ මූලික වංශවල වැදගත්කම සුළුකොට තැකිය නොහැක. මෙම මුල්කාලීන සමාජයන් පසුව පැමිණි පීතෘමූලික පද්ධතිවලට වඩා මූලික වශයෙන් වෙනස් වූ මානව සංවිධානයේ ආකෘතියක් නියෝජනය කරයි. මෙම සමාජවල කාන්තාවන්ගේ භූමිකාව සහ ඒවා නිර්වචනය කළ සාමූහික ජීවන මූලධර්ම අවබෝධ කර ගැනීමෙන්, සමාජවාදී ව්යාපාර මුහුණ දුන් අභියෝග සහ ඒවාට අභියෝග කිරීමට උත්සාහ කළ සමාජවල පවා පීතෘමූලික වටිනාකම් නොනැසී පැවති ආකාරය පිළිබඳ අවබෝධයක් ලබා ගත හැකිය (Harris, 1993).
පීතෘමූලිකත්වයේ නැගීම: කාන්තාවන් පළමු පුද්ගලික දේපළ ලෙස (The Rise of Patriarchy: Women as the First Private Property)
පීතෘමූලිකත්වයේ නැගීම මානව ඉතිහාසයේ තීරණාත්මක හැරවුම් ලක්ෂ්යයක් සනිටුහන් කරයි, එහි දී සමාජ සහ ආර්ථික ව්යුහ පිරිමින් විසින් මෙහෙයවීමට පටන් ගත් අතර, එය කාන්තාවන් යටත් කර ගැනීමට සහ පිරිමි ශ්රේෂ්ඨත්වය සමාජ සම්මතයක් ලෙස ස්ථාපිත කිරීමට හේතු විය. මෙම සන්දර්භය තුළ ඇති සුවිශේෂී තර්කයක් නම් කාන්තාවන් පුද්ගලික දේපළවල පළමු ආකාරය වූ බවයි, එය පීතෘමූලික පද්ධති මතුවීමට පදනම් වූ සංකල්පයකි. මානව සමාජ මාතෘ මූලික, සාමූහික ජීවිතයේ සිට වඩාත් සංකීර්ණ, ධුරාවලිගත ව්යුහයන් දක්වා විකාශනය වන විට, පිරිමින් කාන්තාවන් කෙරෙහි පාලනය තහවුරු කිරීමට පටන් ගත් බව මෙම තර්කය යෝජනා කරයි, එය පුද්ගලික අයිතියේ ආරම්භය සහ කාන්තා ස්වාධීනත්වයේ පරිහානිය සනිටුහන් කළේය.
මානව සමාජයේ මුල් අවධියේදී, පෙර කොටසේ සාකච්ඡා කළ පරිදි, සාමූහික ජීවන රටාව සහ සාමූහික අයිතිය සාමාන්ය දෙයක් විය. කෙසේ වෙතත්, සමාජය වඩාත් සංකීර්ණ වන විට සහ සම්පත් හිඟ වන විට, සම්පත් කළමනාකරණය සහ සමාජ සංවිධානය සඳහා වඩාත් ව්යුහගත ප්රවේශයක අවශ්යතාවය මතු විය. මෙය පුද්ගලික දේපළවල වර්ධනයට හේතු වූ අතර, පිරිමින් විසින් පුද්ගලික දේපළ ලෙස හිමිකම් පෑ පළමු සම්පත් අතරට කාන්තාවන් ද ඇතුළත් විය (Engels, 1884). කාන්තාවන් කෙරෙහි පිරිමි අයිතිය ස්ථාපිත කිරීම හුදෙක් සමාජීය හෝ සංස්කෘතික සංසිද්ධියක් පමණක් නොව මානව සමාජවල ආර්ථික පරිණාමයේ තීරණාත්මක හැරවුම් ලක්ෂ්යයක් ද විය.
පිරිමින් ගේ ආධිපත්යයේ සහ පාලනයේ සංකේත ය
කාන්තාවන් පුද්ගලික දේපළ ලෙස සැලකීමේ සංකල්පය පීතෘමූලිකත්වයේ මතුවීම සමඟ ගැඹුරින් බැඳී ඇත. පිරිමින්, විශේෂයෙන් බලතල ඇති අය, කාන්තාවන් වෙත ප්රවේශය පාලනය කිරීම මගින් තම ආධිපත්යය තහවුරු කිරීමට පටන් ගත්හ. මෙම පාලනය බොහෝ විට විවාහය හරහා ප්රකාශ විය, එහි දී පිරිමියෙකු කාන්තාවක තමාගේ බිරිඳ ලෙස ප්රකාශ කළ අතර එමඟින් ඇය සහ ඇය බිහිකරන ඕනෑම දරුවකු කෙරෙහි ඔහුගේ අධිකාරය ස්ථාපිත විය. වංශ ප්රධානීන් හෝ රජවරුන් බඳු ඉහළ සමාජ තත්වයක් ඇති පිරිමින් තම ධනය සහ බලය ප්රදර්ශනය කිරීමක් ලෙස කාන්තාවන් රාශියක් එක්රැස් කරගත් බහුභාර්යා සේවනය (polygamy) බඳු භාවිත මගින් මෙම අයිතිවාසිකම් ක්රමය තවදුරටත් ශක්තිමත් විය (Lerner, 1986). මෙම ක්රියාවේ වඩාත්ම ආන්තික ස්වරූපය පැරණි ශිෂ්ටාචාරවල අන්තඃපුර (harems) තුළ දැකිය හැකිය, එහි දී රජවරුන් සහ අනෙකුත් බලවත් පිරිමින් තම ආධිපත්යයේ සහ පාලනයේ සංකේත ලෙස විශාල කාන්තාවන් සංඛ්යාවක් තබා ගත්හ.
පීතෘමූලික සමාජ වෙත සංක්රමණය වීම සියලුම සංස්කෘතීන් හරහා ඒකාකාරී නොවූවත්, කාන්තාවන් පිරිමි අයිතියක් ලෙස සැලකීම විවිධ ඓතිහාසික සන්දර්භයන් තුළ නිරීක්ෂණය කළ හැකි පොදු ලක්ෂණයකි. පිරිමින් තම උරුමය සුරක්ෂිත කර ගැනීමට සහ තම ධනය හා බලය තම දරුවන්ට පැවරීම සහතික කිරීමට උත්සාහ කළ විට, කාන්තාවන් පාලනය කිරීම සමාජ හා ආර්ථික සංවිධානයේ තීරණාත්මක අංගයක් බවට පත් විය. මෙම මාරුව සමාජය තුළ කාන්තාව ගේ භූමිකාව කෙරෙහි ප්රබල බලපෑම් ඇති කළේය, මන්ද ඔවුන් ගේ තත්ත්වය දේපළක් දක්වා පහත හෙළන ලද අතර, ඔවුන්ගේ ස්වාධීනත්වය සීමා වූ අතර, සමාජයට ඔවුන් දක්වන දායකත්වය වඩ වඩාත් කොන් කරන ලදී.
පීතෘමූලිකත්වයේ නැගීම සහ කාන්තාවන් පුද්ගලික දේපළවල පළමු ආකාරය ලෙස ස්ථාපිත කිරීම සමාජ ව්යුහ කෙරෙහි දාම ප්රතික්රියාවක් ඇති කළ අතර, එය බලය සහ සම්පත් කිහිප දෙනෙකුගේ අතේ සංකේන්ද්රණය වූ ධුරාවලිගත සමාජ වර්ධනය වීමට හේතු විය. මෙම බලය සංකේන්ද්රණය වීම පිරිමි ආධිපත්යය තවදුරටත් තහවුරු කළේය, මන්ද වැඩිම සම්පත් ප්රමාණයක් පාලනය කරන අයට අනෙක් අය කෙරෙහි තම බලපෑම පැවැත්වීමට හැකි වූ අතර, ඉතිහාසය පුරා නොනැසී පවතින අසමානතාවයේ චක්රයක් පවත්වා ගෙන ගියේය (Harris, 1993).
සාරාංශයක් ලෙස, පීතෘමූලිකත්වයේ නැගීම සහ කාන්තාවන් පළමු පුද්ගලික දේපළ ලෙස සැලකීම මානව සමාජයේ මූලික වෙනසක් නියෝජනය කරයි, එය සාමූහික ජීවිතයේ සිට ධුරාවලිගත, පිරිමි ආධිපත්යය සහිත පද්ධති වෙත සංක්රමණය වීම සනිටුහන් කරයි. මෙම මාරුව සමාජය තුළ කාන්තාව ගේ භූමිකාව අඩු කළා පමණක් නොව, සහස්ර ගණනාවක් පුරා පිරිමි ශ්රේෂ්ඨත්වය සහ කාන්තා යටත් කිරීම පවත්වා ගෙන ගිය සමාජ, ආර්ථික සහ දේශපාලන ව්යුහයන් වර්ධනය කිරීම සඳහා පදනම ද දැමීය.
මතු සම්බන්ධයි
Sumudu Guruge
