විශේෂාංග

ලෝක මට්ටමෙන් විවිධ ආගමික පූජ්‍ය පක්ෂය වෙත එල්ල වී ඇති ළමා ලිංගික අපයෝජන චෝදනා සහ ඒ ආශ්‍රිත සිදුවීම් වර්තමාන ලෝකයේ දැඩි කතාබහට ලක්වන, අතිශය සංවේදී මෙන්ම බරපතළ සමාජයීය සහ නීතිමය ගැටලුවකි. විවිධ රටවල, විවිධ ආගමික සංස්ථා තුළ ක්‍රමානුකූලව සිදු වූ මෙම අපරාධ සහ ඒවා වසා ගැනීමට දැරූ උත්සාහ පිළිබඳව පසුගිය දශක කිහිපය තුළ නිල විමර්ශන, අධිකරණ ක්‍රියාමාර්ග සහ මාධ්‍ය අනාවරණ රැසක් සිදු වී තිබේ.

1. රෝමානු කතෝලික සභාව (Roman Catholic Church)

ළමා අපයෝජන චෝදනා සහ ආයතනික මට්ටමින් ඒවා වසා ගැනීමට උත්සාහ කිරීම පිළිබඳව ලෝකයේ වැඩිම අවධානයක් සහ විවේචනයක් එල්ල වී ඇත්තේ රෝමානු කතෝලික සභාව වෙත ය.

(ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය (USA))2002 වසරේදී *The Boston Globe* පුවත්පතේ "Spotlight" කණ්ඩායම විසින් සිදු කළ අනාවරණයත් සමඟ බේබිචාරී (pedophile) පූජකවරුන් පද්ධතිමය වශයෙන් ආරක්ෂා කර ඇති ආකාරය හෙළි විය. පසුව සිදුකළ විමර්ශනවලට අනුව, පසුගිය දශක කිහිපය තුළ ඇමරිකාවේ පමණක් පූජකවරුන් දහස් ගණනකට එරෙහිව ළමා අපයෝජන චෝදනා එල්ල වී තිබේ.

අයර්ලන්තය (Ireland): රජය විසින් පත් කරන ලද විමර්ශන කොමිෂන් සභා (උදා: Ryan Report, Murphy Report) මඟින් කතෝලික සභාව විසින් පවත්වාගෙන ගිය පාසල් සහ අනාථ නිවාස තුළ දශක ගණනාවක් තිස්සේ සිදු වූ බරපතළ ළමා අපයෝජන සහ වධහිංසා රැසක් අනාවරණය කරගන්නා ලදී.

ඕස්ට්‍රේලියාව (Australia): 2013-2017 කාලයේ ක්‍රියාත්මක වූ "ආයතනික ළමා අපයෝජන පිළිබඳ රාජකීය කොමිසම" (Royal Commission) මඟින් හෙළි වූයේ 1950 ත් 2015 ත් අතර කාලය තුළ ඕස්ට්‍රේලියානු කතෝලික පූජකවරුන්ගෙන් 7%ක් පමණ ළමා අපයෝජනවලට සම්බන්ධ වී ඇති බවයි.

ප්‍රංශය (France): 2021 වසරේ නිකුත් වූ ස්වාධීන වාර්තාවකට (CIASE) අනුව, 1950 සිට ප්‍රංශ කතෝලික සභාව තුළ දරුවන් 216,000ක් පමණ අපයෝජනයට ලක්ව ඇති බව ඇස්තමේන්තු කර ඇත.

වතිකානුවේ ප්‍රතිචාරය: මෙම බරපතළ තත්ත්වය හමුවේ XVI වන බෙනඩික්ට් පාප්වහන්සේ සහ වත්මන් ෆ්‍රැන්සිස් පාප්වහන්සේ වින්දිතයින් ගෙන් ප්‍රසිද්ධියේ සමාව අයැද සිටියහ. ෆ්‍රැන්සිස් පාප්වහන්සේ විසින් "පූජනීය රහස්‍යභාවය" (Pontifical Secrecy) ඉවත් කරමින්, මෙවැනි චෝදනා සිවිල් නීති බලධාරීන්ට වාර්තා කිරීම අනිවාර්ය කරන නීති පනවන ලදී.

2. බුද්ධාගම (Buddhism)

බුදුදහම සාමකාමී ආගමක් ලෙස ප්‍රකට වුව ද, ආසියානු රටවල මෙන්ම බටහිර රටවල ක්‍රියාත්මක වන ඇතැම් බෞද්ධ ආයතන සහ භික්ෂූන්/ගුරුවරුන් වෙතද ළමා අපයෝජන චෝදනා එල්ල වී තිබේ.

ටිබෙට් බුදුදහම සහ බටහිර මධ්‍යස්ථාන: බටහිර රටවල (ඇමරිකාව, යුරෝපය) පිහිටි ඇතැම් ටිබෙට් බෞද්ධ මධ්‍යස්ථානවල ප්‍රසිද්ධ ලාමාවරුන් සහ ගුරුවරුන් (උදා: Sogyal Rinpoche - Rigpa සංවිධානය) තමන්ට ඇති අධ්‍යාත්මික බලය සහ ගෞරවය අවභාවිත කරමින් තරුණ ශිෂ්‍යයන් සහ දරුවන් අපයෝජනය කළ බවට චෝදනා එල්ල විය. XIV වන දලයි ලාමා වහන්සේ ද මෙවැනි සිදුවීම් හෙළා දකිමින් ප්‍රකාශ නිකුත් කර ඇත.

තායිලන්තය (Thailand): තායිලන්තයේ ඇතැම් විහාරස්ථානවල වැඩවසන භික්ෂූන් වහන්සේලා සාමණේර හිමිවරුන් හෝ විහාරස්ථාන ආශ්‍රිතව වෙසෙන දරුවන් අපයෝජනය කිරීම සම්බන්ධයෙන් වරින් වර අත්අඩංගුවට පත්වීම් සහ සිවුරු හැරවීම් වාර්තා වේ.

ශ්‍රී ලංකාව (Sri Lanka): ලංකාව තුළ ද විහාරස්ථාන සහ පිරිවෙන් ආශ්‍රිතව වෙසෙන සාමණේර භික්ෂූන් වහන්සේලා සහ ළාබාල දරුවන් ලිංගික අපයෝජනයට ලක්වීම පිළිබඳ සිදුවීම් සහ ඒ ආශ්‍රිත අධිකරණ ක්‍රියාමාර්ග වරින් වර මාධ්‍ය මඟින් වාර්තා කර ඇත.

3. ඉස්ලාම් ආගම (Islam)

ඉස්ලාමීය ලෝකය තුළ පූජ්‍ය පක්ෂය (ඉමාම්වරුන්, ආගමික ගුරුවරුන්) සෘජු ධුරාවලියකින් සමන්විත නොවුණ ද, ආගමික අධ්‍යාපන ආයතන තුළ සිදුවන අපයෝජන පිළිබඳව සැලකිය යුතු වාර්තා ප්‍රමාණයක් පවතී.

මද්‍රාසා සහ ආගමික පාසල් (Madrasas): පකිස්ථානය, බංග්ලාදේශය, ඉන්දියාව යනාදි දකුණු ආසියානු රටවල මෙන්ම බ්‍රිතාන්‍යය බඳු බටහිර රටවල ක්‍රියාත්මක වන ඇතැම් නේවාසික මද්‍රාසා (ආගමික පාසල්) තුළ ආගමික ගුරුවරුන් (මවුලවිවරුන්) කුඩා පිරිමි සහ ගැහැණු දරුවන් අපයෝජනය කිරීම් පිළිබඳව මාධ්‍ය සහ මානව හිමිකම් සංවිධාන රැසක් කරුණු අනාවරණය කර ඇත.

සංස්කෘතික බාධා: බොහෝ ඉස්ලාමීය සමාජවල පවතින දැඩි සාම්ප්‍රදායික පසුබිම සහ "කැලල" (Stigma) පිළිබඳ බිය නිසා මෙවැනි සිදුවීම් පොලිසියට හෝ නීතියට වාර්තා වීම ඉතා ම අවම මට්ටමක පවතී.

4. යුදෙව් ආගම (Judaism)

ඕතඩොක්ස් (Orthodox) සහ අල්ට්‍රා-ඕතඩොක්ස් (Ultra-Orthodox/Haredi) යුදෙව් ප්‍රජාව තුළ ද පූජ්‍ය පක්ෂයට (රබ්බිවරුන් - Rabbis) සහ ආගමික ගුරුවරුන්ට එරෙහිව බරපතළ චෝදනා පවතී.

ඇමරිකාව සහ ඊශ්‍රායලය: නිව්යෝර්ක් (Brooklyn) සහ ඊශ්‍රායලයේ ජෙරුසලම යනාදි අල්ට්‍රා-ඕතඩොක්ස් යුදෙව්වන් බහුලව වෙසෙන ප්‍රදේශවල, ආගමික නායකයන් විසින් සිදුකරන ලද ළමා අපයෝජන රැසක් හෙළි වී ඇත.

ආයතනික වැසීම: මෙම ප්‍රජාව බොහෝ විට බාහිර සමාජයෙන් හුදෙකලා වී ජීවත් වන බැවින් සහ සිවිල් පොලිසියට යෑම පවතින ආගමික නීති මඟින් අධෛර්යමත් කරන බැවින්, වින්දිතයන්ට යුක්තිය ඉටු කර ගැනීම අතිශය දුෂ්කර වී ඇත.

5. ප්‍රධාන ගැටලු සහ පොදු ලක්ෂණ (Key Systemic Issues)

ගෝලීය වශයෙන් ආගමික පූජ්‍ය පක්ෂයට එල්ල වන ළමා අපයෝජන චෝදනා අධ්‍යයනය කිරීමේ දී පොදු ලක්ෂණ කිහිපයක් හඳුනාගත හැකි ය.

අසමතුලිත බලය (Power Imbalance): පූජ්‍ය පක්ෂය සතු අධ්‍යාත්මික සහ සමාජීය බලය නිසා දරුවන් සහ දෙමාපියන් ඔවුන්ව දැඩි ලෙස විශ්වාස කිරීම සහ ප්‍රශ්න කිරීමට බිය වීම.

ආයතනික වසාගැනීම් (Institutional Cover-ups): ආයතනයේ හෝ ආගමේ කීර්ති නාමය රැක ගැනීම සඳහා චෝදනා ලැබූවන්ව වෙනත් ප්‍රදේශවලට මාරු කිරීම හෝ වින්දිතයන් නිශ්ශබ්ද කිරීම.

වින්දිතයන්ට දෝෂාරෝපණය කිරීම (Victim Blaming): සිදුවීම හෙළි කරන වින්දිතයන්ව ප්‍රජාවෙන් කොන් කිරීම හෝ ඔවුන් බොරු පවසන බවට චෝදනා කිරීම.

ලෝක මට්ටමෙන් පූජ්‍ය පක්ෂයට එරෙහිව ඇති ළමා අපයෝජන චෝදනා කිසියම් එක් ආගමකට හෝ එක් රටකට පමණක් සීමා වූවක් නොවේ. එය මිනිස් මනෝවිද්‍යාව, ආයතනික බලය සහ සමාජයීය ව්‍යුහ සහ බැඳුණු ගෝලීය ව්‍යසනයකි.

වර්තමානය වන විට එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය (UN), ජාත්‍යන්තර මානව හිමිකම් සංවිධාන සහ විවිධ රටවල සිවිල් නීති පද්ධති හරහා ආගමික සංස්ථාවලින් ඔබ්බට ගිය ස්වාධීන විමර්ශන පවත්වා වින්දිතයින්ට සාධාරණය ඉටු කිරීමට සහ දරුවන් ආරක්ෂා කිරීමට දැඩි නීතිමය ප්‍රතිසංස්කරණ සිදු කරමින් පවතී.

සම්පාදනය - තුසිත පතිරණ