විශේෂාංග

2019 අප්‍රේල් 21 වන දින ශ්‍රී ලංකාවට එල්ල වූ මරාගෙන මැරෙන බෝම්බ ප්‍රහාර, පල්ලි තුනක් සහ සුඛෝපභෝගී හෝටල් තුනක් ඉලක්ක කර ගනිමින්, දකුණු ආසියානු ත්‍රස්තවාදයේ ඉතිහාසයේ පමණක් නොව ගෝලීය පිළිවෙළෙහි වෙනස්වන ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයේ ද වැදගත් අවස්ථාවක් නියෝජනය කරයි.

ක්ෂණික ප්‍රතිවිපාකවලින් ශ්‍රී ලංකා රජය සහ ISIS බඳු ජාත්‍යන්තර ආයතන මෙම සිදුවීම අන්තර්ජාතික ජිහාඩ් ප්‍රචණ්ඩත්වයේ ප්‍රකාශනයක් ලෙස ප්‍රකාශ කළ ද, ගැඹුරු විමර්ශන ඇසක් කරන ලද නිරීක්ෂණයක් මගින් වඩාත් සංකීර්ණ සහ කනස්සල්ලට කරුණක් හෙළි කරයි. ආසියා-පැසිෆික් භූ දේශපාලනික බළමුළු ගැන්වීමේ ප්‍රිස්මය හරහා විශ්ලේෂණය කළ විට, 2019 බෝම්බ ප්‍රහාර ආගමික අන්තවාදයේ ස්වයංසිද්ධ ක්‍රියාවක් ලෙස අඩුවෙන් පෙනෙන අතර නවීන බුද්ධි මෙහෙයුමක් ලෙස පෙනේ - බීජිං හි උපායමාර්ගික අවශ්‍යතා සඳහා තීරණාත්මක පාලන තන්ත්‍ර වෙනසක් ලබා ගැනීම සඳහා දේශීය හා විදේශීය ක්‍රියාකාරීන් විසින් පහසුකම් සපයන ලද “රීච්ස්ටැග් ගින්න” වැනි සිදුවීමක් ලෙසින් එය හැදින්විය හැකි ය.

මෙම විමර්ශනයේ කේන්ද්‍රස්ථානය පිහිටා ඇත්තේ ශ්‍රී ලංකා විදේශ ප්‍රතිපත්තියේ සහ ඉන්දියානු සාගරයේ එක්සත් ජනපදය, ඉන්දියාව සහ චීනයේ තරඟකාරී අභිලාෂවල ඡේදන තුළ ය. ගෝඨාභය රාජපක්ෂ ගේ නායකත්වයෙන් යුත් රාජපක්ෂ රාජවංශය 2019 අගභාගයේ දී බලයට පත්වීම, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය  නැවත සමතුලිත කිරීමේ බිඳෙනසුලු උත්සාහ කිරීමක් සංලක්ෂිත වසර හතරක විරාමයකින් පසු චීන ආධිපත්‍ය දෙසට තියුණු හැරීමක් පෙන්නුම් කළේය. 2019 ප්‍රහාර මෙම සංක්‍රාන්තිය සඳහා උත්ප්‍රේරකය වූ බවත්, ජාතික ආරක්ෂක මට්ටම  කනස්සල්ලකින් තොරව  ගසාකෑමට සහ චීනයේ සමුද්‍රීය නෝඩ්* සුරක්ෂිත කර කලාපය තුළ බටහිර බලපෑමට එරෙහිව කටයුතු කරන බීජිං හිතවාදී නියෝජිතයෙකු ස්ථාපනය කිරීමට ඉතා සූක්ෂම ලෙස සංවිධානය කරන ලද බවත් සාක්ෂිවලින් පෙනී යයි.

භූ දේශපාලනික සන්දර්භය; සමුද්‍රීය ත්‍යාගය ලෙස ශ්‍රී ලංකාව

පාස්කු ඉරිදා බෝම්බ ප්‍රහාර කෘතිම අර්බුදයක් වීමේ සම්භාවිතාව තේරුම් ගැනීමට, “නව ගෝලීය අනුපිළිවෙල” තුළ ශ්‍රී ලංකාවේ උපායමාර්ගික වටිනාකම තක්සේරු කළ යුතු ය. මෙම දූපත ඉන්දියානු සාගරයේ වඩාත්ම වැදගත් නැව් මාර්ගවල හදවතෙහි පිහිටා ඇති අතර, එය චීනයේ එක් තීරයක් සහ එක් මාර්ගයක් වැඩසටහනට මුලපිරීම (BRI) සහ එහි “මුතු වැල” සමුද්‍රීය උපාය මාර්ගය සඳහා සාකච්ඡා කළ නොහැකි වත්කමක් බවට පත් කරයි.

ඉන්දියානු සාගර කලාපයේ බල ගතිකය

ශ්‍රී ලංකාවේ භූ දේශපාලනික අරගලය, කලාපීය සහ ගෝලීය බලවතුන් අතර ඇති  ත්‍රෛපාර්ශ්වික තරගයකි. චීනය දිවයිනේ තීරණාත්මක සැපයුම් මධ්‍යස්ථානයක් ලෙස සලකන අතර, හම්බන්තොට වරායේ මතභේදාත්මක 99 වසරක බදු දීම සහ කොළඹ වරාය නගර ව්‍යාපෘතිය මගින් එය සනාථ වේ. ඓතිහාසිකව සිට පැවත එන  ප්‍රමුඛ කලාපීය බලවතා වන ඉන්දියාව, ශ්‍රී ලංකාව තුළ චීන ආක්‍රමණය එහි ජාතික ආරක්ෂාවට සෘජු තර්ජනයක් ලෙස සලකයි, එය දේශපාලනික හෝ ආරක්ෂක කරුණක් සම්බන්ධයෙන් ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය දරන මතය සහ ඔවුන්ගේ 'ඉන්දු-පැසිෆික් සැලැස්ම' යටතේ ක්‍රියාත්මක වන ස්ථාවරය එක හා සමාන ය.

*ආරක්ෂක නෝඩයක් යනු පුළුල් ජාලගත  සන්දර්භයක් ආරක්ෂා කිරීමට, සත්‍යාපනය කිරීමට හෝ නිරීක්ෂණය කිරීමට නිර්මාණය කර ඇති කැපවූ උපාංගයක්, මෘදුකාංග ලක්ෂ්‍යයක් හෝ ව්‍යුහාත්මක ඒකකයකි. 

2015 දී ශ්‍රී ලංකාවේ පැවති ජනාධිපතිවරණය බීජිනයට සැලකිය යුතු පසුබෑමක් සනිටුහන් කළේය. මෛත්‍රීපාල සිරිසේන-රනිල් වික්‍රමසිංහ සන්ධානය විසින් මහින්ද රාජපක්ෂ අනපේක්ෂිත ලෙස පරාජය කිරීම ඉන්දියාවේ පර්යේෂණ සහ විශ්ලේෂණ අංශයේ (RAW) මැදිහත්වීමක් ලෙස පුළුල් ලෙස අවධාරණය කරන ලදී. මෙම පාලන තන්ත්‍ර වෙනස චීන ව්‍යාපෘති තාවකාලිකව නතර  කිරීමට සහ බටහිර ආයතන සහ ඉන්දියානු ආරක්ෂක රාමු සමග නැවත සම්බන්ධ වීමට හේතු විය. චීන කොමියුනිස්ට් පක්ෂයට (CPC) රාජපක්ෂ රජයේ පරාජය තීරණාත්මක පිළියමක් අවශ්‍ය වූ උපායමාර්ගික “පැරණි ලකුණු” විය.

2015 පාලන තන්ත්‍ර වෙනස; පළිගැනීම (හෝ ප්‍රතිප්‍රහාරය) සඳහා වූ උත්ප්‍රේරකයා / ගාමක බලවේගය

2019 බෝම්බ ප්‍රහාර පිළිබඳ ආඛ්‍යානය ආරම්භ වන්නේ ජාතික තව්හීත් ජමාත් (NTJ) සංවිධානයේ රැඩිකල්කරණයෙන් නොව, 2015 දී චීන අවශ්‍යතා පසෙකට දැමීමට  සිදු වූ නින්දා සහගත අවස්ථාවකිනි. 2015 මැතිවරණ ප්‍රතිඵල බීජිනය විසින් ඉන්දීය බුද්ධි අංශ විසින් ඔවුන්ගේ ප්‍රධාන නියෝජිතයා වන මහින්ද රාජපක්ෂ ගේ කුමන්ත්‍රණකාරී පෙරළා දැමීමක් ලෙස සැලකූ බව ශ්‍රී ලංකාවේ ඉහළ පෙළේ බුද්ධි අංශ නිලධාරීන් තේරුම් ගෙන ඇත. බුද්ධි අංශ ලෝකයට අනුව, එවැනි පරාජයක් පවතින තත්ත්වය යථා තත්ත්වයට පත් කිරීම සඳහා ප්‍රති-මෙහෙයුමක් අවශ්‍ය වේ.

2015-2019 කාලය තුළ, “යහපාලනය” රජය “සමානාත්මතා” විදේශ ප්‍රතිපත්තියක් අනුගමනය කිරීමට උත්සාහ කිරීමේ දී, රාජපක්ෂවරුන් සහ හමුදා බුද්ධි අංශවල ඔවුන් ගේ ආධාරකරුවන් ගේ නිරන්තර පීඩනයට යටත් විය. ගෝඨාභය රාජපක්ෂ ගේ නායකත්වයෙන් යුත් බීජිං හිතවාදී කණ්ඩායම, චීන රාජ්‍යය සමග ගැඹුරු සබඳතා පවත්වා ගෙන ගිය අතර, ඔවුන් විපක්ෂයේ සිටිය දී පවා ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණට දේශපාලනික සහ මූල්‍යමය සහයෝගය ලබා දීම දිගට ම කරගෙන ගියේය.

2019 දී පාලන තන්ත්‍ර වෙනසක් සඳහා වූ තල්ලුව, චීනය තම ආයෝජන සුරක්ෂිත කර ගැනීමට ඇති ආශාව සහ රාජපක්ෂ පවුලට UNHRC විසින් මෙහෙයවනු ලබන යුද අපරාධ පරීක්ෂණ මග හැරීමට ඇති අවශ්‍යතාවය මගින් පෝෂණය විය - (එක්සත් ජනපදය සහ අනෙකුත් බටහිර ජාතීන්ගේ දැඩි සහයෝගය ඇතිව සිදු කරන ලද පරීක්ෂණ). අවුල් සහගත වාතාවරණයක් සහ ජාතික ආරක්ෂාවේ බිඳවැටීමක් “ශක්තිමත් මිනිසෙකු” මතුවීමට සහ නැවත යථා පිළිවෙලට පැමිණීමට පොරොන්දු වීමට කදිම පරිසරයක් සපයන ලදී.

“රීච්ස්ටැග් ගින්න” නිර්මාණ කල ශිල්පීය උපක්‍රමය වන්නේ  අර්බුදයක් නිෂ්පාදනය කිරීමය

පාස්කු ඉරිදා බෝම්බ ප්‍රහාර "රීච්ස්ටැග් ගින්න" වැනි උපක්‍රමයක් ලෙස සිදු කළ බවට ඇති උපකල්පනය රඳා පවතින්නේ, මහජන මතය හැසිරවීමට සහ දේශපාලන ප්‍රතිඵලයක් නිර්මාණය කිරීමට ශ්‍රී ලංකා බලධාරීන් විසින් ප්‍රහාර සඳහා පහසුකම් සපයන ලද බවට වන පූර්ව නිගමනය මතය. මෙම අවස්ථාවෙහි දී, NTJ සංවිධානය එම ක්‍රියාදාමයේ උපායශීලී මෙවලමක් ලෙස සේවය කළ ද, රජයේ බුද්ධි අංශ මැදිහත් වීම හරහා, ඔවුන්ට තනිවම ළඟා කර ගත නොහැකි මට්ටමේ ඉලක්කයක් (කාර්යයක්) ඉටු කර ගැනීම සඳහා, කෘතිමව බලවත් කරන ලද සහ අන්තගාමීත්වයට පත් කරන ලද, සීමිත බලපෑමක් සහිත 'නොමේරූ' හෝ 'ආධුනික' මට්ටමේ කණ්ඩායමක් විය.

සබැඳි ලිපි - පාස්කු ඉරිදා බෝම්බ ප්‍රහාරය: රීච්ස්ටැග් ගින්නේ කූට උපක්‍රමයක් මෙන් නැවත ඇතිවීමක් 

ජාතික අනාරක්ෂිතභාවයේ කාර්යභාරය

බෝම්බ ප්‍රහාර මගින් රාජපක්ෂ - චීන අක්ෂ සඳහා වූ ප්‍රධාන අරමුණු දෙකක් සාක්ෂාත් කර ගන්නා ලදී:

1. අධිකාරීවාදයට මහජන සහයෝගය ලබාගැනීම: ප්‍රහාර හේතුවෙන් ආරක්ෂාව කේන්ද්‍ර කරගත් බලවත් නායකයකු සඳහා ක්ෂණික සහ අතිමහත් ඉල්ලුමක් ඇති විය. හිටපු ආරක්ෂක ලේකම් ගෝඨාභය රාජපක්ෂ, මෙම බියෙන් ප්‍රයෝජන ගෙන, සිදුවීමෙන් සති කිහිපයකට පසු තම අපේක්ෂකත්වය ප්‍රකාශයට පත් කළේය.

2. යුක්තියට බාධා කිරීම: එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඇති වූ හදිසි තත්ත්වය මත “ඉස්ලාමීය ත්‍රස්තවාදය” කෙරෙහි අවධානය යොමු කිරීම, රාජපක්ෂ පවුල සම්බන්ධ යුද අපරාධ විමර්ශන සහ දූෂණ නඩුවලින් ජාත්‍යන්තර ප්‍රජාව සහ දේශීය අධිකරණය අවධානය වෙනතකට යොමු කළේය. විමර්ශනයෙන් ලැබුණු සාක්ෂිවලින් පෙනී යන්නේ, සුඛෝපභෝගී හෝටල් සහ පල්ලි එකවර ඉලක්ක කර ගනිමින් එල්ල කරන ලද ප්‍රහාරයේ පරිමාණය, පවතින රජයේ විශ්වසනීයත්වය ආපසු හැරවිය නොහැකි ලෙස විනාශ වන තරමට ගැඹුරු කම්පනයක් ඇති කිරීමට අදහස් කරන ලද “අධික ලෙස මරා දැමීමක්” බවයි.  රජය සහ බුද්ධි අංශ ඔවුන් කලින් නිරීක්ෂණය කළ දේශීය NTJ ජාල කෙරෙහි අවධානය යොමු කිරීම වෙනුවට ISIS සංවිධානයට දොස් පැවරූ ආඛ්‍යානයේ පසුකාලීන බල හුවමාරුව, තර්ජනය ජාත්‍යන්තරකරණය කිරීමට සහ රාජ්‍ය බලයේ දැවැන්ත ව්‍යාප්තියක් සාධාරණීකරණය කිරීමට උපකාර  කළේය.

බුද්ධිමය අනුබලය; DMI සහ SIS අතර සබැඳිය  

රාජ්‍යය විසින් මෙහෙයවන ලද මෙහෙයුමක වඩාත්ම භයානක සාක්ෂිය වන්නේ හමුදා බුද්ධි අධ්‍යක්ෂ මණ්ඩලයේ (DMI) සහ රාජ්‍ය බුද්ධි සේවයේ (SIS) හැසිරීමයි. විමර්ශනාත්මක සොයාගැනීම්වලින් පෙනී යන්නේ මෙම ආයතන හුදෙක් නොසැලකිලිමත් වූවා පමණක් නොව, ත්‍රස්තවාදී රහස් කණ්ඩායම  ආරක්ෂා කිරීමට සහ පොලිසිය ඔවුන් ගේ මාර්ගවලින් හරවා යැවීමට ක්‍රියාකාරීව සම්බන්ධ වූ බවයි.

The “Sonic Sonic” යනුවෙන් හැදින්වෙන්නේ  ක්‍රියාකාරකම සිදු කළ ආකාරය නියම කරන ප්‍රමිතිගත නීති මාලාවකි. නිශ්චිත අර්ථ දැක්වීම සම්පූර්ණයෙන් ම සන්දර්භය හෝ මෙහෙයුම මතමත රඳා පවතී.

 “සොනික් සොනික්” ප්‍රොටෝකෝලය (ක්‍රියාකාරකම සිදු කළ ආකාරය සම්බන්ධ සොයා බැලීමට යෙදූ  ප්‍රමිතිගත නීති මාලාව)

“සොනික් සොනික්” යන කේත නාමය බුද්ධි අංශ රාජ්‍යය සහ බෝම්බකරුවන් අතර තීරණාත්මක සම්බන්ධයක් ලෙස මතු වී තිබේ. CID අධ්‍යක්ෂ ශානි අබේසේකර ගේ නායකත්වයෙන් යුත් විමර්ශනවලින් හෙළි වූයේ “පොඩි සහරාන්” ලෙස හැඳින්වෙන සැකකරුවෙකු “සොනික් සොනික්” හසුරුව භාවිතා කරන පුද්ගලයකු සමග නිතර සම්බන්ධතා පැවැත්වූ බවයි. මෙම හසුරුව SIS හි උප පොලිස් පරීක්ෂක බණ්ඩාර දක්වා දිව යයි. CID බණ්ඩාර ගෙන් ප්‍රශ්න කිරීමට ගිය විට, නියෝජ්‍ය පොලිස්පති සම්පත් ලියනගේ ඇතුළු ඉහළ පෙළේ SIS නිලධාරීන් මැදිහත් වී කියා සිටියේ මෙම සම්බන්ධතාව ජාතික ආරක්ෂාවට සම්බන්ධ “රහස් මෙහෙයුමක” කොටසක් බවයි.

මෙම හෙළිදරව්වෙන් පෙනී යන්නේ SIS ආයතනය NTJ රහසිගත ත්‍රස්තවාදී කණ්ඩායම  සමග සෘජු සන්නිවේදන මාර්ගයක් ස්ථාපිත කර ඇති බවයි. ප්‍රහාර වැළැක්වීම සඳහා මෙම ප්‍රවේශය භාවිතා කරනවා වෙනුවට, දේශපාලන නායකත්වයට හෝ මහජනතාවට කිසිදා හෙළි නොකළ හේතු නිසා බුද්ධි අංශ රහසිගත ත්‍රස්තවාදී කණ්ඩායම  කළමනාකරණය කරන බවක් පෙනෙන්නට තිබුණි.  

 සබැඳි ලිපි - ශ්‍රී ලංකාවේ පාස්කු ඉරිදා බෝම්බ ප්‍රහාරය: බුද්ධි අංශ අසමත්වීමක් ද...? නැතහොත් බුද්ධි මෙහෙයුමක් ද...?

ටාජ් සමුද්‍ර හි සිදුවූ සුවිශේෂ සිදුවීම  

තාජ් සමුද්‍ර හෝටලය ඉලක්ක කර ගනිමින් අවසානයේ දෙහිවල "ට්‍රොපිකල් ඉන්" හිදී පුපුරණ ද්‍රව්‍ය පුපුරුවා හරින ලද "අසාර්ථක" බෝම්බකරු වන අබ්දුල් ලතීෆ් ජමිල් මොහොමඩ්ගේ සංසිද්ධිය, බුද්ධි සමීපතාව පිළිබඳ තවත් සාක්ෂි සපයයි. ජමිල් ටාජ් සමුද්‍රයෙන් පිටව ගිය පසු, ඔහු බුද්ධි නිලධාරියකු සමග සම්බන්ධ වී සිටි බව ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයට ඉදිරිපත් කරන ලද සාක්ෂිවලින් පෙනී යයි. තව ද, දෙහිවල පල්ලියේ ඇති වූ ගැටුම අතරතුර ජමිල් ගේ පවුලේ අය සමඟ DMI ක්‍රියාකාරිකයකු සම්බන්ධ වූ බව කියනු ලැබේ. ජමිල් සිටින තැන එසැණින් නිරීක්ෂණය කිරීමට හමුදා බුද්ධි අධ්‍යක්ෂ මණ්ඩලයට (DMI) හැකියාව තිබුණ ද, ඔහු විසින් බෝම්බය පුපුරුවා ගනු ලැබීමට පෙර ඔහුව අත්අඩංගුවට ගැනීමට අපොහොසත් වීම; මෙය 'අනපේක්ෂිත අතුරු හානි' (Collateral damage) හෝ 'අධික විනාශයක්' (Overkill) සිදු වූ, තිරයෙන් පිටුපස සිට පාලනය කරන ලද රහස් මෙහෙයුමක (Controlled operation) ස්වභාවයක් පෙන්නුම් කරයි.

මේජර් ජෙනරාල් කපිල හෙන්දාවිතාරණ; ගෝලීය දේශපාලනයේ චීනය සම්බන්ධ විවිධ සංකල්ප කිහිපයක්

කපිල හෙන්දාවිතාරණ    

චීනය වෙනුවෙන් මෙහෙයවන ලද යෝජිත කුමන්ත්‍රණ න්‍යාය තුළ සිටින ප්‍රධානතම චරිතයක් වන්නේ, හිටපු හමුදා බුද්ධි අධ්‍යක්ෂවරයකු මෙන්ම ගෝඨාභය රාජපක්ෂගේ 'දකුණු අත' බඳු වූ විශ්‍රාමික මේජර් ජෙනරාල් කපිල හෙන්දාවිතාරණ යි. හෙන්දාවිතාරණගේ වෘත්තීය ගමන සහ ඔහුට එල්ල වන සබඳතා පිළිබඳ චෝදනා දෙස බැලීමේ දී, ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික ආරක්ෂක ක්ෂේත්‍රයේ ඉහළ ම ස්ථරයන් වෙත චීන බලපෑම කාන්දු වූයේ  කෙසේද යන්න පිළිබඳව පැහැදිලි අවබෝධයක් ලබා දෙයි.

ෂැන්ග්‍රි-ලා සම්බන්ධතාවය

2015 පාලන තන්ත්‍ර වෙනසෙන් පසු, ශ්‍රී ලංකාවේ ෂැන්ග්‍රි-ලා හෝටල්වල ආරක්ෂක ප්‍රධානියා ලෙස හෙන්දාවිතාරණ පත් කළේ ය. කොළඹ ෂැන්ග්‍රි-ලා හෝටලය පාස්කු ඉරිදා බෝම්බ ප්‍රහාරයේ ප්‍රධාන ඉලක්කය වූ අතර සහරාන් හෂීම් පෞද්ගලිකව ඔහු  පුපුරුවා ගත් ස්ථානය විය. රාජපක්ෂවරුන් සහ චීන බුද්ධි අංශ යන දෙඅංශයටම ගැඹුරු සබඳතා ඇති ඉහළ පෙළේ බුද්ධි නිලධාරියෙකු ප්‍රහාරයේ කේන්ද්‍රස්ථානයේ සිටීම විශ්මයජනක අකොරයේ  දෛවෝපගත  අහඹු සිදුවීමකි.

ශ්‍රව්‍ය සාක්ෂි: “රාජද්‍රෝහීත්වය” සහ “ටියුෂන්”

කලම්බු ටෙලිග්‍රාෆ් විසින් කරන ලද විමර්ශන වාර්තා මගින් හෙන්දවිතාරණ චීන බුද්ධි අංශ සමඟ සහයෝගීකරුවකු ලෙස සම්බන්ධීකරන කටයුතු  කර ඇති බවට චෝදනා කරන ශ්‍රව්‍ය පටිගත කිරීම් කීපයක් හරහා අනාවරණය වී ඇත. මෙම පටිගත කිරීම්වල දී, එක්සත් ජනපදය සහ ශ්‍රී ලංකාව අතර සම්බන්ධතාවය අඩපණ කිරීම සඳහා රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික මාර්ග භාවිත කරන ලෙස හෙන්දවිාතාරණ චීන වැඩසටහන් හසුරුවන්නකුට උපදෙස් දෙන බව අසන්නට ලැබේ. ශ්‍රී ලංකාවේ වරායන් සහ ගුවන්තොටුපළවලට ප්‍රවේශ වීමට ඇමරිකානු උත්සාහයන් පිළිබඳව ඔහු චීන ජාතිකයින්ට විශේෂයෙන් අනතුරු ඇඟවූ අතර, විපක්ෂය වෙනුවෙන් “සෝදිසියෙන්” සිටීමට පොරොන්දු විය.

"අමතර ගාස්තු ගෙවීම් සැකැස්ම" යන මාතෘකාව යටතේ තවත් පටිගත කිරීමක්, චීන සම්බන්ධතා මගින් හෙන්දවිතාරණගේ පවුලේ කීපදෙනෙක් හට විදේශ අධ්‍යාපනය සඳහා ගෙවීම් වෙනුවෙන් පහසුකම් සැලසූ මූල්‍යමය වන්දි ගෙවීමක් අදහස් කරයි.  මෙම අන්තර්ක්‍රියාවලින් පෙන්නුම් කරන්නේ රාජපක්ෂ ආරක්ෂක යන්ත්‍රයේ සිටින ප්‍රධාන චරිතයක් ශ්‍රී ලංකාවේ ස්වෛරී ආරක්ෂාවට වඩා බීජිංහි උපායමාර්ගික අවශ්‍යතාවලට ප්‍රමුඛත්වය දෙමින් " චීන වුවමනා ඉටුකරන ඉහළ පෙළේ ලාංකික නිලධාරියෙකි" ලෙස ක්‍රියාත්මක වූ බවයි.

මේජර් ජෙනරාල් සුරේෂ් සලේ සහ 2026 ගණන් බැලීම

සුරේෂ් සලේ

රාජ්‍ය අනුග්‍රහය පිළිබඳ චෝදනා 2023 චැනල් 4 "ඩිස්පැචස්" වාර්තා චිත්‍රපටය මගින් තවදුරටත් තහවුරු කරන ලද අතර, එහි අසාද් මවුලානා ගේ තොරතුරු හෙළි කරන්නා ගේ සාක්ෂි ඇතුළත් විය.  පිල්ලයාන් පැරාමිලිටරි කණ්ඩායමේ හිටපු ප්‍රකාශකයෙකු වන මවුලානා කියා සිටියේ, රට අස්ථාවර කරන සහ ගෝඨාභය රාජපක්ෂ නැවත බලයට පත්වීමට මග පාදන කුමන්ත්‍රණයක් දියත් කිරීම සඳහා ඉහළ බුද්ධි නිලධාරියෙකු වන මේජර් ජෙනරාල් සුරේෂ් සලේ සහ NTJ අතර රැස්වීමක් සංවිධානය කළ බවයි.

අසාද් මවුලානා 

අත්අඩංගුවට ගැනීම සහ ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත

2026 පෙබරවාරි මාසයේ දී, ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක ගේ නව පරිපාලනය යටතේ, බෝම්බ ප්‍රහාර සම්බන්ධයෙන් මේජර් ජෙනරාල් සුරේෂ් සලේ අත්අඩංගුවට ගත්තේ ය. ගෝඨාභය රාජපක්ෂ තේරී පත්වීමෙන් පසු වහාම රාජ්‍ය බුද්ධි සේවයේ (SIS) ප්‍රධානියා ලෙස උසස් කරන ලද සලේ, ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත (PTA) යටතේ රඳවා ගත්තේ ය; ඔහු විවේචකයින් සහ මුස්ලිම් ප්‍රජාවේ සාමාජිකයින් රඳවා තබා ගැනීමට භාවිතා කළේ ද එම කුරිරු නීතියයි.

බෝම්බකරුවන් සමග ඔහු ගේ සම්බන්ධතා පිළිබඳ “ප්‍රමාණවත් සාක්ෂි” උපුටා දක්වමින්, සලේ ප්‍රහාර සඳහා “උදව් කළ සහ කුමන්ත්‍රණය කළ” බවට විමර්ශකයින් චෝදනා කර ඇත. මෙම අත්අඩංගුවට ගැනීම යුක්තිය පසිඳලීමේ ගමනේ තීරණාත්මක හැරවුම් ලක්ෂ්‍යයක් සලකුණු කරයි; මන්ද, මෙහි දී ඉලක්ක කර ඇත්තේ බුද්ධි අංශවල අසාර්ථක වීමක් දෙස නිකම්ම බලා සිටි සාමාන්‍ය පුද්ගලයකු නොව, මෙම බෝම්බ ප්‍රහාර මාලාවේ 'මහා මොළකරුවකු' ලෙස විස්තර කෙරෙන උසස් නිලධාරියකුව බැවිනි.

මූල්‍ය ජාලය; රුපියල් මිලියන 65 ක මුදලක් සහ පැරාමිලිටරි සහාය

පාස්කු ඉරිදා බෝම්බ ප්‍රහාරවල සැපයුම් ක්‍රියාත්මක කිරීම සඳහා සැලකිය යුතු මූල්‍ය සම්පත් සහ උපායශීලී සහාය අවශ්‍ය වූ අතර, සාක්ෂිවලින් පෙනී යන්නේ රාජ්‍යයේ සහ විදේශීය ආයතනවල කොටස් විසින් එය සැපයූ බවයි.

රුපියල් මිලියන 65ක්  ගෙවීම

2025 අප්‍රේල් මැද භාගයේ දී, ගෝඨාභය රාජපක්ෂ සහ හමුදා බුද්ධි අංශයට සම්බන්ධ රුපියල් මිලියන 65ක ගෙවීමක් සම්බන්ධ ඉහළ මට්ටමේ කුමන්ත්‍රණයක් විස්තර කරන වාර්තා මතු විය. මෙම ගෙවීම 2019 මැතිවරණයට පෙර NTJ රහස් සංවිධානයේ  මෙහෙයුම් සඳහා අරමුදල් සැපයීමට සහ පහසුකම් සැලසීමට ගත් පුළුල් උත්සාහයේ කොටසක් බවට චෝදනා එල්ල වේ. එවැනි නිශ්චිත මුදලක සම්බන්ධය නිල PCOI වාර්තාවේ සඳහන් අලුතින් අත්පත් කරගත් ව්‍යාපාර, හදිසි අරමුදල් සහ කොටස් එදිරිව ආදායම් අරමුදල් ඉක්මවා යන ව්‍යුහගත මූල්‍ය විධිවිධානයක තොරතුරු වාර්තා කරයි.

පිල්ලෙයාන් බඳවා ගැනීමේ ජාලය

සිවනේසතුරෙයි චන්ද්‍රකාන්තන් නොහොත් පිල්ලෙයාන්

පිල්ලෙයාන් ලෙස හඳුන්වන සිවනේසතුරෙයි චන්ද්‍රකාන්තන් ගේ භූමිකාව, විවිධ තාක්ෂණික න්‍යායකට හෝ කීපයකට තවත් ස්ථරයක් එක් කරයි. පැරාමිලිටරි නායකයෙකු වූ සහ දේශපාලනඥයකු වූ පිල්ලෙයාන්, 2025 අප්‍රේල් මාසයේ දී අත්අඩංගුවට ගත්තේ සාක්ෂි මගින් ඔහු ගේ ජාලය පාස්කු ඉරිදා බෝම්බකරුවන් බඳවා ගැනීම සහ සහාය ලබා දීම සමග සෘජුව ම සම්බන්ධ වීම ගැන සාක්ෂි ලැබීමෙන් පසුවය. පිල්ලෙයාන් ජාලය DMI සහ ඉස්ලාමීය අන්තවාදීන් අතර පාලම වූ බවත්, රැස්වීම් සඳහා පහසුකම් සපයන බවත් සහ සෛලය වර්ධනය වීමට අවශ්‍ය සැපයුම් ආවරණය සපයන බවත් තොරතුරු හෙළි කරන්නා වන මවුලානා කියා සිටියේය.

දෙමළ පැරාමිලිටරි කණ්ඩායමක් සහ ඊට දෘෂ්ටිවාදාත්මකව සම්පූර්ණයෙන්ම විරුද්ධ කණ්ඩායම් වන ඉස්ලාමීය ත්‍රස්ත කණ්ඩායමක් අතර මෙම “අශුද්ධ සන්ධානය” පැවතිය හැක්කේ ඔවුන් දෙදෙනා ම තෙවන පාර්ශවයක් වන රාජ්‍ය බුද්ධි සේවා විසින් කළමනාකරණය කරනු ලබන්නේ නම් පමණි. එකම (තනි) දේශපාලන අරමුණක් වෙනුවෙන් එකිනෙකට වෙනස් සන්නද්ධ කණ්ඩායම් මෙලෙස ඒකාබද්ධ කිරීම (එකතු කිරීම), 'රීච්ස්ටාග් ගින්න' (Reichstag Fire) වර්ගයේ මෙහෙයුම්වල කැපී පෙනෙන ලක්ෂණයකි.

ජනාධිපති කොමිෂන් සභා වාර්තාව; කළ බරපතළ වරදක් ලෝකයට අසුනොවන පරිදි ඉතාමත් සූක්ෂ්ම ලෙස සහ දක්ෂ ලෙස වසා දැමීමේ ක්‍රියාවලියක්

ජනාධිපති විමර්ශන කොමිෂන් සභාව (PCOI) විසින් නිකුත් කරන ලද පිටු 739 කින් යුත් වාර්තාව, සැබෑ මහ මොළකරුවන් ආරක්ෂා කිරීමට සහ සරල බුද්ධි අසමත්වීමක නිල ආඛ්‍යානය පවත්වා ගැනීමට නිර්මාණය කරන ලද “සම්පූර්ණ සුදු හුනු ගෑමක්” ලෙස පුළුල් ලෙස හෙළා දැක ඇත. කොමිසම සාක්ෂිකරුවන් 457 දෙනෙකු ගෙන් සාක්ෂි සටහන් කර පිටු 37,314 ක ක්‍රියාදාම ඉදිරිපත් කළ ද, එහි නිගමන සැලකිය යුතු ලෙස පටු විය.  

PCOI සොයාගැනීම් පිළිබඳ විවේචන

වරණීය වගවීම: වාර්තාව එහි අපරාධ නිර්දේශ හිටපු ජනාධිපති මෛත්‍රීපාල සිරිසේන සහ පොලිස් නිලධාරීන් වෙත යොමු කළ අතර, DMI සහ SIS බෝම්බකරුවන් සමග සෘජු සම්බන්ධතා පැවැත්වීම පිළිබඳ පුපුරනසුලු චෝදනා බොහෝ දුරට නොසලකා හැරියේය. (සංවිධානයක්, සම්බන්ධතාවයක් හෝ පද්ධතියක් තුළ ප්‍රමිති, නීති හෝ ප්‍රතිවිපාක නොගැළපෙන ලෙස යොදන විට වරණීය වගවීම සිදු වේ. එය සිදුවන්නේ ඇතැම් පුද්ගලයින් ගේ  ක්‍රියා දැඩි ලෙස පරීක්ෂාවට ලක් කරන විට හෝ ඒවාට දඬුවම් කරන විට, අනෙක් අයට නිදහසට කරුණු ඉදිරිපත් කරන විට, නොසලකා හරින විට හෝ එකම හැසිරීම් සඳහා සම්පූර්ණ නම්‍යශීලී බවක් ලබා දෙන විට ය.)

විනිවිදභාවය නොමැතිකම: වාර්තාවේ සැලකිය යුතු වෙළුම්, විශේෂයෙන් කැමරාවෙන් ලබාගත් සංවේදී සාක්ෂි , මහජනතාව ගෙන් සහ වින්දිතයින් ගේ පවුල්වලින් වසර ගණනාවක් තිස්සේ සඟවා තිබුණි.

"අසාර්ථක" ආඛ්‍යානය: දේශපාලන ගැටුම් සහ "තෘප්තිමත් භාවයේ" ප්‍රතිඵලයක් ලෙස සිදුවීම් රාමු කිරීමෙන් (මිනිසුන් එය අර්ථකථනය කරන ආකාරය සහ එහි තේරුම හැඩගැස්වීම සඳහා සිදුවීමේ නිශ්චිත අංශ තෝරා ගැනීම, සංවිධානය කිරීම සහ ඉස්මතු කිරීමේ සමාජ, මනෝවිද්‍යාත්මක හෝ මාධ්‍ය ක්‍රියාවලියයි) වාර්තාව "ක්‍රියාකාරී පහසුකම් සැපයීම" හෝ "රහසිගත කණ්ඩායම" පිළිබඳ විමර්ශනය ඵලදායී ලෙස වළක්වාලී ය.

සිරිසේන ඇතුළු පිරිසට (වින්දිතයන් වෙනුවෙන්) වන්දි ගෙවන ලෙස නියෝග කළ 2023 ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ තීන්දුව, වගවීම පිළිබඳ ඉතිහාසගත ජයග්‍රහණයක් වුවද, එය 'කුමන්ත්‍රණය' යන නීතිමය රාමුවට වඩා 'නොසැලකිලිමත්කම' (රාජකාරිය පැහැර හැරීම) යන නීතිමය රාමුව තුළ පමණක් සීමා විය. මැල්කම් කාදිනල් රංජිත් හිමිපාණන් විසින් නිතර සඳහන් කරන ලද සැබෑ 'මහා මොළකරුවන්' වෙත ජනාධිපති පරීක්ෂණ කොමිෂන් සභාවේ (PCOI) සොයාගැනීම් හරහා කිසිදු බලපෑමක් සිදු නොවීය (ඔවුන් නිදැල්ලේ පසුවිය).

 භූ දේශපාලනික ප්‍රතිවිපාක: බලයේ සිටින චීන නියෝජිතයා

පාස්කු ප්‍රහාරයෙන් මාස හතකට පසු පැවති ශ්‍රී ලංකාවේ ජනාධිපතිවරණය ජයග්‍රහණය කරමින් ශ්‍රී ලංකාවේ ජනාධිපති ලෙස තේරී පත් වූ ගෝඨාභය රාජපක්ෂ 2019 නොවැම්බර් 17 වන දින කොළඹ මැතිවරණ කොමිෂන් සභා කාර්යාලයෙන් පිටව යන මොහොත.

2019 බෝම්බ ප්‍රහාරවල අවසාන ප්‍රතිඵලය වූයේ ශ්‍රී ලංකාව චීනය මත යැපීම නැවත ස්ථාපිත කිරීමට වහාම පියවර ගත් නායකයකු වන ගෝඨාභය රාජපක්ෂ තේරී පත්වීමයි. ඔහු ගේ ජනාධිපති ධුරය බීජිංහි උපායමාර්ගික අවශ්‍යතාවලට පක්ෂව ප්‍රතිපත්තිමය තීරණ මාලාවකින් සනිටුහන් වූ අතර, බොහෝ විට දිවයිනේ ජාතික ස්වෛරීභාවය සහ ආර්ථික ස්ථාවරත්වය අහිමි විය.

සමානාත්මතා ප්‍රතිපත්තියේ වැරැද්ද

ජනාධිපති ධුරයට පත්වීමෙන් පසු ගෝඨාභය රාජපක්ෂ "සාධාරණ" විදේශ ප්‍රතිපත්තියක් ප්‍රකාශ කළ නමුත් ඔහු ගේ පරිපාලනයේ ක්‍රියාවන්හි ප්‍රායෝගික යෙදුම ඊට හාත්පසින් වෙනස් කතාවක් කීවේය. ඔහු කොළඹ වරාය නගරය අවම පාර්ලිමේන්තු අධීක්ෂණයක් සහිත විශේෂ ආර්ථික කලාපයක් ලෙස ගැසට් කිරීමට පියවර ගත්තේය; එය ශ්‍රී ලංකාව තුළ "චීන යටත් විජිතයක්" නිර්මාණය කිරීමක් ලෙස සැලකේ. ඔහු MCC (මිලේනියම් චැලෙන්ජ් කෝපරේෂන්) සංයුක්තය බඳු එක්සත් ජනපදය සමග ආරක්ෂක ගිවිසුම් ද නැවත සලකා බැලූ අතර, බීජිං හි ඔහු ගේ හසුරුවන්නන් සතුටු කිරීම සඳහා ඒවා ඵලදායී ලෙස නතර කළේය.

අනෙක් අතට චීනය, යුධ අපරාධ සහ මානව හිමිකම් උල්ලංඝනය කිරීම් සම්බන්ධ ලංකාවට එරෙහිව ඇති යෝජනා අවහිර කරමින්, රාජපක්ෂ රජයට UNHRC හිදී අත්‍යවශ්‍ය රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික ආවරණයක් ලබා දුන්නේ ය. මෙම සහජීවන සම්බන්ධතාව 2019 බෝම්බ ප්‍රහාර මගින් ශක්තිමත් කරන ලද අතර, එමගින් දිවයිනට එරෙහිව ඇති සියලු විරුද්ධ මත ජාතික ආරක්ෂාවට තර්ජනයක් ලෙසත්, සියලු සුළුතර ප්‍රජාව ත්‍රස්තවාදී අනුගාමිකයින් ලෙසත් සාර්ථකව හංවඩු ගැසුණි.

අධිකරණ වෛද්‍ය විශ්ලේෂණය: අප්‍රේල් 21 වන දින පිළිතුරු නොලැබුණු ප්‍රශ්න

"අවශ්‍ය ප්‍රමාණයට වඩා වැඩි බලයක් හෝ ප්‍රහාරයක් එල්ල කිරීමේ (overkill) සහ ක්ෂණික නොසිතූ ප්‍රතිචාර දැක්වීමේ (kneejerk reaction) මතවාද සිදුවීමට ඇති ඉඩකඩ (සම්භාවිතාවය) වටහා ගැනීමට නම්, ප්‍රහාර සිදුවූ නිශ්චිත කාලානුක්‍රමය (සිදුවීම් පෙළ ගැසුණු ආකාරය) සහ ඉන් පසුව මතු වූ අධිකරණ වෛද්‍ය/විද්‍යාත්මක අසාමාන්‍යතා (අභිරහස් සහ ගැටලු සහගත තැන්) දෙස බැලිය යුතුය."

බුද්ධි අංශ අනතුරු ඇඟවීමේ වගුව

ප්‍රහාරය එල්ල වීමට පෙර දිනවල දී ඉන්දියාවෙන් ශ්‍රී ලංකාවට ලබා දුන් බුද්ධි තොරතුරුවල අධික ප්‍රමාණය (විශාලත්වය) හේතුවෙන්, 'ක්‍රියාත්මක වීමට නොහැකි වීම' (ක්‍රියාමාර්ග ගැනීමට අපොහොසත් වීම) යන නිදහසට කරුණ තවදුරටත් පිළිගත නොහැකි තත්ත්වයකට පත් කරයි.

පළමු පිපිරීම සිදුවීමට පැය දෙකකට පෙර ශ්‍රී ලංකා රාජ්‍ය බුද්ධි අංශවලට තවත් අනතුරු ඇඟවීමක් ලැබුණු අතර, ඉලක්ක කරගත් පල්ලිවලට ආරක්ෂකයකු පවා යෙදවීමට අපොහොසත් වීමෙන් ඇඟවෙන්නේ ප්‍රහාරය නැවැත්වීම නොව, එහි නිගමනයට යාමට ඉඩ දීම අරමුණ වූ බවයි.

සමාජ මාධ්‍ය සහ සම්බන්ධිත සිදුවීම් වල විෂමතා

ප්‍රහාරවලින් පසුව, ඇතිවූ තත්ත්වය  කළමනාකරණය කිරීමට රජය ගත් උත්සාහයට සමාජ මාධ්‍ය අවහිර කිරීම සහ “සැක සහිත” බෝම්බකරුවන් ගේ ඡායාරූප නිකුත් කිරීම ඇතුළත් විය. කෙසේ වෙතත්, AFP වැනි සංවිධාන විසින් කරන ලද කරුණු පරීක්ෂා කිරීමේ දී හෙළි වූයේ මෙම පුද්ගලයින් ගෙන් බොහෝ දෙනෙක් ශ්‍රී ලාංකික ජාතිකයින් නොවන බවත් සිදුවීම් සමග කිසිදු සම්බන්ධයක් නොතිබූ බවත්ය. "මෙලෙස කලබලයෙන් (හදිසියේ) අසත්‍ය තොරතුරු ප්‍රචාරය කිරීමෙන් පෙනී යන්නේ, යම් සැලසුම්ගත අරමුණකින් බලාපොරොත්තු වූවාට වඩා වැඩි මහා පරිමාණ විනාශයක් සිදු වූ බැවින්, එම තත්ත්වය පාලනය කරගැනීම සඳහා බුද්ධි අංශය විසින් සිතා බැලීමකින් තොරව ක්ෂණිකව ) ප්‍රතිචාර දක්වා ඇති බවයි."

බලාපොරොත්තු වූවාට වඩා වැඩි විනාශය සහ ISIS කතාව මෙහෙයවීම

2019 ප්‍රහාර සම්බන්ධයෙන් පවතින වඩාත්ම ස්ථාවර මතවාදයක් (කුමන්ත්‍රණ සිද්ධාන්තයක්) වන්නේ, මෙම ප්‍රහාර රට තුළ පවතින අනාරක්ෂිතභාවය පෙන්වීම සඳහා කුඩා පරිමාණයෙන් සිදු කිරීමට සැලසුම් කර තිබූ "නිරූපණයක්" වූ බවයි; නමුත් පසුව එය විශාල පිරිසක් මියයන මහා පරිමාණ විනාශයක් දක්වා වර්ධනය වූ බැවින්, සිදුවූ හානිය සමනය කරගැනීම (damage control) සඳහා බුද්ධි අංශවලට මෙය "ISIS" සංවිධානයේ ප්‍රහාරයක් බව පෙන්වන මතවාදයකට හැරවීමට සිදු විය.

ISIS සංවිධානයට දොස් පවරන්නේ ඇයි...?

නිල කතාව ඉක්මනින් දේශීය NTJ වෙතින් ගෝලීය ISIS ජාලයට මාරු විය. මෙය හේතු කිහිපයක් නිසා ගත් උපායමාර්ගික පියවරක් විය.

1. දේශීය සම්බන්ධතා ව්‍යාකූල කිරීම: ISIS වැනි ගෝලීය, අකාර්යක්ෂම ආයතනයකට දොස් පැවරීමෙන්, බුද්ධි අංශවලට රැඩිකල්කරණය අන්තර්ජාලය හරහා සිදු වූ බවත් එය ඔවුන්ගේ නිරීක්ෂණයෙන් ඔබ්බට ගිය බවත්, NTJ සමග ඇති ඔවුන්ගේම සම්බන්ධතා ආරක්ෂා කර ගනිමින් ප්‍රකාශ කළ හැකිය1

2. ජාත්‍යන්තර ආධාර සඳහා සාධාරණීකරණය: ISIS සංවිධානයට දොස් පැවරීම නිසා ශ්‍රී ලංකා රාජ්‍යයට බටහිර ආයතනවලින් ත්‍රස්ත විරෝධී සහාය ඉල්ලා සිටීමට හැකි වූ අතර, පසුව ඔවුන් "මහා මොළකරුවන්" විමර්ශනය කිරීම වෙනුවට දේශීය සුළුතරයන් පිළිබඳ ඔවුන් ගේ සෝදිසි කිරීම ශක්තිමත් කිරීමට එය භාවිතා කළහ.

දේශපාලන නියෝජිතායතනය ඉවත් කිරීම

ප්‍රහාර "ISIS සටන්කරුවන්" විසින් සිදු කරන ලද්දේ නම්, එය අතිශයින් ම බරපතළ ඛේදවාචකයකි; බුද්ධි අංශයේ වැටුප් ලබන දේශීය කණ්ඩායමක් විසින් ඒවා සිදු කරන ලද්දේ නම්, එය ජාතික අපරාධයකි. පරීක්ෂණයෙන් හෙළි වන්නේ ISIS වගකීම භාර ගත්ත ද, අධිකරණ වෛද්‍ය විශේෂඥයින් සහ විමර්ශකයින් දේශීය ජිහාඩ්වාදීන් සහ ISIS මධ්‍යම විධානය අතර සෘජු මෙහෙයුම් සම්බන්ධතානයක් සොයා නොගත් බවයි.  නායකයෙකු සාමාන්‍යයෙන් නොගන්නා තීරණයක් (පියවරක්) ගනිමින් හෂීම් (සහරාන් හෂීම්) ෂැංග්‍රිලා හෝටලයේ දී මියයාමෙන් තවදුරටත් හැඟවෙන්නේ, මෙම මෙහෙයුමේ (ප්‍රහාරයේ) සැබෑ ආරම්භය හෝ මහ මොළකරුවන් කවුදැයි කිසිවෙකුටත් සාක්ෂි දීමට ඉතිරි නොවන බව තහවුරු කරගැනීම සඳහා, එම ත්‍රස්ත කල්ලි කණ්ඩායම හිතාමතාම 'විනාශ කර දමා' ඇති බවයි.

සංශ්ලේෂණය: භූ දේශපාලනික ගමන් පථය සහ අනාගත යුක්තිය

2019 පාස්කු ඉරිදා බෝම්බ ප්‍රහාර චීනය විසින් ගෝඨාභය රාජපක්ෂ නියෝජිතයකු ලෙස යොදා ගනිමින් සංවිධානය කරන ලද බවට ඇති සම්භාවිතාව, සැලකිය යුතු අවස්ථානුකූල සහ සාක්ෂි සාක්ෂි සමූහයකින් සහාය වේ. චේතනාව (පාලන තන්ත්‍රය වෙනස් කිරීම සහ උපායමාර්ගික - නෝඩ්), මාධ්‍යයන් (සම්මුති සහගත බුද්ධි උපකරණයක්) සහ අවස්ථානුකූලව  (අවදානමට ලක්විය හැකි, දේශපාලනිකව බෙදී ගිය රජයක්) යන සියල්ල 2019 අප්‍රේල් 21 වන දින එක්රැස් විය.

නූතන සේද මාවත තුළ  චීනයේ කාර්යභාරය

“නව ගෝලීය වැඩ පිළිවෙළක්” සඳහා බීජිං හි දැක්ම සරල වෙළඳාම සහ ණය දීම ඉක්මවා යන තත්වයකි; එය තම අරමුණු සාක්ෂාත් කර ගැනීම සඳහා බුද්ධි ජාල සහ ප්‍රොක්සි ක්‍රියාකාරීන් සක්‍රීයව යොදා ගනී. මෙම රහසිගත බලපෑමට ප්‍රධාන උදාහරණයක් වන්නේ කලම්බු ටෙලිග්‍රාෆ් විසින් “චීන මවුලයක්” ලෙස හෙළා දුටු හෙන්දවිතාරණ සම්බන්ධ නඩුවයි. රාජපක්ෂ පවුලේ අභ්‍යන්තර කවයට රහසිගත ගෙවීම් පිළිබඳ සාක්ෂි සමග මෙය ඒකාබද්ධව, සම්මත රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික ප්‍රොටෝකෝල (සම්මත නීති රීති හෝ ක්‍රියා පටිපාටි මාලාව) මග හරින දේශපාලන මැදිහත්වීමේ ක්‍රමානුකූල උපාය මාර්ගයක් යෝජනා කරයි.

නිගමනය: වගවීම කරා යන මාවත

2024 න් පසු ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක සහ අපරාධ විමර්ශන දෙපාර්තමේන්තුව විසින් ආරම්භ කරන ලද විමර්ශන, PCOI හි “සුදු හුනු ගෑම” ඉක්මවා යාමට ගත් පළමු සැබෑ උත්සාහය නියෝජනය කරයි. 2026 දී මේජර් ජෙනරාල් සුරේෂ් සාලි අත්අඩංගුවට ගැනීම සහ “සොනික් සොනික්” සහ “පිල්ලෙයාන්” නායකයින් ලුහුබැඳීම, 2019 අපරාධයේ සැබෑ නිර්මාණකරුවන් වටා තනා ගත් කඩතුරා විවෘත වෙමින්  පවතින බව පෙන්නුම් කරයි.

 කෙසේ වෙතත්, යුක්තිය සැබවින්ම ඉටු වීමට නම්, විමර්ශනය ශ්‍රී ලංකාවේ දේශසීමා ඉක්මවා බැලිය යුතුය. හෙන්දවිතාරණ හඬ පටය සහ 2019 ප්‍රහාරවල උපායමාර්ගික වේලාව මගින් සනාථ වන පරිදි, චීන බුද්ධි අංශයේ කාර්යභාරයට ගෝලීය මානව හිමිකම් ආයතනවල අධීක්ෂණය සහිත ජාත්‍යන්තර පරීක්ෂණයක් අවශ්‍ය වේ. 2019 “රීච්ස්ටැග් ගින්න” ශ්‍රී ලාංකික පුරවැසියන්ට එල්ල වූ ප්‍රහාරයක් පමණක් නොවේ; එය ඉන්දු-පැසිෆික් කලාපයේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පිළිවෙළට එල්ල වූ ප්‍රහාරයකි.

මෙම සිද්ධියේ "මහ මොළකරු" ලුහුබැඳීම නීතිමය අවශ්‍යතාවකට වඩා වැඩි දෙයකි; එය භූ දේශපාලනික අවශ්‍යතාවයකි. රාජ්‍ය බුද්ධි අංශ, පැරාමිලිටරි ජාල සහ විදේශීය බලවතුන් අතර ඇති සම්බන්ධය හෙළිදරව් කිරීමෙන් පමණක් ශ්‍රී ලංකාවට තම ජාතික ආරක්ෂාව නැවත කිසි දිනෙක ගෝලීය බල දේශපාලනයේ පූජාසනය මත පූජා නොකරන බව සහතික කළ හැකිය.1 නිරපරාදේ මියගිය 250 දෙනකු ගේ ජීවිත, රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික ප්‍රවේශම්කාරීත්ව හමුවේ මොට නොවුණු, නැතහොත් පිටු 739ක සුදු පිරියම් කිරීමකින් (වාර්තාවකින්) වසා නොදැමුණු සැබෑ සත්‍යය ඉල්ලා සිටියි. අළු බවට පත් වූ රටක් පාලනය කිරීමේ පරමාර්ථයෙන්, මුළු රට ම ගිනිබත් කිරීමට තැත් කළ උදවිය විසින් සිදු කරන ලද අපරාධ පිළිබඳව සම්පූර්ණ සහ විනිවිදභාවයෙන් යුතු හෙළිදරව්වක් එය ඉල්ලා සිටියි.

කර්තෘ සටහන:

මේජර් ජෙනරාල් සුරේෂ් සලේ අත්අඩංගුවට ගැනීම සහ 2019 පාස්කු ඉරිදා බෝම්බ ප්‍රහාර වටා ඇති පුළුල් කුමන්ත්‍රණය පරීක්ෂා කිරීම සඳහා විමර්ශන දත්ත සහ තොරතුරු හෙළි කරන්නන් ගේ සාක්ෂි ඇතුළත් කරමින් මෙම ලිපිය කගුස්තාන් ආරියරත්නම් විසින් කර්තෘත්වය දරන ලදී. මෙම සිදුවීම්වල රාජ්‍ය අනුග්‍රහයේ සංකීර්ණතා අනාවරණය කර ගැනීමේ දී විනිවිදභාවය සඳහා ලුහුබැඳීම අත්‍යවශ්‍ය වී ඇති නීති උපදේශකයින් සහ විමර්ශන මාධ්‍යවේදීන්ගේ කැපවූ උත්සාහයන් අපි පිළිගනිමු.

Posted by  Kagusthan Ariaratnam

සිංහල පරිවර්තනය - ඒ. චානක තිලකරත්න

2026,08, Mar දින projectofive.ca වෙබ් අඩවියෙහි පළවූ ලිපියකි

ඉංග්‍රීසි ලිපියෙහි සබැඳිය - https://projectofive.ca/the-geopolitical-crucible-and-the-intelligence-state-an-investigative-analysis-of-the-2019-easter-sunday-bombings-and-the-china-rajapaksa-proxy-hypothesis/

උපුටා දක්වා ඇති කෘති:

Works cited

Special Report_ Sri Lanka’s Easter Sunday Bombings – An Intelligence Failure_ Or an Intelligence Operation, accessed on March 7, 2026, https://natoassociation.ca/special-report-sri-lankas-easter-sunday-bombings-an-intelligence-failure-or-an-intelligence-operation

The Limits of China’s Influence in Maritime South Asia: Sri Lanka’s Foreign Policy Rebalance | Wilson Center, accessed on March 7, 2026, https://www.wilsoncenter.org/blog-post/limits-chinas-influence-maritime-south-asia-sri-lankas-foreign-policy-rebalance

Does ISIS Target a Chinese Research Vessel? The Easter Attacks, Cover-up Investigations and Geopolitics – IDN-InDepthNews, accessed on March 7, 2026, https://indepthnews.net/does-isis-target-a-chinese-research-vessel-the-easter-attacks-cover-up-investigations-and-geopolitics/

Sri Lanka’s presidential elections: Progress, regression, or paralysis? – Brookings, accessed on March 7, 2026, https://www.brookings.edu/articles/sri-lankas-presidential-elections-progress-regression-or-paralysis/

Sri Lanka’s Equidistant Policy: Implications for China – NUS Institute of South Asian Studies (ISAS), accessed on March 7, 2026, https://www.isas.nus.edu.sg/papers/sri-lankas-equidistant-policy-implications-for-china/

The Communist Party of China and Its Political Influence in Sri Lanka under the Gotabaya Rajapaksa Regime – CSEP, accessed on March 7, 2026, https://csep.org/reports/the-communist-party-of-china-and-its-political-influence-in-sri-lanka-under-the-gotabaya-rajapaksa-regime/

The Role of Domestic Factors in Sri Lanka’s Foreign Affairs: Implications for the United States’ Engagements – Air University, accessed on March 7, 2026, https://www.airuniversity.af.edu/JIPA/Display/Article/3859456/the-role-of-domestic-factors-in-sri-lankas-foreign-affairs-implications-for-the/

Sri Lanka’s foreign policy in a new Rajapaksa era | East Asia Forum, accessed on March 7, 2026, https://eastasiaforum.org/2019/12/10/sri-lankas-foreign-policy-in-a-new-rajapaksa-era/