විශේෂාංග

සිද්ධියක් දෙකක් සිදු වුණු අවස්ථාවක ඒ සිද්ධිය දෙස උඩින් පල්ලෙන් බලලා ක්ෂණික පිළිතුරු හොයනවාට වඩා, සිද්ධියට පදනම් වුණු පසුබිම්ගත තත්ත්වය පිළිබඳව ගැඹුරින් අධ්‍යයනය කරලා දීර්ඝ කාලීන විසඳුම් හොයන්න ඕනෑ. ඇත්ත වශයෙන් ම කියනවා නම් රටක ‘පර්යේෂණ සහ සංවර්ධනය’ යටතේ සැලකිය යුතු ආයෝජනයක් වෙන්කළ යුතු අංශයක් තමයි මේ සිරකරුවන් පුනරුත්ථාපනය සහ සිර කඳවුරු කළමනාකරණය කිරීම කියන ක්ෂේත්‍රය. එය එසේ සිදුවී නොමැති වීම කණගාටුවට කාරණයක්. ඉන්දියාව බඳු අපේ රටට ඉතා සමීප අත්දැකීම් සහිත රටවල මෙවැනි ගැඹුරු පර්යේෂණ සහ සංවර්ධන විමර්ශන කර තිබෙනවා. ඒවායේ නිර්දේශ අපට නියමු ව්‍යාපෘති සඳහා යොදා ගත හැකි යි.

රැඳවියන් බහුතරයක් අවම අධ්‍යාපන සුදුසුකම් සහිත අය…?

විශේෂයෙන් පාසල් අධ්‍යාපනය නිම නොකර සමාජයට විසිවෙන දරුවන් තමයි වැඩිම අපරාධවලට යොමු වන්නේ, මේක හැම රටකකට ම පොදු සත්‍යයක්. ලංකාවේ මෙම තත්වයේ කිසිම වෙනසක් නෑ. ලංකාවේ සිර කඳවුරු තුළ කර ඇති සමීක්ෂණ වාර්තා වලට අනුව, 2023 වසරේ දී අපරාධවලට වරදකරුවන් බවට උසාවියෙන් තීරණය කළ රැදෙවියන් ගෙන් 88% ක්ම සාමාන්‍ය පෙළ දක්වා පමණක් සහ ඊට පහළ අධ්‍යාපනයක් ලැබූ අය. 12% ක් පමණක් උසස් පෙළ දක්වා උගත් අය වන අතර. ඊට ඉහළ සුදුසුකම් ඇති අය කිසිවෙක් මේ සමීක්ෂණය කළ හිර කඳවුරුවල සිට නැහැ. ඊළඟට එම වසරේ දී ම උසාවිවලින් වරදකරුවන් කර නොමැති, 2023 රැඳවියන් ගෙන් 93 % ක්ම සාමාන්‍ය පෙළින් පහළට පාසැල් ගිය අය, 7% ක් පමණයි උසස් පෙළ දක්වා අධ්‍යාපනය ලබා ඇත්තේ. හැබැයි ඉන් එහාට අධ්‍යාපනය ලැබූ කිසිවෙක් එම සිර කඳවුරුවල සිට නැහැ.

මේ සමීක්ෂණය කරලා තිබුණේ දැනට සිරගත කර ඇති රැඳවියන් අනුසාරයෙන් මිස, සමස්ත සමාජයේ පාසල් හැර ගිය අයගේ අපරාධවලට යොමු වීම්වල තොරතුරු මෙතන පෙන්නුම් කරන්නෙ නැහැ. එහෙත් අපි දන්නවා දඩ ගෙවන්න මුදල් නැති අසරණ ඉතාම සුළු වැරදි කරන අය පවා විශාල වශයෙන් සිරගත වෙනවා. කොහොම වුණත් මේ රැඳවියන් කියන්නේ අවම අධ්‍යාපන සුදුසුකම් සහිත අය බව අපි එකහෙළා ම පිළිගන්න වෙනවා.

පුනරුත්ථාපනය සඳහා වාමාංශික මග පෙන්වීම

රටක ද්‍රරිද්‍රතාවය, තරුණ අසහන හෝ තරුණ නැගිටීම් පිටු දකින්න තියෙන හොඳම ආයුධය නීතියේ සහ යුක්තියෙ සාධාරණත්වය සමාජයේ සෑම පුද්ගලයකුට ම ඒක හා සමානව බල පැවැත්වීමට කටයුතු කිරීමයි. ඒක නැතිව කරන කිසිම ප්‍රතිකර්මයක් එකී සංකූලතා තුලනය කිරීමට හේතු පාදක වෙන්නෙ නෑ.

මේ සඳහා ලංකාවේ අපට තියෙන සුපිරිම උදාහරණය තමයි 1971න් පසුව සිරභාරයට ගත් පිරිස පුනරුත්ථාපනය කළ සිද්ධිය. ඔබ දන්නවා 1971 කැරැල්ල හමුවේ 20,000 ක් තරුණ පිරිසක් සිරගතකළා. ඒ අය සේරම එළියට ආවේ උපාධිධාරීන් විදියට සහ උගතුන් හැටියට. ඒ වගේම අපි දෑසින්ම දුටුවා ඒ අය පුනරුත්ථාපනය කර තිබූ ආකාරය. ඒ අය සාහිත්‍යයකරණයට යොමු වුණා කලා කරුවන්, චිත්‍රශිල්පීන් ඒ අතරින් බිහි වුණා. විද්‍යෝදය විද්‍යාලංකාරය සිර කඳවුරු වුනාට ඒවා යොදා ගෙන ඒවායෙන් පිටවුණේ උපාධිධාරීන්. ඒවගේම ඒ අය වාමාංශික දේශපාලනයේ ප්‍රධාන ක්‍රියාධරයින් වුණා. සුසිල් සිරිවර්ධන කියන්නේ එහෙම සිරගතවුණූ පුද්ගලයෙක්. ඒවගේම රජයේ තනතුරු හොබවනු ලැබූ පිරිසක් බිහිවුණා. ඒ සේරම කළේ පැරණි වම සමග එක්ව සිටි ලංකා සමසමාජ පක්ෂය සහ කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ බලපෑම මත. ඒ කීවේ වාමාංශික බලවේග, එතනදි ශ්‍රි ලංකා නිදහස් පක්ෂය නොවෙයි ඒ පුනරුත්ථාපනය කළේ, ඔවුන් කළේත් 88/89 වගේම තරුණයන් ඝාතනය කිරීම පමණයි. මෙම පුනරුත්ථාපන වැඩ සටහනකට මූලිකත්වය දුන්නේ එදා සමගි පෙරමුණු ආණ්ඩුවට සම්බන්ධ වී සිටි කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ සහ ලංකා සමසමාජ පක්ෂයේ නියෝජිතයින්.

තත්ත්ව විමර්ශනය කිරීම සහ විසඳුම් සංකල්පගත කිරීම

ඇත්තට ම සිරකරුවන් පුනරුත්ථාපනය කිරීම පිළිබඳව අපි දියුණු රටවල ආකෘතිවලට යා යුතු නැහැ. ඒකට හේතුව අපේ මහපොළොවට ගැළපෙන දෙයක් අපේ දෙපා මුල ම තියෙනවා, ඒ තමයි මේ 1971 පුනරුත්ථාපන අත්දැකීම්. අද වෙනකොට ජනතාව පරණ තක්කඩි දේශපාලකයින් සේරම ප්‍රතික්ෂේප කරලා පිහිටවපු මාලිමා ආණ්ඩුව යටතේ මෙහෙම වෙන්නේ ඇයි කියන කාරණාව අප විසින් ඉතාමත් ගැඹුරින් විවාදයට ගත් යුතු කාරණයක්.

හර්ෂණ ඇමතිතුමා ප්‍රමාද වී හෝ මෙවැනි පියවර අරඹා ඇති බවක් පෙනෙනවා.

‘ඒ වගේම එදා තරුණ පිරිස් විමුක්ති කාමීන් හැබැයි අද ඉන්නේ ‘කුඩ්ඩො’ කියලා ලේබල් ගහන එක ඉතාම අසාධාරණ සහ තකතිරු තර්කයක්. එහෙම කීවොත් ඒක තමයි මනුෂ්‍යත්වයට කරන ලොකුම අපරාධය. වැඩි පිරිස එදත් අදත් තරුණයො, තරුණියො, එහෙනම් ඇයි ඒ අය කුඩු ජාවාරමට ඇතුළු වෙන්නෙ සහ ඒකට හේතුව සොයලා හිතුවට අපි ප්‍රතිකර්ම කිරීම තමයි පර්යේෂණ සහ සංවර්ධනය කියන ප්‍රතිපත්ති සැලසුම් උපායමාර්ගය භාවිතා කළ යුතු වන්නේ; තරුණ තරුණයො අදත් ඒ දේවල්වලට වේගෙන්ම ඇදිලා යන්නෙ සදාකාලිකව ඒ අයට බලපාන තරුණ අසහනය නිසා.’

අපි අනුරාධපුර එළිමහන් බන්ධනාගාරයේ සාහිත්‍ය වැඩමුළුවක් කළා 2025 දී, ඒ පුනරුත්ථාපනය කළ ළමයි ඉතාමත් ම නිර්මාණාත්මක හැකියා තිබුණු අය. බලාපොරොත්තු විරහිත අය නොවෙයි, හීන දකින්න කැමති අය. මේ රැඳවියන්ට ජීවිතාවබෝධය සහ අධ්‍යාපනය දීලා, උගතුන් කරලා, දේශපාලන දැනුමැති, සමාජ අත්දැකීම් සහිත උපාධිධාරීන් කරලා එළියට දාන්න පුළුවන්. හැබැයි මෙතන තිබෙන ලොකුම අභියෝගය තමයි සිද්ධියට පදනම් වූ තත්ත්වය විමර්ශනය කිරීම සහ විසඳුම් සංකල්පගත කිරීම.

එහිදී අපි ඒ සඳහා කරන ආයෝජනයෙ මූලිකම ඉලක්ක ගැටලුව විමර්ශනය කිරීම. ප්‍රශ්නයේ පසුබිම අධ්‍යයනය කිරීම. Research and Development වලට ලොකු තැනක් දෙන ව්‍යාපෘතියක් ආරම්භ කළා මේ රජය විසින්. එතන ලොකුම ආයෝජනයක් දෙන්න උවමනා වුණේ මෙන්න සමස්ත නීතිය සහ යුක්තිය පිළිබඳව තිබෙන ප්‍රධාන අඩුපාඩු සොයා බැලීම පිණිස, සමස්ත අධිකරණ පද්ධතියම පිළිබඳ තත්වයන් පිළිබඳව ගැඹුරු විමර්ශනයන් කිරීමට. මේකට තමයි විශාල ආයෝජනයක් කරන්න ඕනෑ කාරණාව ආශිර්වාදාත්මක යි.

සිර කඳවුරු කළමනාකරණය සඳහා පෞද්ගලික අංශ සහය

කොහේ හරි ඉඩමක් හෝ ගොඩනැගිලි සමූහයක් තිබුණු පලියට, එකී පරිශ්‍ර ඩැහැගෙන ගෙන ලොකු වියදමක් කරලා හිරගෙවල් හදන එක කරලා අර මීගමුව සිද්ධියට විසඳුමක් දෙන්න පුළුවන්. ඒකෙන් සමස්ත ප්‍රශ්නය ඒ විදිහටම ඔඩු දුවනවා.

කර්මාන්ත පුරයකට ගත් ඉඩමක් මේ කාරණාවට යොදවන තුරු නාගරික සංවර්ධන අධිකාරිය නිහඬව සිටින්නේ එක්කො ඒ නාගරික සංවර්ධන සංකල්පය වැරදි නිසා නම් එය වෙනම ම සලකා බලන්න ඕනේ කාර්යක්. එම වල ඉඩම මෙම කටයුත්ත සඳහා පාවිච්චි කරනවා නම්, අඩුම තරමින් ඒ කර්මාන්ත සමග මෙම සිර කඳවුරු වලට අනුබද්ධ අනෙකුත් කටයුතු මෙම ස්ථානයේ සැලසුම් කරන්න අවශ්‍යයි. ඇමරිකාවේ සිර කඳවුරු කළමනාකරණය සඳහා පෞද්ගලික අංශය යොදා ගෙන තිබෙනවා. පෞද්ගලික අංශය යෙදවීම හොඳ කළමනාකරණයක් විය හැකියි, එහෙත් මාංචු දාලා ශ්‍රමය සූරා කෑම වෙනුවට මානුෂීය විදියට රැඳවියන් වැඩ පුහුණුව සඳහා යොදවන ක්‍රමෝපායන් සකස් කරන්න පුළුවන්.

නාගරික ඉඩම්ම මේ සඳහා ගැනීම උචිත නොවේ. ශ්‍රම සූක්ෂම කර්මාන්ත සමග එළිමහන් පුනරුත්ථාපන කඳවුරු ඒකාබද්ධ කළ යුතුයි. මෙවැනි සැලකිය යුතු ආයෝජනයක් කළ යුත්තේ ජනගහනය අඩු, සංවර්ධනය අතින් ප්‍රතිගාමී පළාත්වල යි. ඇත්තට ම අත්‍යවශ්‍ය වන්නෙ එවැනි පළාත් වල සියලු පහසුකම් සහිත දැවැන්ත සංකීර්ණ එකක් හෝ දෙකක් පිහිටුවීම සහ නිලධාරීන්ට අවශ්‍යතා නේවාසික, සෞඛ්ය සහ අධ්‍යාපන පහසුකම් සහිතව ප්‍රදේශ දියුණු කරන්න පුළුවන්. ඒ සඳහා නාගරික සංවර්ධන අධිකාරිය සහ භෞතික සැලසුම් දෙපාර්තමේන්තුව ඉදිරිපත් විය යුතුයි. මෙවැනි ආයෝජන වර්ධන කලාප වෙත යොමු කරන යෝජනා සකස් කරන්න අවශ්‍යයි.

එළිමහන් කඳවුරු රැඳවිය ගේ ශ්‍රම දායකත්වය අර්ථවත් කාර්යයක් සඳහා

තාවකාලිකව හෝ මහනුවර බෝගම්බර පරිශ්‍රය නැවත සිර කඳවුර සඳහා යොදා ගැනීම ඉතාම නුසුදුසු වැඩක්. බෝගම්බර සිර කඳවුර ඉවත් කළේ එම පරිශ්‍රය මහනුවර සන්නාමය මූර්තිමත් කරන ප්‍රස්ස්ථ ආයෝජනයක් සඳහා එම ඉඩම යොදා ගැනීමට යි. පල්ලෙකැලේ වැනි දැනට සාර්ථකව කරගෙන යන විවෘත කඳවුරු ක්‍රමානුකූලව දියුණු කිරීම එහි අරමුණ යි. එය ඉදිරියට ගෙන යනු වෙනුවට මෙවැනි ප්‍රතිගාමී ප්‍රතිපත්ති කිසිසේත්ම ප්‍රගතිශීලී ආණ්ඩුවක් නොගත යුතු ක්‍රියාමාර්ග.

කෙසේ වුවද උද්ගතවී ඇති හදිසි තත්වය සඳහා තාවකාලික ඉඩම් හෝ පරිශ්‍ර තේරීම, අධිකරණ අමාත්‍යාංශය, නාගරික සංවර්ධන අධිකාරිය, ඉඩම් අමාත්‍යාංශය යනාදි වගකිව යුතු ආයතන වල ගැඹුරු නිරීක්ෂණ සහිතව නියමු ව්‍යාපෘති එකක් හෝ දෙකක් ආරම්භ කළ යුතු යි.

ගැඹුරු විමර්ශනයකට අනුව සිදු කරන සංකල්ප මත තමයි මේ පුනරුත්ථාපනය කළ යුතු රැඳෙව්යන්ට, විශේෂයෙන්ම මේ මත් කුඩු වලට හසුවී කඳවුරුවලට යවන අයට අධ්‍යාපනය සහ වෘත්තීය පුහුණු මධ්‍යස්ථාන බිහිකිරීම කළ යුතු වන්නේ. ඒ වගේම දැනට වසා දමා ඇති සහ වසාදමන්නට නියමිත පාසැල් ගොඩනැගිලි මේ සඳහා ගත හැකියි. කුඩු කියන්නෙත් තරුණ අසහනයක් තමයි. හැබැයි අධ්‍යාපනය විතරක් දීලා හරියන්නෙ නෑ, කදවුරු පරිශ්‍ර සඳහා උචිත ඉඩම් තෝරා ගෙන යම් අරමුණුගත සංකල්පයක් ඔස්සේ ඒක ඉදිරියට ගෙන යන්න ඕනෑ. එළිමහන් කඳවුරුවලින් මේ අයගේ ශ්‍රම දායකත්වය අර්ථවත් කාර්යයක් සඳහා යොදවන්න ඕනෑ. එහෙම තැන් නගර මධ්‍යයේ නොවෙයි නගරවලින් සම්පූර්ණයෙන් ම පිටට ගෙන යා යුතුයි.

රැඳවියන්ට විෂය දැනුම පමණක් නොවෙයි දේශපාලන දැනුමත්

ලංකාවේ තවත් හොඳම උදාහරණයක් තමයි දැනට පාඩු ලබන ජනත වතු සංවර්ධන මණ්ඩලයට අයත් පරිශ්‍ර සහ පෞද්ගලික අංශයට පරිපාලනය සඳහා කළමණාකරණය බාර දීමට යෝජිත NLDB ඉඩම්. මේ ඉඩම්වලින් සුදුසු කොටස් මේ සඳහා යොදා ගන්න පුළුවන්. ඒකී භාවිතවල කිසිදු වෙනස් කිරීමක් නොකර, එම ඉඩම් වලින් ශ්‍රම සූක්ෂම කෘෂිකර්මය, කාබනික වගා ක්‍රම සහ හස්ත කර්මාන්ත ශිල්ප දියුණු කරන්න පුළුවන්. ගොවිතැන සූක්ෂම ආකාරයෙන් සිදු කිරීම සඳහා ශ්‍රම යෙදවුම් ලෙස පුනරුත්ථාපන කඳවුරු ඒකාබද්ධ කරන්න පුළුවන්. ඒ විදිහට තෝරා ගන්නා ඉඩම්වල ඉදිකරන්න ඕනෑ සිර කඳවුරු නොවෙයි, ඇත්තටම සමූහ ගොවිපලවල් සහ අධ්‍යාපන කටයුතු කරගෙන යෑම සඳහා යොදාගන්න පුළුවන් විවෘත පුනරුත්ථාපනය පරිශ්‍ර. විශේෂයෙන්ම වයස් කාණ්ඩ අනුව වෙන්කර සියලු දෙනාට ම වැඩිහිටි අධ්‍යාපනය පාඨමාලා සකස් කරන්න පුළුවන්.

පුනරුත්ථාපන කඳවුරුවල සිට පුනරුත්ථාපනය වූ, මේ සමීක්ෂණ කටයුතු සඳහා උපදෙස් ගන්න පුළුවන් සිර කඳවුරුවල සිට තම දේශපාලන අවබෝධය පුළුල් කර ගත් අය තාම අප අතර සිටිනවා. රැඳවියන්ට විෂය දැනුම පමණක් නොවෙයි දේශපාලන දැනුම පවා දෙන්න පුළුවන්. දැනටමත් ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ විසින් කරගෙන යන මේ දේශපාලන අවබෝධය ලබාදීමේ වැඩපිළිවෙළ සිර කඳවුරු වල රැඳෙවියන්ට ලබා දීම අනිවාර්යයෙන්ම කළ යුතු දෙයක්.

මෙවැනි විධිමත් වැඩපිළිවෙළක් සඳහා ප්‍රමාණවත් ආයෝජනයක් කරන්න වෙනවා. එහෙම නැතුව කරන්න අපහසුයි. එක්සත් ජාතීන්ගේ සංගමය ඇතුලු bilateral හෝ multilateral සියලුම ආයතනවලට මේ යෝජනාව ඉදිරිපත් කරන්න පුළුවන් ආයෝජන සඳහා ආධාර ලබා ගැනීමට. හැබැයි ඒ සඳහා විධිමත් පර්යේෂණ සහ සංවර්ධන සමීක්ෂණ වාර්තාවක් කළ යුතුයි.

සිරකරුවන්ට මෙන් ම බන්ධනාගාර නිලධාරීන්ටත් අධ්‍යාපන අවස්ථා

විශේෂයෙන්ම අවධානය යොමු විය යුතු කරුණු බන්ධනාගාර සේවකයින්ගේ ප්‍රමිතීන් උසස් කිරීම. මේ සම්බන්ධයෙන් විශේෂ කාරණාවක් තියෙනවා, ඒ තමයි දැනට බන්ධනාගාර සේවයට බඳවා ගැනීම කරන අධ්‍යාපනය මට්ටම උසස් කිරීම සහ ඔවුන්ගේ වැටුප් ඉහළ තලයකට ගැනීම. දැනට මූලික ආරක්ෂක තනතුරු සඳහා අධ්‍යාපන මට්ටම සාමාන්‍ය පෙළ වන අතර, එය උසස් පෙළ දක්වා ඉහළ දැමීම සහ ඒ අනුව දැනට වඩා ඉහළ වැටුප් තලයක පිහිටු වීම ද වැදගත්. මෙවැනි වෙනසක් අවශ්‍ය වන්නේ වගකීම සහ වගවීම සඳහා ඔවුන් එවැනි වැටුප් තලයක පිහිටුවීම ඔවුන්ට ශක්තියක් නිසයි. ඇත්තට ම මේ අධ්‍යාපන අවස්ථා සිරකරුවන්ට වගේ ම බන්ධනාගාර නිලධාරීන්ටත් දෙන්න පුළුවන්.

ප්‍රශ්න විශ්ලේෂණය කර, එකී ප්‍රශ්නවලට පදනම් වු හේතු සහ ප්‍රශ්නය පැන නැඟුණු සන්දර්භය ගැඹුරින් විග්‍රහ කර, දීර්ඝ කාලීන තිරසාර විසඳුම් සංකල්ප ගතකර, එම සංකල්ප යථාර්ථයක් කරගැනීම සඳහා තිරසාර උපායමාර්ගික මෙවලම් සකස් කිරීමට තමයි ප්‍රතිපත්ති සම්පාදනය කියලා කියන්නේ. ඒකට තමයි පාර්ලිමේන්තුව සහ විධායක ජනාධිපති ක්‍රමය තියෙන්නේ. සිර කඳවුරු සඳහා පමණක් නොවෙයි සාරාසංක කල්ප ගානක් ඇදෙන ළමා අපචාර නඩු, දික්කසාද නඩු සහ ඉඩම් නඩු නඩු ඇතුළු සමස්ත නීති පද්ධතිය සඳහාම ‘පර්යේෂණ සහ සංවර්ධනය’ සඳහා දැවැන්ත ආයෝජනයක් වෙන්කර, එම මුදල් ප්‍රශස්ත ලෙස එම කාර්ය සඳහා යෙදවිය යුතුයි.

මම බලාපොරොත්තු වෙනවා, නාගරික සංවර්ධන අධිකාරියේ නගර නිර්මාණ ශිල්පීන් මෙවැනි ව්‍යාපෘති සඳහා සුදුසු ඉඩම් හදුනා ගැනීමට පෙළඹෙයි කියලා.

සුමනා විජේරත්න - (නාගරික සංවර්ධන අධිකාරියේ හිටපු නියෝජ්‍ය අධ්‍යක්ෂ සැලසුම්)