විචාර

මහාචාර්ය ජයදේව උයන්ගොඩගේ ‘‘මං කෙසේ පවසම්" නැමැති 71 කැරැල්ල පසුබිම් කොට ගෙන සිර ගෙදර සිට රචනා කරන ලද කවි පොතේ උත්සවය අලළා ප්‍රවීණ සිනමාවේ දී අශෝක හදගම මහතා සමාජ මාධ්‍ය වෙත මුදාහළ නිරීක්ෂණයක මෙසේ සඳහන් විය.

"එදා පෙරළන්න හදපු ධනේශ්වර ක්‍රමයේ ම චන්ද්‍රිකා, JVP පිළිවෙළින් රජ වුණා. කවියෝ තාම කවි ලියනවා."

මෙම ප්‍රකාශය පිටුපස ඇත්තේ කවියන් කෙරෙහි ඇති ගෞරවයකට වඩා, ධනවාදය පෙරළන්නට තවමත් කවි ලියන මිනිසුන් කෙරෙහි කෙරෙන සියුම් උපහාසයකි. ඔහු වක්‍රව පවසන්නේ "බලන්න, විප්ලවවාදීන් ඔක්කොම ක්‍රමයට යටත් වෙලා පාවා දෙන්නන් වෙද්දී, කවියෝ තවමත් කිසිදා වෙනස් කළ නොහැකි ධනවාදයට විරුද්ධව නිස්ඵල ලෙස කවි ලියනවා." කියා ය.

නමුත්, මෙම නරුම හාස්‍යමය බැල්ම යනු සමස්ත සමාජය ම බලාපොරොත්තු රහිත අගාධයකට ඇද දමන, ධනවාදයේම තවත් එක් මතවාදී මෙවලමකි. මෙවැනි අවස්ථාවක හඳගමලාට සහ ක්‍රමයට අනුගත වූ පාලකයින්ට පසක් කර දිය යුතු සැබෑ මාක්ස්වාදී සහ දාර්ශනික විචාරය කුමක්ද...?

හඳගම, චන්ද්‍රිකා බණ්ඩාරනායක සහ JVP (NPP) පරස්පරය

අශෝක හඳගමගේ ලිපිය තුළ ඇති සුවිශේෂීම දේශපාලන හාස්‍යය වන්නේ, ඔහු නොදැනුවත්වම හෝ දැනුවත්වම චන්ද්‍රිකා බණ්ඩාරනායක සහ JVP (NPP) එක හා සමාන මට්ටමක තබා තිබීමයි. මුල් කාලයේ මාක්ස්වාදී හෝ විප්ලවීය අදහස් දරා, පසුව බලය වෙනුවෙන් ඒවා සහමුලින්ම පාවා දී ධනේශ්වර රාජ්‍ය ව්‍යුහය වැලඳ ගැනීම යන සාධකය මත ඔවුන් දෙපාර්ශ්වය ම එක හා සමාන වුවත්, සංයුක්ත තත්ත්ව දෙස බැලීමේ දී පෙනෙන්නේ ඊට හාත්පසින්ම වෙනත් තත්වයකි. 

60-70 දශකවල ප්‍රංශයේ පැරිස් නුවර සෝබෝන් විශ්වවිද්‍යාලයේ ඉගෙන ගන්නා අවදියේ, සීමොන් ඩි බූවර් වැනි රැඩිකල් දාර්ශනිකයන් ගේ ආභාසය ලබා තමන් "මාක්ස්වාදිනියක්" කියා කී චන්ද්‍රිකා, පසුව 1994 දී ලංකාවේ බලයට පැමිණියේ සහ ජනතාව ඇයට බලය ලබා දුන්නේ මාක්ස් වාදය ක්‍රියාත්මක කිරීමට නොව දකුණේ රාජ්‍ය අපරාධකාරිත්වය සම්බන්ධ යුක්තිය වෙනුවෙන් සහ ධනේශ්වර ක්‍රමයට මානුෂිය මුහුණුවරක් ලබා දීමටය. ලිබරල් ධනේශ්වර ක්‍රමය ආරක්ෂා කරන එහි උත්තරීතර ප්‍රධානියා (විධායක ජනාධිපතිනිය) ලෙස ඇය පත් වුවත් අවසානයේ දී 'චෞර රැජින' ලෙස නමක් දිනා ගෙන වේදිකාචෙන් බැස ගියා ය. 

71 සහ 89 කාල වකවානුවල ධනේශ්වර ක්‍රමය සන්නද්ධව පෙරළා දමා සමාජවාදී රාජ්‍යයක් හැදීමට ලේ වැගිරවූ JVP ව්‍යාපාරය, අද වන විට එම පරණ මාක්ස්වාදී/සමාජවාදී අර්ථක්‍රමය සම්පූර්ණයෙන් ම අත්හැර දමා, ධනේශ්වර පාර්ලිමේන්තු නීති, පෞද්ගලික දේපළ අයිතිය සහ IMF (ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ) කොන්දේසි පවා පිළිගනිමින් එම ක්‍රමයේම "රජුන්" බවට පත්වෙලා තිබේය යන විවේචනය ඇත්ත වුවත් ඔවුන්ට ජනතාව බලය ලබා දුන්නේ සමාජ වාදය ක්‍රියාත්මක කිරීමට නොව බංකොලොත් බවට පත් වුණු රාජ්‍ය වෙනස් කොට පොහොසත් රටක් ලස්සන ජිවිතයක් මැතිවරණ පොරොන්දුව ඉෂ්ට කිරීමටය. අශෝක හඳගමලා එදා 80 දශකයේ ක්‍රම විරෝධී නාට්‍ය හදමින් සිට, රාජ්‍ය බැංකු පද්ධතිවල ඉහළ නිලතල දරමින් මේ නව ලිබරල් ක්‍රමයේ ම කළමනාකරුවන් සහ ආරක්ෂකයන් වී සිටීම ද අපි තේරුම් ගන්නේ කෙසේ ද...?

හඳගමලා ගේ ස්ථාවරය

හඳගමලා ගේ උපහාසය පදනම් වී ඇත්තේ ප්‍රැන්සිස් ෆුකුයාමා ගේ "ඉතිහාසයේ අවසානය" (The End of History) පිළිබඳ ලිබරල් මිථ්‍යාව මත ය. එනම්, "ධනවාදයෙන් සහ ලිබරල් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයෙන් එහාට ලෝකයට යා හැකි වෙනත් විකල්පයක් නැත, එබැවින් පවතින ක්‍රමය වැලඳගෙන ජීවත් විය යුතුය," යන්න ඔවුන් ගේ වත්මන් ස්ථාවරය යි.

නමුත් ඉතිහාසය කිසිදා අවසන් වන්නේ නැත. 71 හෝ 89 අරගල පරාජය වීම හෝ එදා විප්ලවයට නායකත්වය දුන් JVP ව්‍යාපාරය අද ධනේශ්වර රාජ්‍යයේ ම කළමනාකරුවන් වීම යනු "විප්ලවයේ අවසානය" නොවේ. එය එක්තරා ඓතිහාසික පරිච්ඡේදයක සහ එක්තරා දේශපාලන පරම්පරාවක සාපේක්ෂ පසුබැසීමක් පමණි. නව ලිබරල් ධනවාදයට ලෝකයේ පවතින ආර්ථික අසමානතාව, දිළිඳුකම, මානව හිමිකම් උල්ලංඝනය වීම් හෝ මිනිසාගේ පැවැත්ම පිළිබඳ අර්බුද කිසිදා විසඳිය නොහැකි ය. ක්‍රමය ඇතුළෙන් ම නිරන්තරයෙන් අර්බුද නිර්මාණය වන තාක් කල්, ඊට එරෙහිව නව විප්ලවීය විභව සහ නව සමාජවාදී ආකෘති බිහිවීම ඓතිහාසික නියතයකි. ඩේවිඩ් හාවී පෙන්වා දෙන පරිදි, ධනවාදයේ සහජ අභ්‍යන්තර අර්බුද පවතින තාක් කල්, ඊට එරෙහිව සමාජ සහ දේශපාලන ප්‍රතිරෝධ මතු වීම ඓතිහාසික නියතයකි.

කවියන් කවි ලිවීම නතර කළහොත්...?

 ඩේවිඩ් හාවී පෙන්වා දෙන පරිදි, ධනවාදය විසින් මිනිසාගේ නිර්මාණාත්මක ශක්තීන් උදුරාගෙන හැමදේම "පරාරෝපණයට ලක්‌ කොට " (Alienated) වෙළඳ භාණ්ඩ බවට පත් කරයි. එවැනි පරිසරයක, මුදලට මිල කළ නොහැකි මිනිස් ආත්මයේ සැබෑ සහෝදරත්වය සහ විමුක්තිකාමී ආශාව භාෂාව ඇතුළත ජීවමානව තබා ගන්නේ කවියාගේ වචනයි. කවියන් කවි ලිවීම නතර කළහොත්, මුළු සමාජයම ධනවාදයේ යාන්ත්‍රික වහලුන් බවට පත් වනු ඇත සහ තමන් කොච්චර විශ්වවිද්‍යාලවල හො දේශපාලනය යනාදි තැන්වල ඉහළ තනතුරු දැරුවත් ක්‍රමයට අනුගත නොවන එකම ජීවත් වීම රැදී සිටින්නේ කවි ලිවීම තුළ විය හැකි ය.

අශෝක හඳගමලා තමන්ගේ පැරණි රැඩිකල් ස්ථාවරවලින් පසුබැස, අද වන විට නව ලිබරල් ක්‍රමය රැකීමට ක්‍රියා කිරීම ඔවුන් ගේ පෞද්ගලික හෝ ප්‍රායෝගික තේරීමක් විය හැකි ය. නමුත් ඔවුන් තමන් ගේ එම අනුගත වීම සාධාරණීකරණය කරනු වස්, තවමත් ධනවාදයට එරෙහිව සටන් වදින කවියන්ව හාස්‍යට ලක් නොකළ යුතුය.

දේශපාලනඥයින් ධනවාදය ඉදිරියේ දණ නමා, ප්‍රතිපත්ති පාවා දී "රජුන්" වන යුගයක වුව ද, කවියන් තවමත් කවි ලියන්නේ ඉතිහාසය අවසන් වී නැති නිසා සහ ධනවාදය පෙරළා දමන සැබෑ මිනිස් විමුක්තිය පිළිබඳ සිහිනය ඔවුන් සජීවීව රකින බැවිනි. ධනවාදය විසින් මිනිස් සබඳතා, කලාව සහ ආදරය පවා මුදලට මිල කෙරෙන වෙළඳ භාණ්ඩ බවට පත් කරන විට, මුදලට මිල කළ නොහැකි මිනිස් ආත්මයේ සැබෑ සහෝදරත්වය සහ විමුක්තිකාමී ආශාව භාෂාව ඇතුළත ජීවමානව තබා ගන්නේ කවියා ගේ වචනයි.

විප්ලවවාදීන් දේශපාලනිකව අසාර්ථක වී ක්‍රමයේ කොටස්කරුවන් වන යුගයක, කවියන් තවමත් කවි ලිවිය යුත්තේ පවතින ක්‍රමය සදාකාලික නොවන බව මිනිසුන්ට මතක් කිරීමට ය. කවියා ධනවාදයට එරෙහිව කවි ලියන්නේ නිකම්ම අතීතකාමීත්වයකින් නොව, අනාගතය පිළිබඳ පරමාදර්ශී බලාපොරොත්තුවක් ජන විඥානය තුළ පෝෂණය කිරීමට ය. මතවාදී බීජයක් නොමැතිව කිසිදු සැබෑ සමාජ පරිවර්තනයක් බිහි විය නොහැක. දේශපාලනඥයන් ධනවාදය ඉදිරියේ දණ නමා, ප්‍රතිපත්ති පාවා දී "රජුන්" වන යුගයක වුව ද, කවියන් තවමත් කවි ලියන්නේ ඉතිහාසය අවසන් වී නැති නිසා සහ ධනවාදය පෙරළා දමන සැබෑ මිනිස් විමුක්තිය පිළිබඳ සිහිනය ඔවුන් සජීවීව රකින බැවිනි!

Mandis Murrukkuwadura